ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីនតែងតាំងមេថ្មីដែលជាអ្នកប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែលតែអាមេរិកថាស្ថានការណ៍ស្ងប់តិចវិញហើយ!
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប៉ាឡេស្ទីន៖លោកយ៉ាយ៉ា ស៊ីនវ៉ា ត្រូវចលនាហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីន ប្រកាសតែងតាំងនៅថ្ងៃទី៧សីហា ជាមេដឹកនាំចលនានយោបាយរបស់ហាម៉ាស បន្តពីអ៊ីស្មាយ ហានីយ៉េ ដែលត្រូវគេសម្លាប់នៅតេអេរ៉ង់ កាលពីថ្ងៃទី៣១កក្កដា។រឿងនេះ លោក Israel Katz រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអ៊ីស្រាអែល បានបង្ហោះសារលើបណ្តាញសង្គមX ភ្លាមថា ការតែងតាំង យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា មកជំនួស អ៊ីស្មាយ ហានីយ៉េ គឺជាហេតុផលមួយបន្ថែមទៀត ដែលបញ្ជាក់ថា អ៊ីស្រាអែលត្រូវតែតាមសម្លាប់ជននេះឲ្យខាងតែបាន ដើម្បីកំទេចក្រុមភេរវកម្មហាម៉ាសដ៏ថោកទាបនេះ ឲ្យវិនាសរលាយសូន្យបង់។
កាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍នេះ ប្រមុខកងទ័ពអ៉ីស្រាអែលក៏ បានប្តេជ្ញាថា នឹងតាមប្រមាញ់ហើយកម្ចាត់ លោក Yahya Sinwar បន្ទាប់ពីរូបលោកត្រូវបានតែងតាំងជា មេដឹកនាំថ្មីរបស់ក្រុមហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីន ផងដែរ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។អ្នកនាំពាក្យរបស់លោក Herzi Halevi ដែលជាប្រមុខយោធាអ៊ីស្រាអែល បានឱ្យដឹងថា លោក Halevi បានប្រាប់កងទ័ពដូច្នេះថា «យើងនឹងខិតខំប្រឹងប្រែងស្វែងរកលោក Yahya Sinwar រួចវាយប្រហារលើរូបលោក ហើយនឹងធ្វើឱ្យក្រុមហាម៉ាស ត្រូវផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំនយោបាយរបស់ពួកគេ ជាថ្មីម្តងទៀត។ លោក Halevi បានបន្តថា «ប៉ុន្មានសប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះ យើងបានធ្វើប្រតិបត្តិការសំខាន់ៗបំផុត ដោយយើងបានសម្លាប់បណ្តាមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ នៃសត្រូវដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់យើង ហើយពួកយើងនឹងមិនទាន់ឈប់ឡើយ»។
ការប្រកាសពីការតែងតាំងលោក Yahya Sinwar កើតមានឡើង ចំពេលតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា កំពុងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យផ្ទុះសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំ ខណៈអ៊ីង់និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន បានសន្យាសងសឹកអ៉ីស្រាអែល ជុំវិញការសម្លាប់លោក Haniyeh។ អ៊ីរ៉ង់ និងហាម៉ាសបានចោទប្រកាន់ថា អ៉ីស្រាអែលជាអ្នកសម្លាប់លោក Haniyeh រីឯក្រុមហេសបូឡាវិញក៏បាន ប្ដេជ្ញាសងសឹកផងដែរ។សម្រាប់មេហាម៉ាថ្មីវិញបច្ចុប្បន្នមានអាយុ៦១ឆ្នាំ យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា (Yahya Sinwar) កើតនៅតំបន់Khan Younès គឺជាសមាជិកក្រុមភេរវកម្មហាម៉ាស ដ៏ប្តូរផ្តាច់ម្នាក់ តាំងតែពីវ័យក្មេង មុននឹងត្រូវអ៊ីស្រាអែលចាប់ដាក់ឃុំនៅឆ្នាំ១៩៨៨។ ជាប់ឃុំអស់២៣ឆ្នាំ យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា ត្រូវបានដោះលែងមកវិញនៅឆ្នាំ២០១១ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងដោះលែងអ្នកទោស។ ត្រឡប់ទៅហ្កាហ្សាវិញ យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា បានឡើងបុណ្យស័ក្តិបន្តិចម្តងៗ រហូតក្លាយជាមេចលនាហាម៉ាសប្រចាំតំបន់ហ្កាហ្សា នៅឆ្នាំ២០១៧។
យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា ត្រូវគេស្គាល់ថាគឺជាមនុស្សម្នាក់ ដែលងប់ដោយគំនិតស្អប់អ៊ីស្រាអែល ចង់កំទេចអ៊ីស្រាអែល។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ បាតដៃរបស់ យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា ប្រឡាក់ដោយឈាមប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន ព្រោះជននេះ បានសម្លាប់ជនប៉ាឡេស្ទីនច្រើននាក់ណាស់ ដោយចោទថាពួកគេបានឃុបឃិតជាមួយចារកិច្ចអ៊ីស្រាអែល។ កាលពីខែធ្នូឆ្នាំ២០២២ ក្នុងកម្មវិធីជួបជុំមួយនៅតំបន់ហ្កាហ្សា យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា ធ្លាប់បានប្រកាសថា ក្រុមហាម៉ាសនឹងបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំមិនធ្លាប់មាន អ៊ីស្រាអែលចាំតែមើលចុះ! មិនបាន១ឆ្នាំក្រោយមក គឺនៅថ្ងៃទី៧តុលា២០២៣ ក្រុមហាម៉ាសបានសំរុកចូលដីអ៊ីស្រាអែល សម្លាប់មនុស្សយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃចំនួនប្រមាណ១២០០នាក់។
សម្រាប់អ៊ីស្រាអែល យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា និងមេបញ្ជាការប្រដាប់អាវុធហាម៉ាស ឈ្មោះ Mohammed Deif គឺជាមេគំនិត ដែលរៀបចំការវាយប្រហារថ្ងៃទី៧តុលា បង្កឲ្យឆេះក្លាយជាសង្គ្រាមនៅហ្កាហ្សា។ ជនទាំង២នេះ ត្រូវបានកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល ដាក់កម្មវត្ថុតាមសម្លាប់ឲ្យបាន។ កាលពីពាក់កណ្តាលខែកក្កដា Mohammed Deif ត្រូវកងទ័ពអ៊ីស្រាអែលបាញ់ប្លោងគ្រាប់សម្លាប់បាន។ តែ យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា វិញ បាត់ដំណឹងសូន្យឈឹង មិនដឹងលាក់ខ្លួននៅទីណាឡើយ គិតត្រឹមពេលនេះ។ក្រោយបានដំណឹងនៃការតែងតាំង យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា ជាមេដឹកនាំធំបំផុតនៃក្រុមហាម៉ាស លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក អង់តូនី ប្លិងកិន បានលើកឡើងថា វាសនាអនគតនៃកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់នៅហ្កាហ្សា ព្រមទាំងការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំង គឺវាស្ថិតនៅលើការសម្រេចចិត្តរបស់ យ៉ាហយ៉ា ស៊ីនវ៉ា ទាំងស្រុង។
គួរបញ្ជាក់ថា អស់រយៈពេល១០ខែហើយ ដែលសង្គ្រាមនៅហ្កាហ្សាបានផ្ទុះឡើង និងបានផ្តាច់ជីវិតជនប៉ាឡេស្ទីន ជាង៣៩៦០០នាក់។ ការចរចាដើម្បីឈានទៅមានបទឈប់បាញ់ ដែលកាតា អេហ្ស៊ីបនិងអាមេរិកជាអ្នកសម្របសម្រួល បានត្រឡប់ទៅដល់ចំណុចសូន្យវិញ បន្ទាប់ពីមេធំរបស់ក្រុមហាម៉ាស អ៊ីស្មាយ ហានីយ៉េ ត្រូវគេសម្លាប់នៅតេអេរ៉ង់ ថ្ងៃទី៣១កក្កដា។ ១សប្តាហ៍មកនេះ មានការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ថាជម្លោះនេះអាចនឹងឆាបឆេះ ក្លាយជាសង្គ្រាមពេញតំបន់ដើមបូព៌ា ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់ និងកូនចៅ ដែលមានក្រុមហេសបូឡាលីបង់ និងក្រុមហ៊ូទីយេម៉ែន បើកសមរភូមិរួមគ្នាវាយសង្គ្រប់មកលើអ៊ីស្រាអែល។
ប្រឈមនឹងការព្រួយបារម្ភនេះ មន្ត្រីការទូតនៃបណ្តាប្រទេសធំៗ ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងតែប្រឹងប្រែងទប់ភាគីជម្លោះ។ កាលពីថ្ងៃអង្គារទី៦សីហា លោកចូ បៃដិន បានទូរស័ព្ទទៅនិយាយជាមួយមេដឹកនាំអេហ្ស៊ីប និងកាតា។ គេកំពុងរងចាំស្តាប់លទ្ធផល នៃការប្រជុំរបស់អង្គការសហប្រតិបត្តិការអ៊ីស្លាម ដែលត្រូវធ្វើនៅថ្ងៃពុធទី៧សីហា។ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយជម្លោះពាក្យសម្តីស្ទើរផ្ទុះសង្គ្រាមនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាបានបន្ថយកម្តៅបន្តិច បន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានទាក់ទងដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងអ៊ីស្រាអែលដែលជាគូសត្រូវធំផុតក្នុងតំបន់។ប្រមុខការទូតសហរដ្ឋអាមេរិកបានព្រមាន ស្ថានភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាហាក់ប្រែក្លាយទៅជាស្ងប់ស្ងាត់បន្តិចវិញ ហើយប្រមុខក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកដដែលបានព្រលយថា ខ្លួនបានប្រឹងប្រែងទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ទៅកាន់ភាគីជម្លោះដើម្បីកុំឱ្យបង្កើនភាពតានតឹងនាំទៅរកសង្គ្រាម។
ក្នុងសន្និសីទមួយនៅរដ្ឋម៉ារីឡែនដ៍ (Maryland) ក្រោយជំនួបទ្វេភាគីជាមួយសមភាគីអូស្ត្រាលីលើបញ្ហាសន្តិសុខនៅឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក Antony Blinken បាននិយាយថា៖«គ្មាននរណាម្នាក់គួរបង្កើន» ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានទំនាក់ទំនងសារនោះដោយផ្ទាល់ទៅកាន់អ៊ីរ៉ង់ និងអ៊ីស្រាអែល។ដោយទើបអះអាងពីការវាយប្រហាររបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ដែលអាម៉ាស់មុខដោយសារការស្លាប់របស់មេដឹកនាំហាម៉ាសក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នោះ លោក Blinken បានលើកឡើងថា៖«គ្មាននរណាម្នាក់គួរតែបង្កើនជម្លោះនេះទេ។
យើងបានចូលរួមក្នុងការទូតដ៏ខ្លាំងក្លាជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត និងដៃគូ ដោយបានទំនាក់ទំនងសារនោះដោយផ្ទាល់ទៅកាន់អ៊ីរ៉ង់។ យើងក៏បានទាក់ទងសារនោះដោយផ្ទាល់ទៅកាន់អ៊ីស្រាអែល»។ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Anadolu របស់តួកគី បានផ្សាយថា លោក Blinken បានបញ្ជាក់សារជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្ត «រឹងដូចដែក (ironclad) របស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះសន្តិសុខរបស់អ៊ីស្រាអែល ដោយបន្ថែមថា ខ្លួននឹងបន្តការពារអ៊ីស្រាអែល និងកងទ័ពរបស់ខ្លួនប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហារ។តាមការចុះផ្សាយដដែល លោក Blinken ត្រូវបានស្រង់សម្តីដូចនិយាយថា៖«ប៉ុន្តែអ្នកគ្រប់គ្នានៅក្នុងតំបន់គួរតែយល់ថា ការវាយប្រហារបន្ថែមទៀតគ្រាន់តែបន្តកើតមានជម្លោះប៉ុណ្ណោះ» ដោយបន្ថែមថា នេះអាចនាំឱ្យមាន «លទ្ធផលដ៏គ្រោះថ្នាក់ដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចទស្សន៍ទាយបាន ហើយគ្មាននរណាម្នាក់អាចគ្រប់គ្រងបានពេញលេញនោះទេ»។
