ទស្សនៈ៖តើអាចទេដែលវៀតណាមកំពុងប្រើយុឬ្ធសាស្ត្រ «ចាប់ដៃជាន់ជើង» ក្នុងជម្លោះខ្មែរ-សៀម?
19-January-2026 / ផ្សេងៗ
តំបន់ឥណ្ឌូចិនវៀតណាមត្រូវបានចាត់ទុកជាបងធំ ដែលឆ្លាតវៀងវៃក្នុងសម្របខ្លួនជាមួយមហាអំណាចចិនអាមេរិកដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រទេស២ទៀត។ បើនិយាយពីក្តារអុកភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជម្លោះរវាងកម្ពុជា និងថៃ វាមិនមែនគ្រាន់តែជាការវាយគ្នារវាងប្រទេសជិតខាងពីរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបញ្ហាមួយ ដែលមានមិត្តមហាអំណាចចិន និងបងធំវៀតណាម នៅពីក្រោយ។
បើចឹង «តើវៀតណាម នឹងហ៊ានលបជួយថៃ ដើម្បីវាយ ឬដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជាដែរឬទេ»?។ព្រោះសព្វថ្ងៃវៀតណាមជាផ្លូវរស់ដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជាបន្ទាប់ពីថៃបិទព្រុំដែន។ជាក់ស្តែងក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុធកម្ពុជាថៃផ្ទុះឡើង២ដង(២៤ដល់២៨កក្កដា)និងពីថ្ងៃ៧ធ្នូមកដល់បច្ចុប្បន្នគឹបានឃើញសកម្មភាពការទូតស៊ីវីលនិងយោធារវាងវៀតតណាមនិងថៃក៏បានកើតឡើង២ដងដែរ។តើហេតុអីបានជួនគ្នាម្លេះ?។តើហេតុថៃហ៊ានប្រកាសបិទផ្លូវសមុទ្ទគម្រាមកម្ពុជា?។ហើយហេតុអីការគម្រាមរបស់ថៃវៀតណាមសម្ងំ?។
ហើយតើហេតុអីបានជាវៀតណាមហ៊ានចាក់ដីធ្វើផ្លូវចូលសមុទ្ធដោយរំលោភកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតដែនទឹកប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាវៀតណាមឆ្នាំ១៩៨២?។ព្រោះថាការបង្កើតដែនទឹកប្រវត្តិសាស្ត្រនេះគឺវៀតណាមអាចប្រើប្រាស់ដែនទឹកសមុទ្ធខ្មែរច្រើនម៉ឺនគីឡូម៉ែតការ៉េដែលបើតាមខ្សែប្រេវីយេដែលអាណានិគមបារាំងគូសប្រគល់កោះត្រល់ឲ្យវៀតណាមវៀតំាមមានព្រុំដែនទឹកតែ២គីឡូម៉ែតប៉ុណ្ណោះពីច្រាំងដីគោកកោះត្រល់។
ចឹងការបង្កើតដែនទឹកប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ១៩៨២អ្នកចំណេញគឺវៀតណាមទេតើ។ឡូវនេះបើយោងតាមអនុសញ្ញានៃច្បាប់សមុទ្ទ១៩៨២(UNCLOS)វៀតណាមបានទាយកការគិតពីសមចម្ងាយដើម្បីកំណត់ព្រុំដែនទឹកសមុទ្ធ។កម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកUNCLOSហើយតែមិនទានត្រូវបានរដ្ឋសភាផ្តល់សច្ចាបន័នៅឡើយមកទល់ពេល។ចឹងដើម្បីដាក់គំនៀបលើកម្ពុជាវៀតណាមអាចនឹងបិទភ្នែកឲ្យថៃបំបាក់កម្ពុជាតែមិនឲ្យវាយយកដីកម្ពុជាឡើយ។តែក៏មិនហាមឃាត់ថៃមិនឲ្យអុងអុងអាត់លើផ្ទៃសមុទ្ធគម្រាមកម្ពុជាផងដែរ។
ចឹងវៀតណាមឃុបឃិតជាមួយថៃ «មិនហ៊ានជាចំហទេ ប៉ុន្តែអាចប្រើថៃដើម្បីកៀបកម្ពុជានិងកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលចិននៅកម្ពុជាផងដែរ»។សម្រាប់ទប់ទល់ចិននិងថៃ កម្ពុជា និងឡាវ ត្រូវបានវៀតណាមចាត់ទុកថាជា «ទីធ្លាមុខផ្ទះ» ឬជាតំបន់សុវត្ថិភាពរបស់ខ្លួន។ប្រសិនបើចិនមកជួយកម្ពុជាខ្លាំងពេក(ការពង្រឹងផែយោធាជើងទឹករៀនិងជីកព្រែកហ្វូណនតេជោ) នោះវៀតណាមនឹងមានអារម្មណ៍ថាត្រូវបានឡោមព័ទ្ធ។
សម្រាប់ចិបគិតថានឹងប្រើកម្ពុជានិងថៃដើម្បីពង្រីកឥទ្ធិពលចុះមកឈូងសមុទ្រថៃ និងបង្កើតការគំរាមកំហែងពីទិសខាងលិចដាក់វៀតណាម (ក្រោមលេសខ្សែក្រវ៉ាត់និងផ្លូវ)។ចឹងវៀតណាមនឹងមិនប្រឈមមុខជាមួយចិនត្រង់ៗទេ ប៉ុន្តែវៀតណាមនឹងព្យាយាម «កៀរ» កម្ពុជាឱ្យឃ្លាតពីចិន ដោយប្រើឥទ្ធិពលនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ឬបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអាមេរិក ដើម្បីមកទប់ចិនវិញ។
ទោះបីយ៉ាងណា វៀតណាមនឹងមិនជួយថៃឱ្យឈ្នះកម្ពុជាទេ ព្រោះវានឹងធ្វើឲ្យទ័ពថៃនឹងមកដល់ព្រំដែនវៀតណាម។ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ថៃគឺជាគូប្រជែងដ៏ធំរបស់វៀតណាមនៅឥណ្ឌូចិន។ ការអនុញ្ញាតឱ្យថៃគ្រប់គ្រងកម្ពុជា គឺជា «ការធ្វើអត្តឃាតយុទ្ធសាស្ត្រ» របស់ហាណូយ។
ចឹងវៀតណាមអាចនឹង «ឈរអោបដៃ» អនុញ្ញាតឱ្យថៃដាក់សម្ពាធយោធា ឬសេដ្ឋកិច្ចលើកម្ពុជា ក្នុងកម្រិតមួយដែលអាចទទួលយកបាន។ គោលបំណង៖ គឺដើម្បីឱ្យកម្ពុជាចុះខ្សោយ និងដឹងខ្លួនថា «ចិននៅឆ្ងាយ វៀតណាមនៅជិត»។ នៅពេលកម្ពុជាទាល់ច្រក និងរងរបួសដោយសារថៃ ពេលនោះវៀតណាមនឹងចេញមុខមកក្នុងនាមជា «អ្នកសម្របសម្រួល» ឬ «អ្នកសង្គ្រោះ» ដើម្បីទាញកម្ពុជាឱ្យមកស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនវិញ។ផ្ទុយទៅវិញ បើកម្ពុជា ឈ្នះថៃ ដោយខ្លួនឯង វៀតណាមក៏សប្បាយចិត្តដែរព្រោះមានសម្ពន្ធមិត្តមួយក្នុងឥណ្ឌូចិនខ្លាំង។តឺបើកម្ពុជា ចាញ់ថៃ = វៀតណាមនឹងលូកដៃជួយ ដើម្បីកុំឱ្យបាត់បង់តំបន់សុវត្ថិភាព។
នៅក្នុងសេនារីយ៉ូភូមិសសស្ត្រនយោបាយ៖ចិន ៖ ចង់ប្រើកម្ពុជាជា «មូលដ្ឋាន» ដើម្បីពង្រីកអំណាច។អាមេរិក ៖ ចង់ប្រើថៃជា «ប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យ» ដើម្បីទប់ចិន។វៀតណាម ៖ ចង់រក្សាកម្ពុជាជា «របង» ដើម្បីការពារខ្លួនឯង។ចឹងជំហររបស់របស់វៀតណាមគឺ៖"មិនឱ្យថៃលេបកម្ពុជាបាន តែមិនឱ្យកម្ពុជាខ្លាំងពេកដោយសារចិន។ វៀតណាមចង់បានកម្ពុជាដែល ទន់ខ្សោយល្មម ដើម្បីស្រួលគ្រប់គ្រង ដើម្បីយកធ្វើជារនាំងការពារខ្លួនពីថៃ។"
