បន្ទាប់ពីសម្លាប់មេទព័និងបំផ្ទុះគ្រាប់បែកសម្លាប់មនុស្សអ៊ីរ៉ង់ព្រមានសងសឹកអ៊ីស្រាអែល បន្ទាប់ពីពួកហេប៊ូឡានិងហាម៉ាស
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
អ៊ីរ៉ង់៖កាលពីថ្ងៃពុធទី៣មករា ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ លោកអ៊ីប្រាហ៊ីមរ៉ៃស៊ី( Ebrahim Raisi) បានថ្លែងសារទៅកាន់ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងរដ្ឋធានី តេហេរ៉ង់ ដោយបានព្រមានពីការសងសឹកទៅលើអ៊ីស្រាអែលឱ្យសមនឹងតម្លៃនៃការបាត់បង់អាយុជីវិតរបស់ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ជិត ១០០នាក់ នៅក្នុងហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់ចំនួន ២ករណី ដែលបានកើតឡើងនៅថ្ងៃដែលពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ប្រម៉ូលផ្តុំគ្នាដើម្បីសម្តែងការគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធជូនចំពោះអតីតមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពបដិវត្តន៍ជាតិអ៊ីរ៉ង់ លោក Qassem Soleimani ដែលត្រូវអ៊ីស្រាអែលនិងអាម៉េរិករួមគ្នាធើ្វឃាតបានសម្រេចកាលពីឆ្នាំ ២០២០។
រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានថ្លែងប្រាប់បណ្តាញទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុកថា មានពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់យ៉ាងហោចណាស់៩៥នាក់បានស្លាប់ និងប្រមាណជា២១១នាក់ទៀតរងរបួស ដែលជាតួលេខមួយដ៏អាក្រក់មិនធ្លាប់មានជាប្រវត្តិសាស្ត្ររយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍មកនេះ និងមានទម្រង់នៃការគំរាមកំហែងស្រដៀងគ្នានឹងក្រុមរដ្ឋឥស្លាមដែលធ្លាប់បានបង្កព្យុះភ្លៀងនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាកាលពីអំឡុងឆ្នាំ ២០១៤។ក្នុងពិធីរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធ លោកឧត្តមសេនីយ Esmail Ghaani និងជាមេបញ្ជាការនៃកងអង្គភាព Quds ដែលជាស្ថាប័នកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមួយក្នុងចំណោមកងអង្គភាពសំខាន់ៗទាំងប្រាំនៃកងទ័ពបដិវត្តន៍ជាតិអ៊ីរ៉ង់ បាននិយាយដោយចង្អុលចំៗទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលនិងសហរដ្ឋអាម៉េរិក ថាជាអ្នកនៅពីក្រោយហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាតដ៏អាក្រក់នេះ។
សហរដ្ឋអាមេរិកបានច្រានចោលការរាល់សន្មត់ ឬចោទប្រកាន់ថាទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឬអ៉ីស្រាអែល មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង ការវាយប្រហារនេះ។ «សហរដ្ឋអាមេរិកមិនមានជាប់ពាក់ព័ន្ធឡើយ....ហើយយើងក៏គ្មានហេតុផលអ្វីត្រូវជឿថាអ៉ីស្រាអែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង ការផ្ទុះនេះនោះដែរ»។ នេះការបញ្ជាក់របស់លោក Matthew Miller អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ដោយបន្ថែមថាការវាយប្រហារបំផ្ទុះ គ្រាប់បែកនៅអ៉ីរ៉ង់អាចជាស្នាដៃរបស់ក្រុម ISIS។ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យយោធាអ៉ីស្រាអែល លោក Daniel Hagari បានឆ្លើយប្រាប់កាសែតថាអ៉ីស្រាអែលសព្វថ្ងៃកំពុងផ្តោតលើសង្គ្រាមជាមួយក្រុមហាម៉ាស។
ការវាយប្រហារបំផ្ទុះគ្រាប់បែក ២លើក បានកើតឡើងនៅក្បែរផ្នូរបញ្ចុះសពមួយ ក្នុងទីក្រុង Kerman នាឱកាសដែលមនុស្សម្នាជាច្រើន នាក់បានចូលរួមពិធីរំឮកវិញ្ញាណក្ខន្ធនៃខួបឆ្នាំនៃការសម្លាប់អតីតឧត្តមសេនីយ៍អ៉ីរ៉ង់ លោក Qasem Soleimani ក្នុងការវាយប្រហារយន្ដហោះដ្រូន របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងទីក្រុងបាកដាដ ប្រទេសអ៉ីរ៉ាក់ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០.។
មុនមានករណីយ៍បំផ្ទុះគ្រាប់នេះ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក Ebrahim Raisi បានចូលរួមរំលែកទុក្ខដល់ក្រុមគ្រួសារ របស់មេបញ្ជាការកងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាម (IRGC) ដែលត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារ ដោយមីស៊ីលរបស់អ៊ីស្រាអែល នៅក្នុងរដ្ឋធានីដាម៉ាស់ ប្រទេសស៊ីរីផងដែរ។IRGC របស់អ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃចន្ទថា មេបញ្ជាការជើងចាស់ម្នាក់របស់ខ្លួន ដែលបម្រើការជា “ទីប្រឹក្សាយោធា” ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារ ដោយមីស៊ីលរបស់អ៊ីស្រាអែល នៅទីក្រុងដាម៉ាស់។លោក Seyyed Razi Mousavi មេបញ្ជាការត្រូវបានគេកំណត់អត្តសញ្ញាណថា ជាអ្នក “ទទួលខុសត្រូវ ចំពោះការគាំទ្ររណសិរ្សតស៊ូនៅក្នុងប្រទេសស៊ីរី” និងជាសមមិត្តម្នាក់របស់ មេបញ្ជាការអ៊ីរ៉ង់លោក Qassem Soleimani ដែលត្រូវបានធ្វើឃាតនៅក្នុងការ វាយប្រហារដោយយន្តហោះដ្រូន នៅជិតអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ បាកដាដក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២០។
ដោយឡែកបើតាមសារពត៍មានរុស្ស៊ី RT លោក Hassan Nasrallah ដែលជាប្រធានកងជីវពលហេបូឡាឬ Hezbollah បាននិយាយកាលពីថ្ងៃពុធម្សិលមិញថា ក្រុមរបស់គាត់មិនខ្លាចការ ប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយ អ៊ីស្រាអែលនោះទេ។ការអត្ថាធិប្បាយរបស់ប្រធានហេប៊ូឡានេះបានកើតឡើង បន្ទាប់ពីមានការធ្វើឃាតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បំផុតទី២ របស់ក្រុមហាម៉ាសគឺលោក Saleh al-Arouri នៅក្នុងក្រុងបេរូតប្រទេសលីបង់។ ក្រុមហេសបូឡាហ៍បានពណ៌នាការ វាយប្រហារដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ដែលបានសម្លាប់លោក al-Arouri ថាជា ការវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ លើប្រទេសលីបង់ហើយបានប្តេជ្ញាចិត្តសងសឹង និងទាមទារឲ្យមានការដាក់ ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីស្រាអែលទោះ អ៊ីស្រាអែលមិនបានទទួលខុសត្រូវ ជាផ្លូវការចំពោះការវាយប្រហារនេះក្តី។
នៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់គាត់លោក Nasrallah បានធ្វើការប្រកាសដ៏ខ្លីប៉ុណ្ណោះអំពីផែនការសងសឹក ប៉ុន្តែបាននិយាយថា ការសម្លាប់លោក al-Arouri គឺជាទង្វើដ៏គ្រោះថ្នាក់ដែល នឹងត្រូវសងសឹកជាដាច់ខាត។ប្រភពពីទីភ្នាក់ងារ Xinhua បានផ្សព្វផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ថា ក្រុមហាម៉ាស់បានប្រកាសពីការបង្កក លើការចរចាបទឈប់បាញ់ ជាមួយនឹងអ៊ីស្រាអ៊ែល ក្រោយពីអនុប្រធានក្រុមបក្ស គឺលោក Saleh al-Arouri ត្រូវបានសម្លាប់កាលពីល្ងាចថ្ងៃអង្គារ នៅក្នុងការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអ៊ែល នៅក្នុងប្រទេសលីបង់។
ប្រភពបានឲ្យដឹងនៅក្នុង លក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា “យើងបានជូនដំណឹងដល់បងប្អូន នៅក្នុងប្រទេសកាតា និងអេហ្ស៊ីបអំពីការបង្កកការចរចានេះ” ។ ប្រទេសកាតា និងអេហ្ស៊ីប បាននិងកំពុងសម្រុះសម្រួល បទឈប់បាញ់គ្នារវាងអ៊ីស្រាអ៊ែល និងក្រុមហាម៉ាស់ ។ ប្រភពចេញពីក្រុមហាម៉ាស់ បានប្រាប់ Xinhua ថា ជំនួយការជាច្រើនរបស់លោក al-Arouri ដែលជាអនុប្រធានការិយាល័យ នយោបាយរបស់ក្រុមហាម៉ាស់ ក៏ត្រូវបានសម្លាប់ផងដែរនៅក្នុងការ វាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអ៊ែល ដែលផ្តោតលើការិយាល័យរបស់ ក្រុមហាម៉ាស់នៅជាយក្រុងស្ថិតនៅ ភាគខាងត្បូងនៃរដ្ឋធានីបេរូតរបស់ប្រទេសលីបង់ ៕
