តុលាការធម្មនុញ្ញថៃ សម្រេចរំលាយ គណបក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខមន្ត្រីបក្សប្រកាសបន្តតស៊ូនយោបាយកែច្បាប់ប្រមាថមហាក្សត្រ
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប្រទេសថៃ៖ប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីគណបក្ស ចលនាឆ្ពោះទៅមុខ (Move Forward Party) ត្រូវបានរំលាយដោយតុលាការធម្មនុញ្ញថៃ, អតីតសមាជិកសំខាន់ៗរបស់ខ្លួនបានប្រកាសថា ពួកគេនឹងបង្កើតគណបក្សថ្មី ហើយនៅតែបញ្ចេញសំឡេងតស៊ូផ្នែកនយោបាយបន្តទៅទៀត ទាមទា ឲ្យកែច្បាប់ប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ។
តាមកាសែត Thai PBS កាលពីថ្ងៃពុធទី៧ខែសីហា លោកស្រីស៊ិរិកាយ៉ាតាន់សាគុណ( Sirikanya Tansakun) អតីតអនុប្រធានបក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខ បានបញ្ជាក់ថា គណបក្សដែលបង្កើតថ្មីក៏ប្រហែលជាមិនចុះចាញ់និងរាថយពីការជំរុញឲ្យកែប្រែមាត្រា១១២នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌនោះទេ ត្បិតមាត្រានេះជាដើមចម នៃការរំលាយគណបក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខក៏ដោយ។ថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែតក្រោយសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ, លោកស្រីកត់សម្គាល់ថា «សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ មិនបានហាមប្រាមការធ្វើវិសោធនកម្មមាត្រានេះឡើយ។ មនុស្សគ្រប់គ្នាជឿថា មាត្រានេះមានបញ្ហា ប៉ុន្តែយើងត្រូវតែពិភាក្សាលម្អិតបន្ថែមទៀត នៅពេលយើងផ្លាស់ទៅផ្ទះថ្មីរបស់យើង។ យើងនឹងបន្តដំណើរទៅមុខ ហើយនឹងមិនបោះបង់បេសកកម្មដែលប្រជាជនបានប្រគល់ឲ្យយើងទេ ដរាបណាប្រជាជននៅខាងយើង»។
មុនការរំលាយ គណបក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខ មានសមាជិកសភាចំនួន១៤៨រូប ហើយ៥រូបក្នុងចំណោមនោះ គឺជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិរបស់ខ្លួន ដែលត្រូវបានដកហូតឋានៈក្នុងសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ។ គេនៅតែមិនប្រាកដថាតើ នៅសេសសល់សមាជិកសភាប៉ុន្មានរូប ដែលនឹងសុខចិត្តផ្លាស់ទៅចូលរួមគណបក្សថ្មី។សូមបញ្ជាក់ថានៅស្រុកថៃមានប្រពន្ធ័បោះឆ្នោតពីរបែប។ទី១ប្រពន្ធ័ឯកត្តនាមនិងទី២ប្រពន្ធ័យសមាមាត្រដូចស្រុកខ្មែរដែរ។វាខុសពីស្រុកខ្មែរដោយសារការបោះឆ្នោតមានតែប្រពន្ធ័សមាមាត្រប្រសិនបើរំលាយគណបក្សតួនាទីតំណាងរាស្ត្រត្រូវចប់ជាស្ថាពរ។
សម្រាប់លោក Pita Limjaroenrat វិញ, ត្បិតលោកជាប់បម្រាមមិនឲ្យប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយរយៈពេល១០ឆ្នាំក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែលោកប្រកាសថា នឹងបន្តធ្វើសកម្មភាពនយោបាយក្នុងនាមជាពលរដ្ឋធម្មតា។
សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងការបោះឆ្នោតសកលខែឧសភាឆ្នាំ២០២៣ ចលនាឆ្ពោះទៅមុខ បានឈ្នះ១៥១អាសនៈ ក្លាយជាគណបក្សធំតែមួយគត់ នៅក្នុងសភាជាន់ទាបដែលមាន៥០០អាសនៈ។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដៃគូចម្រុះរបស់ចលនាឆ្ពោះទៅមុខ គឺគណបក្សភឿថៃ ដែលជាប់លេខ២ក្នុងការបោះឆ្នោត បាននិយាយថា ខ្លួនមិនយល់ស្របនឹងគោលនយោបាយរបស់ ចលនាឆ្ពោះទៅមុខ ក្នុងការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ប្រមាថព្រះមហាក្សត្រទេ រួចក៏កាត់ផ្តាច់សម្ព័ន្ធភាពនេះទៅ។បន្ទាប់មក ភឿថៃបានរួបរួម ជាមួយគណបក្សផ្សេង ដើម្បីបង្កើតសម្ព័ន្ធថ្មី នាំឲ្យរដ្ឋាភិបាលមួយលេចចេញជារូបរាង ដោយមានមហាសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យលោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។
តុលាការធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃពុធទី៧ខែសីហា បានបញ្ជាឲ្យរំលាយគណបក្សប្រឆាំងធំបំផុត គឺគណបក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខ (Move Forward Party) ជុំវិញការប៉ុនប៉ងកែប្រែច្បាប់ប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ។តាមការចុះផ្សាយរបស់ Nikkei Asia, ក្រោពីការរំលាយ តុលាការក៏ហាមឃាត់សមាជិកប្រតិបត្តិរបស់គណបក្សនេះ មិនឲ្យធ្វើនយោបាយរយៈពេល១០ឆ្នាំផងដែរ។ បម្រាមនេះគឺអនុវត្តចំពោះអតីតមេបក្សលោក Pita Limjaroenrat និង Chaithawat Tulaton ដែលជាមេបក្សបច្ចុប្បន្ន។រឿងធំ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងគោលនយោបាយសំខាន់របស់បក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខ ដោយពួកគេចង់កែប្រែមាត្រា១១២នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដែលផ្ដន្ទាទោសអ្នកប្រមាថព្រះមហាក្សត្រឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអតិបរមា ១៥ឆ្នាំ។
កាលពីខែមករា តុលាការធម្មនុញ្ញប្រកាសថា នោះគឺជាគោលនយោបាយដ៏ប្រថុយប្រថាន ដែលនឹងបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយបញ្ជាឲ្យគណបក្សនេះឈប់តស៊ូមតិទាមទារកែច្បាប់នេះតទៅទៀត។ លុះមកដល់ខែមីនា គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត ក៏បានដាក់ញត្តិ ដោយស្នើឲ្យតុលាការ រំលាយគណបក្សនេះចោលតែម្តង ដោយសំអាងថា ខ្លួនរកឃើញព័ស្តុតាងសមហេតុផលថា គណបក្សនេះព្យាយាមផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសថៃ។ជាមួយនឹងសេចក្តីសម្រេចខាងលើ គណបក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខ បានក្លាយជាក្រុមនយោបាយចុងក្រោយបង្អស់ ដែលត្រូវបញ្ជាឲ្យរំសាយ។ ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ គណបក្សផ្សេងទៀតជាច្រើន ត្រូវបានរំលាយ ក្នុងនោះក៏រួមមានទាំងគណបក្សមុនរបស់ ចលនាឆ្ពោះទៅមុខ គឺគណបក្សអនាគតឆ្ពោះទៅមុខ ដែលត្រូវតុលាការធម្មនុញថៃ បញ្ជាឲ្យរំលាយក្នុងឆ្នាំ២០២០ផងដែរ។
សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងការបោះឆ្នោតសកលខែឧសភាឆ្នាំ២០២៣ ចលនាឆ្ពោះទៅមុខ បានឈ្នះ១៥១អាសនៈ ក្លាយជាគណបក្សធំតែមួយគត់ នៅក្នុងសភាជាន់ទាបដែលមាន៥០០អាសនៈ។
តាមការចុះផ្សាយរបស់ Thai PBS កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី៤ខែសីហា ប្រធានគណៈកម្មាធិការទំនាក់ទំនងបរទេសនៃព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក លោកប៊ិនកាឌីន(Ben Cardin )បានសម្តែងក្តីបារម្ភជាពន់ពេកចំពោះការរំលាយគណបក្ស ចលនាឆ្ពោះទៅមុខ ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធការចោទប្រកាន់ពីបទប៉ុនប៉ងផ្តួលរំលំប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសថៃ ក្រោមរបបរាជានិយម។
លោក Cardin ក៏អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន ឲ្យរក្សាតម្លៃរួមរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ជាមួយការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋ ផងដែរ។លោក Cardin បានសរសេរក្នុងលិខិតមួយផ្ញើទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ Maris Sangiampongsa ថា «ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣ មានអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោតក្នុងចំនួនយ៉ាងច្រើនដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ពោលគឺមានពលរដ្ឋថៃជាង៣៩លាននាក់ បាននាំគ្នាទៅបោះឆ្នោត ក្នុងការអនុវត្តលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសរបស់អ្នក។ បក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខ ទទួលបានជ័យជម្នះយ៉ាងសំខាន់ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈ និងសំឡេងរបស់ប្រជាជនថៃជាង១៤លាននាក់។ ត្បិតអាណត្តិបង្ហាញច្បាស់បែបនេះក៏ដោយ ក៏គណបក្សចលនាឆ្ពោះទៅមុខ នៅតែមិនអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបាន ហើយគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោត ថែមទាំងដាក់ញត្តិរំលាយគណបក្សនេះចោលទៅទៀត»។
លោកបន្តថា «ប្រសិនបើបក្សចលនាឆ្ពោះមុខត្រូវបានរំលាយពិតមែន ការសម្រេចចិត្តនេះនឹងជាការប្រឆាំងចំពោះអ្នកបោះឆ្នោតរាប់លាននាក់ ដែលចង់បានការផ្លាស់ប្តូរ និងកំណែទម្រង់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ សកម្មភាពបែបននេះ ជាការគំរាមកំហែងបំផ្លាញដល់ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសថៃចំពោះលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនិងសិទ្ធិមនុស្ស ដែលជាតម្លៃរួមនៃដៃគូទ្វេភាគីរបស់យើងអស់រយៈពេលជាង១៩០ឆ្នាំមកហើយ»។ស្របពេលជាមួយគ្នានោះ លោកបានជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ គោរពឆន្ទៈប្រជាជន និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវតម្លៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសម្ព័ន្ធភាពអាមេរិក-ថៃដ៏ស្ថិតស្ថិរ។ទោះបីយ៉ាងណា តុលាការធម្មនុញ្ញថៃដែលមានគ្នាតែប៉ុន្មាននាក់មិនស្តាប់ឡើយ នៅថ្ងៃទី៧ខែសីហាបានសម្រេចរំលាយ គណបក្ស ចលនាឆ្ពោះទៅមុខ ចោល ហើយថ្នាក់ដឹកនាំបក្សនេះនឹងត្រូវហាមឃាត់ពីការធ្វើនយោបាយរហូតដល់ទៅ១០ឆ្នាំ៕
