លោកសាស្ត្រាចារ្យ​ កិត្តិគុណ ស៊ុរជាតិ ប៊ម្រុងស៊ុខ (ศ.กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บำรุงสุข)​ ជាជនជាតិថៃ​ព្រនាននាយករដ្ឋមន្ត្រី​ អនុទីន​រឿងប្រកាសប្រេីប្រាស់ផែនទី​ 1/50000

ប្រទេសថៃ៖លិខិតចំហជូនលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អំពីបញ្ហាផែនទីខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក កម្ពុជា-ថៃ❝ បើនៅតែប្រើ ១ ភាគ ២០០,០០០មិនបាច់មកជជែកជាមួយប្រទេសថៃឡើយ ❞

— លោក អានុទីន ឆានវីរៈកូល នាយករដ្ឋមន្ត្រី២៧ ឧសភា ២៥៦៩ (២០២៦) 

ខ្ញុំបានគិតគូរយ៉ាងហ្មត់ចត់អស់រយៈពេលយ៉ាងយូរថា តើខ្ញុំគួរតែសរសេរលិខិតចំហរនេះជូនចំពោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អានុទីន ឆានវីរៈកូល ឬយ៉ាងណា។ ប៉ុន្តែនៅពេលពិចារណាលើព័ត៌មានស្តីពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ថៃ-កម្ពុជា ដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរួចមក ខ្ញុំក៏បានសម្រេចចិត្តថា ខ្ញុំគួរតែសរសេរលិខិតនេះ ដើម្បីសុំការអនុញ្ញាតជម្រាបជូននូវព័ត៌មានជុំវិញបញ្ហានេះ ដែលអាចនឹងខុសប្លែកពីព័ត៌មានដែលលោកបានជ្រាប។

ដោយសារតែព័ត៌មានដែលទាក់ទងនឹងបញ្ហាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនបែបនេះ គឺជាចំណុចដែលមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងចំពោះ "ផលប្រយោជន៍ជាតិ" របស់ប្រទេសថៃ ទើបខ្ញុំត្រូវសុំការអនុញ្ញាតណែនាំព័ត៌មានទាំងនេះ ដើម្បីបង្កើតឱ្យមានភាពច្បាស់លាស់ ទោះបីជាវាអាចនឹងមិនត្រូវចិត្តលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ដោយ។

◤ ១) បញ្ហាផែនទីខណ្ឌសីមាព្រំដែន៖ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងរបាយការណ៍ព័ត៌មាន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានប្រកាសថា ប្រទេសថៃនឹងប្រកាន់ខ្ជាប់តែលើផែនទីមាត្រដ្ឋាន ១:៥០,០០០ តែប៉ុណ្ណោះ ហើយថែមទាំងបានបញ្ជាក់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា បើប្រើប្រាស់ផែនទី ១:២០០,០០០ គឺមិនបាច់មកជជែកជាមួយប្រទេសថៃឡើយ។

ខ្ញុំចង់សុំជម្រាបជូនលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថា នៅក្នុងការចរចាដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទលើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរវាងប្រទេសនិងប្រទេសនោះ រដ្ឋភាគីវិវាទនឹងប្រើប្រាស់តែផែនទីដែលទទួលបានការផ្តល់សច្ចាប័ន (Ratification) រួចរាល់ហើយតែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯផែនទីផ្សេងៗទៀតដែលមិនទាន់ទទួលបានការផ្តល់សច្ចាប័ន គឺមិនអាចយកមកប្រើប្រាស់ជាភស្តុតាងក្នុងការចរចាដោះស្រាយបញ្ហារវាងប្រទេសបានឡើយ។

ដូចដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានជ្រាបយ៉ាងច្បាស់ហើយថា ប្រទេសសៀម និងបារាំង បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញារវាងគ្នាចំនួន ៣ ច្បាប់ គឺ៖

(១) សន្ធិសញ្ញា រ.ស. ១១២ (គ.ស. ១៨៩៣)(២) អនុសញ្ញា រ.ស. ១២២ (គ.ស. ១៩០៤ - ជាការកែប្រែសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ១៨៩៣)និង (៣) សន្ធិសញ្ញា រ.ស. ១index២៥ (គ.ស. ១៩០៧)

ដែលនៅក្នុងការណ៍នេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងនូវផែនទីរបស់គណៈកម្មការខណ្ឌសីមាព្រំដែន ដែលធ្វើឡើងតាមអនុសញ្ញាឆ្នាំ ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ១៩០៧ ហើយមានការបោះពុម្ពផ្សាយផែនទីចំនួន ៥០ ច្បាប់ ដើម្បីបញ្ជូនមកឱ្យរដ្ឋាភិបាលសៀម ដោយស្ថានទូតសៀមប្រចាំទីក្រុងប៉ារីសបានទទួលផែនទីទាំងនោះនៅក្នុងខែសីហា រ.ស. ១២៧ (គ.ស. ១៩០៨)។

ដូច្នេះ ប្រសិនបើមានបញ្ហា និង/ឬមានវិវាទណាមួយកើតឡើង រដ្ឋាភិបាលថៃ និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងប្រើប្រាស់តែសន្ធិសញ្ញា និងផែនទីនេះតែប៉ុណ្ណោះ ជាឧបករណ៍ក្នុងការដោះស្រាយវិវាទ ហើយរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរមានកាតព្វកិច្ចត្រូវប្រើប្រាស់សន្ធិសញ្ញា និងផែនទីខាងលើ ដោយមិនចាំបាច់គិតថាផែនទីនេះមានមាត្រដ្ឋានប៉ុន្មាននោះទេ ពីព្រោះវាជាផែនទីដែលទទួលបានការផ្តល់សច្ចាប័នរួចរាល់ហើយ។

ហើយចំណុចនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជាគោលការណ៍គ្រឹះនៅក្នុងនយោបាយអន្តរជាតិថា ផែនទីដែលមិនទទួលបានការផ្តល់សច្ចាប័ន គឺមិនអាចយកមកអាងសិទ្ធិរបស់រដ្ឋតាមផ្លូវច្បាប់បានឡើយ។

◤ ២) បញ្ហាផែនទីផ្សេងទៀត៖តាមពិតទៅ បញ្ហាស្តីពីផែនទីនៃការខណ្ឌសីមាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ថៃ-កម្ពុជានោះ បើក្រឡេកទៅពិចារណាលើខ្លឹមសារសំខាន់នៃ "សាលដីការបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ក្នុងរឿងក្តីប្រាសាទព្រះវិហារ" កាលពីឆ្នាំ ២៥០៥ (គ.ស. ១៩៦២) គឺមានភាពច្បាស់លាស់ណាស់ថា ផែនទីដែលភាគីកម្ពុជាប្រើប្រាស់ក្នុងការតស៊ូក្តី គឺ "ផែនទីខណ្ឌសីមាព្រំដែន " ចំណែកឯផែនទីដែលភាគីថៃក្នុងសម័យរដ្ឋាភិបាលលោកសេនាប្រមុខ សរិដ្ឋ ថាន់ណារ៉ាត់ (Sarit Thanarat) យកមកប្រើប្រាស់នោះ គឺ "ផែនទីដែលធ្វើឡើងដោយអ្នកជំនាញភាគីថៃ" (ប្រយោគនេះមានปรากฏនៅក្នុងផែនទីដែលរដ្ឋាភិបាលថៃបានដាក់ជូនតុលាការពិភពលោក)។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីច្បាស់ជាជ្រាបហើយថា រវាង "ផែនទីខណ្ឌសីមាព្រំដែន" របស់ភាគីកម្ពុជា ជាមួយនឹង "ផែនទីដែលធ្វើឡើងដោយអ្នកជំនាញថៃ" នោះ ផែនទីរបស់ភាគីថៃគឺជាចំណុចដែលធ្វើឱ្យមានភាពចាញ់ប្រៀបខ្លាំងជាង ក្នុងការតស៊ូក្តីនៅក្នុងតុលាការអន្តរជាតិ។

◤ ការដែលខ្ញុំលើកយកបញ្ហាផែនទីក្នុងឆ្នាំ ២៥០៥ (១៩៦២) មកធ្វើការប្រៀបធៀបនេះ គឺដើម្បីបង្ហាញឱ្យឃើញថា នៅទីបំផុតទៅនៅពេលមានវិវាទរវាងប្រទេសទាំងពីរ កាលណាដែលរដ្ឋភាគីវិវាទត្រូវប្រើប្រាស់ផែនទីខណ្ឌសីមាព្រំដែនជាឧបករណ៍ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ការដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិយាយដល់ផែនទីផ្សេងទៀត គឺប្រហែលជាមិនខុសពីការដែលលោកសេនាប្រមុខ សរិដ្ឋ ថាន់ណារ៉ាត់ (Sarit Thanarat) ប្រើប្រាស់ផែនទីរបស់អ្នកជំនាញថៃនោះឡើយ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកអាចនឹងមានផែនទីផ្សេងទៀតដែលបង្ហាញពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់រដ្ឋ ប៉ុន្តែផែនទីទាំងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងបេសកកម្មផ្សេងទៀត ដូចជាក្នុងបេសកកម្មយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ភាគីយោធា ប៉ុន្តែវាមិនមានអត្ថន័យស្របច្បាប់ក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងរឿងដែលទាក់ទងនឹងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់រដ្ឋនោះទេ ដូចដែលមានអត្ថបទបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នៅលើគែមផែនទីយោធាថា៖ "ខ្សែបន្ទាត់បែងចែកដែនដីមិនត្រូវបានកំណត់ជាផ្លូវការឡើយ" (Boundary representation is not necessarily authoritative)។

ដូច្នេះ ទោះបីជាភាគីថៃមានប្រៀបលើផែនទីបែបនេះយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ផែនទីប្រភេទនេះមិនអាចយកទៅអាងសិទ្ធិតាមផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិបានឡើយ ឬក្នុងន័យដូចគ្នានេះដែរ គឺមិនអាចយកទៅតស៊ូក្តីនៅក្នុងតុលាការពិភពលោកបានទេ។ ទោះបីជាផែនទីនេះមានមាត្រដ្ឋានដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីជឿជាក់ថាជាចំណុចមានប្រៀប គឺ ១:៥០,០០០ ក៏ដោយ ក៏វាមិនមានន័យអ្វីទាំងអស់ ពីព្រោះផែនទីនេះមិនមានការទទួលស្គាល់ពីរដ្ឋជិតខាង ហើយក៏មិនមែនជាផែនទីដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការកំណត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរវាងប្រទេសនោះដែរ។

ហេតុដូច្នេះ ខ្ញុំត្រូវសុំការអនុញ្ញាតជម្រាបជូនលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថា ផែនទីយោធាដែលលោកបានលើកយកមកយោងនោះ គឺជា "ភាពមានប្រៀបដែលមិនពិតប្រាកដ" ពីព្រោះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងផ្លូវក្តីបានឡើយ ហើយប្រសិនបើយកទៅដាក់ជូនតុលាការពិភពលោក ក៏មិនអាចប្រើប្រាស់ជាភស្តុតាងយោងបានដែរ ពីព្រោះអត្ថបទនៅគែមផែនទីនោះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងខ្លួនឯងរួចជាស្រេចហើយថា មិនប្រើប្រាស់ក្នុងបញ្ហាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនឡើយ។ប្រភពដើម៖ គេហទំពរ័មតិឆុន(https://www.matichon.co.th/weekly/featured/article_898108)