ក្រសួងធម្មការមេដឹកនាំពុទ្ធសាសនាកម្ពុជាប្រតិកម្មចំពោះមេដឹកនាំសមាគមទេវ សក្ខី ភគវន្តដែលតាំងខ្លួនជាសាស្តា!?
21-September-2026 / ព័ត៌មានជាតិ
ភ្នំពេញ៖ពាក្យសម្តីវាហាសព្ទ័របស់បុរសម្នាក់ដែលយកសាសនាធ្វើអាជីវកម្មដែលនិយាយថា «បួសជាសង្ឃគឺទម្ងន់ដល់អ្នកស្រុក រួមទាំងព្រះពុទ្ធផង ហើយបិដកសព្វថ្ងៃ គឺជាបិដកមិនគ្រប់ទឹក» បង្កចល្លាចលក្នងចំណោមមេដឹកនាំពុទ្ធសាសនាកម្ពុជាដែលបានទទួលប្រយោជន៍ពីសាសនា។
លេខាធិការដ្ឋានគណៈសង្ឃនាយក បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ករណីមេដឹកនាំសមាគមទេវ សក្ខី ភគវន្តរូបនេះ។អ្នកនាំពាក្យក្រសួងធម្មការនិងសាសនា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ករណីមេដឹកនាំសមាគមទេវ សក្ខី ភគវន្ត ។លោក ឆាត សុឆេត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងធម្មការ បានប្រាប់បណ្តាញសារព័ត៌មាន ក្នុងន័យតែមួយថា ក្រសួងធម្មការកំពុងពិនិត្យមើលវិធានការទៅលើបុរសរូបនេះ?។ គេមិនដឹងថាតើក្រសួងនឹងមានវិធានការបែបណានោះទេព្រោះកន្លងមកមិនមេនទើបតែមានបុរសឈ្មោះសក្ខី ភគវន្តដែលតាំងខ្លួនជាសាស្តានោះទេ។សូម្បីតែអតីតអ្នកនយោបាយឈ្មោះខឹមវាសនាដែលបច្ចុប្បន្នតាំងខ្លួនជាព្រហ្មនៅភ្នំគូលែនក៏បានវាយប្រហារសាសនាព្រះពុទ្ធមួយទំហឹងផងដែរតែគ្មានអ្នកអ្នកណាហ៊ានក្អក?។
កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥កន្លមកខាង ពុទ្ធិកសមាគមកម្ពុជរដ្ឋ ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍សម្តែងនូវកង្វល់ និងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ដែលបច្ចុប្បន្ននេះមានបុគ្គលប្រើប្រាស់ គណនីហ្វេសប៊ុក Account Facebook ឈ្មោះ សមាគម ទេវ សក្ខី ភគវន្ត បានតាំងខ្លួនជាអ្នកពន្យល់ ធម៌ ដោយប្រាសចាកខ្លឹមសារដើមនៃព្រះពុទ្ធវចនៈ និងបានព្យាយាមនិយាយបំភាន់ជំនឿ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ព្រះរតនត្រ័យទាំងបី មានព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ និងព្រះសង្ឃ ជាការប៉ះពាល់ដល់តម្លៃដ៏ល្អ ផូរផង់នៃព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរ ដែលជាសាសនារបស់រដ្ឋផងដែរ ។
សមាគមកម្ពុជរដ្ឋ បានចោទបុគ្គល សក្ខី ភគវន្តបានហៅខ្លួនឯងថា សាស្តា សក្ខី ភគវន្ត មានគំនិត ទុច្ចរិតអាក្រក់ និយាយបក ស្រាយបំភាន់ បានប្រមាថយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ចំពោះព្រះពុទ្ធវចនៈ ព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ ចង់បំបែកបំបាក់ ជំនឿ របស់ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរ ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងសុខដុមនីយកម្មសាសនា ក្រោមម្លប់សន្តិភាពដ៏ សុខសាន្ត ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលព្រះមហាក្សត្រ និងរាជរដ្ឋាភិបាល ខិតខំប្រឹងប្រែងគោរព ប្រតិបត្តិ លើកស្ទួយនិងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ជាទីបំផុត ។
ពុទ្ធិកសមាគមកម្ពុជរដ្ឋ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ស្នើសុំដល់ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា និងគណ សង្ឃនាយកទាំងពីរគណៈ សូមព្រះមេត្តា និងមេត្តា ចាត់វិធានការណ៍យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុត តាមផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីទប់ស្កាត់នូវរាល់សកម្មភាពក្នុងចេតនាទុច្ចរិត ចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរ ដែលជាសាសនារបស់រដ្ឋ។ ពុទ្ធិកសមាគមកម្ពុជរដ្ឋ សង្ឃឹមនិងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា រួមនិង គណៈសង្ឃនាយកទាំងពីរគណៈ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងធ្វើការកោះហៅបុគ្គលរូបនេះមកទទួល ខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាធរមាន “។
ឯ ព្រះគ្រូ មុនីបាលោ ជួន កក្កដា បានមានសង្ឃដីកាតាមរយៈសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្លូវការថា ញោមលើកឡើងថា បួសជាព្រះសង្ឃទម្ងន់ដល់អ្នកស្រុកដូចជាមិនត្រូវទេញោម ខុសធ្ងន់ណាស់ ព្រោះចំពោះអាត្មាឆ្លងកាត់បណ្តុះបណ្តាលព្រះសង្ឃជាង ១០ឆ្នាំមកនេះនៅវត្តប្រាសាទនាងខ្មៅ គឺទទួលបានកូនសិស្សគណសរុប ៤៦៧៧អង្គ/នាក់ គឺសុទ្ធតែស្រោចស្រង់អំពីគ្រួសារដែលលំបាកទីទាល់ក្រ ហើយគ្មានទីពឹង ដេីម្បីយកមកបង្ហាត់អប់រំអោយផុតអំពីទម្ងន់គ្រួសារ ទម្ងន់សង្គម កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រលំបាក និងអវិជ្ជា ចូលមករកម្លប់ដ៏ត្រជាក់ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសានា។ ម្យ៉ាងទៀតពុទ្ធបរិស័ទដែលជ្រះថ្លាបរិច្ចាគជួយឧបត្ថមទ្រទ្រង់រាល់ថ្ងៃនេះ មិនបង្ខំពួកគាត់នោះដែរ គឺកេីតចេញពីការជ្រះថ្លារបស់គាត់បរិច្ចាគជួយដោយចិត្តបរិសុទ្ធរបស់គាត់តែប៉ុណ្ណោះ។
ចំណុចដែលញោមថា ព្រះត្រៃបិដកមិនគ្រប់ទឹកនេះ ញោមបានមើលងាយជាន់ឈ្លីពុទ្ធវចនពេកហើយ ថែមទាំងបានមេីលងាយអ្នកប្រាជ្ញរបស់ខ្មែរក្រុមជំនុំព្រះត្រៃបិដក ដែលលោកខិតខំប្រឹងដើម្បីព្រះត្រៃបិដក ១១០ភាគនេះ ហើយបន្សល់ទុកសម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទគ្រប់វ័យរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ព្រះអង្គ គូ សុភាពសង្ឃល្បីឈ្មោះក៏ មានថេរដីកាតាមរយៈសំណេរលើបណ្តាញសង្គមថា៖«រឿងញោមមានប្រពន្ធកូន បួសមិនកើត ជារឿងរបស់ញោម មិនគួរបង្អាប់បង្អោនព្រះសង្ឃទេ។ ព្រះរតនត្រ័យមាន៣គឺ ព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ មិនមែនព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ឧបាសកទេ»។ តាមរយៈសំណេរលើបណ្តាញសង្គមដែរនោះ ព្រះអង្គ ជួន កក្កដា មានថេរដីកាថា៖«[..]ចំណុចដែលញោមថា ព្រះត្រៃបិដកមិនគ្រប់ទឹកនេះ ញោមបានមើលងាយជាន់ឈ្លីពុទ្ធវចនពេកហើយ ថែមទាំងបានមើលងាយអ្នកប្រាជ្ញរបស់ខ្មែរ ក្រុមជំនុំព្រះត្រៃបិដក ដែលលោកខិតខំប្រឹងដើម្បីព្រះត្រៃបិដក[..]បន្សល់ទុកសម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទគ្រប់វ័យរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ»។
ទាក់ទងរឿងនេះបុរសដែលដាក់នាមបញ្ញត្តិខ្លួនឯងថា សក្ខីភគវន្ត ដែលអះអាថាខ្លួនជាកូនខ្មែរសុទ្ធជាចៅលួតលោកតាអ្នកប្រាជ្ញខ្មែរក្រមង៉ុយបានចេញមកពន្យល់ពាក្យពីរឃ្លាដែលលោកបាននិយាយ គឺពាក្យ «ព្រះត្រៃបិដកមិនគ្រប់ទឹក» និងពាក្យ «ការបួសគឺជាការដាក់បន្ទុកដល់អ្នកស្រុក»ផងដែរ។តាមរយៈវីដេអូឃ្លីបដែលបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «សមាគម ទេវ សក្ខី ភគវន្ត» នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ បុរសឈ្មោះសក្ខីភគវន្ត ទាញយកប្រវត្តិនៃការធ្វើសង្គាយនា ឬការចងក្រងព្រះត្រៃបិដកមកបរិយាយ ដើម្បីបង្ហាញឱ្យឃើញថា ហេតុអ្វីបានជាលោកប្រើពាក្យ«ព្រះត្រៃបិដកមិនគ្រប់ទឹក»។
លោកលើកឡើងថា ការធ្វើសង្គាយនា កើតឡើងច្រើនលើកច្រើនសាហូតដល់ទៅ៦ដង ហើយការធ្វើសង្គាយនាប៉ុន្មានដងចុងក្រោយ គឺខុសពីលក្ខខណ្ឌដើម [ដោយសារលែងមានព្រះអរហន្តចូលរួម]។ លោកអះអាងថា ការធ្វើសង្គាយនាដំបូង គឺដឹកនាំដោយព្រះកស្សបៈ ដោយមានការចូលរួមពីព្រះអានន្ទ និងអរហន្តផ្សេងទៀត។ លោកបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«តាមពិត រឿងនេះគឺជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលមានឯកសារចែងជាក់លាក់ មិនមែនខ្ញុំអត្តនោម័តិ លើកឡើងធ្វើការចោទប្រកាន់នោះទេ គឺសុទ្ធតែយោងតាមកំណត់ត្រាបុរាណាចារ្យ បានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ទាំងអស់»។
ចំណែកពាក្យ «ការបួសជាព្រះសង្ឃ ជាការដាក់បន្ទុក ឬជាទម្ងន់ដល់ពុទ្ធបរិស័ទ» លោកបកស្រាយថា លោកមិនមែនសំដៅលើព្រះសង្ឃដទៃឡើយ គឺសំដៅលើក្រុមរបស់លោក ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ក្រុមលោកមិនចង់បួសជាព្រះសង្ឃ ព្រោះមិនចង់ឱ្យពុទ្ធបរិស័ទពិបាកបន្ថែមក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ ខណៈពួកគាត់លំបាកនឹងការងារចិញ្ចឹមជីវិតស្រាប់ហើយនោះ។ លោកថ្លែងការពារពាក្យសម្តីរបស់ខ្លួនបែបនេះថា៖«ពាក្យនេះ គឺន័យត្រង់ ហើយងាយយល់ណាស់ គឺបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា យើងខ្ញុំមិនបានពោលសំដៅអ្នកបួសណានោះទេ គឺនិយាយសំដៅពួកយើងខ្ញុំខ្លួនឯងទេតើ»។
គួរជម្រាបថា ពាក្យ «ព្រះត្រៃបិដកមិនគ្រប់ទឹក» បុរសជាម្ចាស់សមាគម ទេវ សក្ខី ភគវន្ត បានលើកឡើងក្នុងពិធីជួបជុំជាមួយអ្នកប្រតិបត្តិតាមលោក តាំងពីអំឡុងឆ្នាំ២០២៤មកម្ល៉េះ។ ហើយពាក្យ «ការបួស ជាបន្ទុកដល់ពុទ្ធបរិស័ទ» លោកទើបនឹងលើកឡើងក្នុងពិធីជួបជុំជាមួយអ្នកភូមិ ក្នុងអំឡុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។ការដាក់នាមបញ្ញត្តិខ្លួនឯងថា សាស្តា និងសក្ខីភគវន្ត ក៏ធ្វើឱ្យបុរសរូបនេះ រងការរិះគន់ដែរ ព្រោះពាក្យទាំងពីរ គឺសម្រាប់ហៅព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។ ពាក្យសាស្តា ត្រូវបានថែមពាក្យព្រះពីមុខពេលសំដៅលើព្រះពុទ្ធអង្គ គឺព្រះសាស្តា ហើយពាក្យភគវន្ត ក៏ប្រើសម្រាប់សំដៅលើព្រះពុទ្ធអង្គដែរ ដោយត្រូវថែមពាក្យព្រះពីមុខ គឺព្រះភគវន្ត តែមិនថែមពាក្យសក្ខីពីមុខនោះទេ។
កូនសិស្ស និងអ្នកប្រតិបត្តិតាមបុរសខាងលើ បានហៅលោកថាជា សាស្តា ឬ[លោកគ្រូ]សក្ខីភគវន្ត។ កូនសិស្សខ្លះ ថែមទាំងហៅខ្លួនឯងថា ខ្ញុំកូរណា ឬខ្ញុំព្រះករុណា ពេលឆ្លើយឆ្លងជាមួយបុរសឈ្មោះសក្ខីភគវន្ត។ ពាក្យខ្ញុំកូរណា ឬខ្ញុំព្រះករុណានេះ គឺជាពាក្យសម្រាប់គ្រហស្ថហៅខ្លួនឯង ពេលនិយាយជាមួយព្រះសង្ឃ។ មានគេចោទសួរថា តើបុរសរូបនេះ តាំងខ្លួនជាព្រះឬយ៉ាងណា ទើបបានជាដាក់នាមបញ្ញត្តិខ្លួនឯងថាជា សាស្តា និងសក្ខីភគវន្ត យ៉ាងដូច្នេះ? ។សូមបញ្ជាក់ថាបើតាមការកត់សម្កាល់មួយរយៈកន្លងមកនេះសម្បូរណ៍អ្នកចេញមុខធ្វើជាអ្នកប្រាជ្ញានិងជាអ្នកមានបុណ្យខាងសាសនាណាស់ទាំងសង្ឃទាំងគ្រហស្ថប្រម៉ូលលុយពីអ្នកជឿយកធ្វើមានធ្វើបាននិងឲ្យគេគោរពកោតខ្លាច?។
គួរដឹងថា ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលកម្ពុជាចាត់ទុកជារបស់រដ្ឋព្រះសង្ឃ ត្រូវបានគ្រសហ្ថគោរពវន្ទា និងទុកជាទីគោរពសក្ការ ចាប់តាំងពីប្រជាជនទូទៅ រហូតដល់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស ឬព្រះមហាក្សត្រ ឬអ្នកមានបុណ្យស័ក្តិខ្ពស់ណាក៏ដោយ។ ក្នុងព្រះរតនត្រ័យ ដែលពុទ្ធបរិស័ទគោរពវន្ទា ក៏មានព្រះសង្ឃដែរ គឺព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ។ ចំណែក ព្រះត្រៃបិដក ដែលមាន១១០ក្បាល គឺជាគម្ពីរគោល ឬគម្ពីរគ្រឹះរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា។តែកន្លងមកក៏គ្មានអ្នកបកស្រាយថាត្រឹមត្រូវឬខ្វខាតយ៉ាងណាក៏ទេដែរ៕
