រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគីជួបមេដឹកនាំក្រុមស៊ីរី ថ្មី បំណងចង់ឲ្យរំលាយក្រុបសកម្មប្រយុទ្ធឃឹដ?!
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប្រទេសស៊ីរី៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី លោកហាកាន់ហ្វីដាន( Hakan Fidan) បានជួបជាមួយមេដឹកនាំក្រុមហាយ៉ាតតារៀអាលសាំ( Hayat Tahrir al-Sham (HTS) )លោកអាំម៉េដអាល់ស្សារ៉ា( Ahmed al-Sharaa) ហៅអាប៊ូម៉ូហាម៉េដអាល់ចូឡានី( Abu Mohammed al-Golani) នៅទីក្រុងដាម៉ាសកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ក្រោយការដួលរលំរបប លោកបាស្សាអាឡាសាដ( Bashar al-Assad )កាលពីពីរសប្តាហ៍មុន។ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤បានឲ្យដឹងថា។
កាលពីថ្ងៃសុក្រទី២០ធ្នូប្រធានាធិបតីតួកគី លោកតាយិបអេដូហ្កាន់( Tayyip Erdogan )បានប្រកាសថា តួកគីនឹងជួយរដ្ឋបាលថ្មីរបស់ស៊ីរីបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋ និងព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីឲ្យ។ លោក Erdogan បន្ថែមថា លោក Fidan នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងដាម៉ាស ដើម្បីពិភាក្សាអំពីរឿងនេះ។ លោក Ibrahim Kalin ប្រធានទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ MIT របស់តួកគី ក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងដាម៉ាសកាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែធ្នូ ក្រោយការដួលរលំរបស់លោក Assad ផងដែរ។
តួកគីជាប្រទេសបានគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងនឹងលោក Assad អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ និងស្វាគមន៍ការបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រងរបស់គ្រួសារលោក Assad បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលរយៈពេល ១៣ ឆ្នាំ។ តួកគីក៏បានទទួលជនភៀសខ្លួនស៊ីរីរាប់លាននាក់ និងសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងអាចវិលត្រឡប់ទៅកាន់មាតុភូមិវិញ។សូមបញ្ជាក់ថានៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍( France 24 )រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកតី លោកហ្វីដាន( Fidan )បាននិយាយថា ជម្រើសដែលពេញចិត្តរបស់តួកគីគឺសម្រាប់រដ្ឋបាលថ្មីនៅទីក្រុងដាម៉ាសដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្របតាមការឯកភាពទឹកដី អធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពរបស់ប្រទេសស៊ីរី ដោយបន្ថែមថា YPG គួរតែត្រូវបានរំសាយភ្លាមៗ។លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖«ប្រសិនបើវាមិនកើតឡើងទេ យើងត្រូវតែការពារសន្តិសុខជាតិរបស់យើង
គួរបញ្ជាក់ថា ជំនួបរវាងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់តួកគី និងមេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងស៊ីរី HTS នេះ កើតឡើងចំពេលមានការប្រយុទ្ធគ្នានៅភាគឦសានប្រទេសស៊ីរី រវាងយុទ្ធជនស៊ីរីដែលគាំទ្រដោយតួកគី និងកងជីវពល YPG ជនជាតិឃឺដ ដែលជាផ្នែកមួយនៃកងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី (SDF) ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ តែទីក្រុងអង់ការ៉ាចាត់ទុក YPG ជាអង្គការភេរវករ។
រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិតួកគី បានបញ្ជាក់មុននេះថា តួកគីជឿជាក់ថា មេដឹកនាំថ្មីរបស់ស៊ីរី រួមទាំងក្រុមប្រដាប់អាវុធជាតិស៊ីរី (SNA) ដែលតួកគីគាំទ្រ នឹងជំរុញក្រុម YPG ចេញពីទឹកដីដែលពួកគេកាន់កាប់នៅភាគឦសាន។
ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានផ្លូវការស៉ីរី SANA បានឱ្យដឹងថា អ្នកដឹកថ្មីនៅស៉ីរីបានតែងតាំងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម្នាក់ ខណៈដែលពួកគេកំពុងស្វែងរកការកសាងទំនាក់ទំនងជាអន្តរជាតិ ពីរសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីផ្តួលរំលំរបបលោក Bashar al-Assad។ នេះបេីយោងតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៤។លោក Shibani អាយុ ៣៧ឆ្នាំបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ Damascus ហេីយពីមុនធ្លាប់ដឹកនាំនាយកដ្ឋាននយោបាយរបស់ក្រុមឧទ្ទាម ក្នុងខេត្ត Idlib ភាគពាយ័ព្យប្រទេសស៉ីរី។
អ្នកដឹកនាំថ្មីរបស់ប្រទេសស៊ីរី បានតែងតាំងប្រមុខស្ថាប័នសំខាន់របស់ប្រទេសស៊ីរី ក្នុងនោះមានការតែងតាំងលោក Murhaf Abu Qasra ដែលជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងការដឹកនាំឡោមព័ទ្ធទម្លាក់លោក Bashar al-Assad ជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិស៊ីរី ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានផ្លូវការស៊ីរី Sana។ លោក Ahmed al-Sharaa ដែលគេស្គាល់ថា អាបូម៉ូហាម៉េដអាល់ចូឡានី( Abu Mohammed al-Golani) ប្រទេសស៉ីរី ឥឡូវនេះបានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ជាមួយគណៈប្រតិភូបរទេស រួមទាំងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះទទួលបេសកជនស៉ីរីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអ្នកការទូតជាន់ខ្ពស់អាមេរិក។ លោក Sharaa បានបង្ហាញពីឆន្ទៈក្នុងការធ្វើទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយបេសកជនអន្តរជាតិ ដោយនិយាយថា ការផ្តោតសំខាន់របស់លោកគឺលើការកសាងឡើងវិញ និងការសម្រេចបាននូវការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ហេីយថាមិនចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការចូលរួមជម្លោះថ្មីនោះទេ។
ទោះបីមានមន្ទិលខ្លាំងជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ជនជាតិភាគតិច និងអនាគតតំបន់ពាក់កណ្តាលស្វ័យតគួដឌីស្ថាននៅខាងជើងស៊ីរី ក្រោយពីរបបបាស្ហាអាល់អាសាដរលំទៅក៏ដោយ ក៏ក្រុមបស្ចិមលោកស្វះស្វែងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីថ្មី ដើម្បីស្តារប្រទេសនេះឡើងវិញ។បន្ទាប់ពីបារាំង អង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ នៅថ្ងៃសុក្រទី២០ធ្នូនេះ ប្រតិភូការទូតអាមេរិកមួយក្រុមដំបូង បានទៅដល់ក្រុងដាម៉ាស។ បេសកកជនផ្លូវការអាមេរិកបានជួបពិភាក្សាជាមួយ អាប៊ូ ម៉ូហាម៉េដ អាល់ ចូឡានី បុរសខ្លាំងថ្មីរបស់ស៊ីរី ។ ជំនួបវិជ្ជមាន លទ្ធផលវិជ្ជមានខ្លាំងដែរ។ នេះបើតាមសំដីរបស់អ្នកទទួលខុសត្រូវជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីថ្មីដែលមិនបញ្ចេញឈ្មោះ។
ក្រៅអំពីបញ្ហាភេរវនិយម ជំនួបរវាងប្រតិភូអាមេរិកនិងអាល់ចូឡានី ក៏ទំនងផ្តោតទៅលើ ប្រធានបទគួដឌីស្ថានដែលគ្រប់គ្រងតំបន់ភាគខាងជើងស៊ីរី តែប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីថ្មី។ ក្រុមគួដឌីស្ថានស៊ីរី បានទទួលការគាំទ្រពីសហរដ្ឋអាមេរិកជារហូតមកដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងចលនាជីហាតអ៊ីស្លាម។ខណៈពេលដែលអ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់របបដឹកនាំបាស្ហាអាល់ អាសាដ ចាប់ផ្តើមដកខ្លួនថយបណ្តើរៗចេញពីស៊ីរី។ នៅថ្ងៃចន្ទ រុស្ស៊ីប្រកាសដកមន្ត្រីទូតមួយចំនួនចេញពីដាម៉ាស និងដកកងទ័ពរបស់ខ្លួនចេញពីមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស និងជើងទឹក ប្រចាំការនៅស៊ីរី។ អ៊ីរ៉ង់ឯណោះវិញ បានប្រកាសរង់ចាំពេលវេលាសមរម្យ ដើម្បីត្រលប់ទៅបើកទ្វារស្ថានទូតរបស់ខ្លួនឡើងវិញ។ ស្ថានទូតអ៊ីរ៉ង់ដែលរងការបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីរដោយសារស្នាដៃរបស់ក្រុមឧទ្ទាមប្រដាប់អាវុធដែលចោទអ៊ីរ៉ង់ថា ជាអ្នកនៅពីក្រោយខ្នង ផ្តល់ជំនួយយោធា ជួយការពាររបបបាស្ហា អាល់អាសាដរហូតមក។
ចំណែកនាយិកាទីភ្នាក់ងារអន្តោប្រវេសន៍អន្តរជាតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលទើបត្រលប់មកពីស៊ីរីវិញ យល់ថាដើម្បីស្ថាបនាប្រទេសស៊ីរីឡើងវិញ គេត្រូវតែគិតគូរលើកទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិទាំងឡាយ (មានជាអាទិ៍ទណ្ឌកម្មអាមេរិក អង្គការសហប្រជាជាតិ ...) ចេញពីស៊ីរី និងពីសមាជិករដ្ឋាភិបាលអន្តរកាលនេះខ្លះ ព្រោះទណ្ឌកម្មជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ខ្លាំងលើប្រទេសទាំងមូល និងពិសេសលើប្រជាពលរដ្ឋទន់ខ្សោយងាយរងគ្រោះ។ នេះបើតាមតំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិដដែលដែលជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរស៊ីរីថ្មីផ្តល់សិទ្ធិដល់ស្ត្រីស៊ីរី កុំចុះចាញ់សម្ពាធរបស់ក្រុមបក្សអ៊ីស្លាមជ្រុលនិយម។
នៅថ្ងៃអាទិត្យទី១៥ធ្នូ បេសកជនពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិធ្វើដំណើរទៅដល់រដ្ឋធានីដាម៉ាស ក្នុងខណៈពេលដែលបារាំង និងតួកគី នៅដើមសប្តាហ៍នេះបានត្រលប់ទៅបង្ហូតទង់ជាតិនៅស្ថានទូតរៀងៗខ្លួនបន្ទាប់ពីអវត្តមានជាង១០ឆ្នាំ នៅស៊ីរី។ ក្រោយពីរបបបាស្ហា អាល់អាសាដដួលរលំ សម្ព័ន្ធមិត្តរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ដកខ្លួនថយ ចំណែក អាមេរិក និងអង់គ្លេសប្រកាសភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំស៊ីរីថ្មី ដែលគ្មានអ្នកណាក្រៅពីក្រុមប្រដាប់អាវុធអ៊ីស្លាមជ្រុលនិយម Hayat Tahrir Al-Sham ដែលអាមេរិកនៅតែចាត់ទុកជាក្រុមភេរវនិយម និងស្ថិតក្រោមការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
អាជ្ញាធរស៊ីរីថ្មីដឹកនាំដោយក្រុមប្រដាប់អាវុធអ៊ីស្លាម Hayat Tahir al-Sham (HTS) ធ្លាប់និយាយបើកដៃស្វាគមគ្រប់ប្រទេសដើម្បីជួយកសាងស្តារស៊ីរីដែលខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដោយសារសង្គ្រាមស៊ីវិលជាង១៣ឆ្នាំ។ រដ្ឋអំណាចថ្មីរបស់ស៊ីរី អះអាងថា ត្រូវជាមួយគ្រប់គ្នា ប៉ុន្តែ ទំនងមិនអាចចុះសម្រុងល្អូកល្អើនជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី ព្រោះប្រទេសទាំងពីរ ជាអ្នកគាំទ្រ ជួយឧបត្ថម្ភរបបបាស្ហា អាល់អាសាដឲ្យមានកម្លាំងយោធាវាយប្រហារទៅលើក្រុមឧទ្ទាមកន្លងមក។ ម្យ៉ាង បើបោះដៃជាមួយរុស្ស៊ី នោះក្រុមឧទ្ទាមខ្លាចថា រុស្ស៊ីនឹងអាចនាំយកគ្រួសារលោកកអាសាដមកដឹកនាំស៊ីរីសាជាថ្មី។
ដោយសារការដកខ្លួនរបស់អ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី ប្រទេសលោកខាងលិច បានឆ្លៀតរំកិលកូនអុករបស់ខ្លួនទៅក្នុងទឹកដីស៊ីរី។ នៅពេលតួកគីបានប្រយោជន៍ច្រើនជាពិសេសភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងយោធានៅក្នុងទឹកដីស៊ីរី ប្រទេសលោកខាងលិច ដូចជាបារាំង អង់គ្លេស ឬអាល្លឺម៉ង់ សង្ឃឹមកសាងទំនាក់ទំនងជាមួយមេដឹកនាំថ្មីរបស់ស៊ីរី ដើម្បីបញ្ឈឺចិត្តរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ដែលបាត់បង់ឥទ្ធិពលសឹងទាំងស្រុងនៅស៊ីរី ដោយសារតែការដួលរលំអំណាចរបស់លោកបាស្ហា អាល់អាសាដ។ លោកខាងលិចអាចប្រើប្រាស់ស្ថានការណ៍ នយោបាយក្រឡាប់ចាក់នេះ ទៅដាក់សម្ពាធលើអ៊ីរ៉ង់ក្នុងការចរចានុយក្លេអ៊ែរយោធារបស់អ៊ីរ៉ង់។
ទាំងចលនាប្រដាប់អាវុធ Hayat Tahrir Al-Sham និងមេដឹកនាំ ឈ្មោះ Ahmed Hussein al Charaa ដែលមានឈ្មោះដើមក្នុងជួរកងទ័ពថា Abou Mohammed al Joulani សុទ្ធតែស្ថិតក្នុងបញ្ជីដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិតាំងពីឆ្នាំ ២០១៤។ មូលហេតុ គឺក្រុមនេះដែលធ្លាប់មានឈ្មោះថា រណសិរ្ស នូស្រាធ្លាប់ជាសាខាមួយរបស់ក្រុមអាល់កៃដា ដែលជាប់ក្នុងបញ្ជីដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ទន្ទឹមគ្នានឹងក្រុមជីហាតអង្គការរដ្ឋអ៊ីស្លាម។
ទោះប្រកាសកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងពីអាល់កៃដា និងប្តូរឈ្មោះចេញពីរណសិរ្សនូស្រា ប៉ុន្តែ ក្រុមឧទ្ទាមប្រដាប់អាវុធដែលផ្តួលរំលំអំណាចប្រធានាធិបតីស៊ីរីនៅដើមខែធ្នូនេះ នៅតែជាប់ក្នុងបញ្ជីទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយសារតែក្រុមនេះនៅបន្តសកម្មភាពភេរវនិយមនៅទឹកដីស៊ីរី។ ចំណែកមេដឹកនាំរបស់ក្រុមនេះ គឺ Abou Mohammed al Joulaniជាប់ក្នុងបញ្ជីឈ្មោះភេរវនិយមដែលអាមេរិកតាមចាប់ខ្លួន និងប្រកាសផ្តល់រង្វាន់ ១០លានដុល្លារដល់អ្នកផ្តល់ព័ត៌មានឈានទៅដល់ការចាប់ខ្លួនមេខ្លោងស៊ីរី។
.png&h=97&w=146)
