នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនឹងទៅជួបប្រធានាធីបតីចិនដើម្បីដោះស្រាយកង្វល់របស់ភ្ញៀវទេសចរចិន
06-June-2026 / សេដ្ឋកិច្ច
ប្រទេសថៃ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃអ្នកស្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ (Paetongtarn Shinawatra) បានឲ្យដឹងថា អ្នកស្រីនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជីនភីង (Xi Jinping) ក្នុងអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អ្នកស្រីទៅកាន់ប្រទេសចិននៅសប្តាហ៍ក្រោយក្នុងគោលបំណងដើម្បីដោះស្រាយកង្វល់របស់ភ្ញៀវទេសចរចិនអំពីសុវត្ថិភាពនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Bloomberg News។
គម្រោងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អ្នកស្រី Paetongtarn ទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំងនឹងចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ដល់ទី៨ ខែកុម្ភៈ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថៃបានធានាឡើងវិញនូវសុវត្ថិភាពជូនភ្ញៀវទេសចរចិនក្នុងគ្រាដែលមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីការលុបចោលការធ្វើដំណើរដោយអ្នកធ្វើដំណើរមួយចំនួន។ ការលុបចោលការធ្វើដំណើរនេះត្រូវបានបង្កឡើងដោយសារការភ្ញាក់ផ្អើលអំពីករណីជួញដូរដែលល្បីរន្ទឺរបស់តារាសម្តែងចិននៅជិតព្រំដែនថៃជាមួយប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាកាលពីដើមខែនេះ។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរូបនេះបាននិយាយថា អ្នកស្រីនឹងស្នើសុំជំនួយពីប្រទេសចិនក្នុងការទប់ស្កាត់ពាក្យចចាមអារ៉ាមអវិជ្ជមានអំពីសុវត្ថិភាពនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយនឹងបង្ហាញការព្រួយបារម្ភផងដែរទៅកាន់លោក ស៊ី អំពីមជ្ឈមណ្ឌលបោកប្រាស់អនឡាញនៅក្នុងប្រទេសជិតខាងរបស់ថៃ។ប្រទេសចិនគឺជាប្រភពទេសចរណ៍ធំបំផុតសម្រាប់ប្រទេសថៃ ដោយការមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរជនជាតិចិនមានចំនួន ៦,៧លាននាក់ក្នុងចំណោមអ្នកធ្វើដំណើរសរុបចំនួន ៣៥,៥លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ អ្នកស្រី Paetongtarn ធ្លាប់បានបញ្ជាឱ្យភ្នាក់ងារអនុវត្តច្បាប់បង្កើនការបង្ក្រាបប្រឆាំងនឹងក្រុមមជ្ឈមណ្ឌលបោកប្រាស់អនឡាញ និងធានាសុវត្ថិភាពរបស់ភ្ញៀវទេសចរ ដោយសារឧស្សាហកម្មនេះមានទំហំប្រហែល ១២% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ប្រទេសថៃ និងជិតមួយភាគប្រាំនៃការងារសរុប។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Bloomberg។
សូមបញ្ជាក់ថានគរបាលចិនបានប្រកាសពីការចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យឆបោក និងជួញដូរមនុស្សឈ្មោះ យ៉េន វីនឡី (Yan Wenlei) ដែលធ្លាប់បានប្រើរហស្សនាមប្លែកៗជាច្រើន។ បុគ្គលនេះជាមេខ្លោងនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនបោកប្រាស់មួយដែលធ្វើសកម្មភាពតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ WeChat របស់ចិន។ ក្រុមជនខិលខូចបានឃោសនា «សន្យាក្លែងក្លាយ» ពីការជ្រើសរើសមនុស្សឲ្យទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ។ មានជនរងគ្រោះរាប់ពាន់នាក់បានលង់ខ្លួនបាញ់បោកក្នុងការឃោសនា និងត្រូវធ្លាក់ក្នុងអំពើជួញដូរមនុស្ស ហើយត្រូវចាប់បញ្ចូនទៅប្រទេសភូមា។
ជាក់ស្តែងនៅដើមខែមករា ដើមឆ្នាំ២០២៥ តារាសម្តែងភាពយន្តចិនហុងកុងម្នាក់ ឈ្មោះ វ៉ាង ស៊ីង (Wang Xing) ត្រូវបានក្រុមឆបោកតាមអនឡាញដោយសន្យាផ្តល់ការងារឲ្យដើរតួកុន និងថតកុននៅក្នុងទីក្រុងបាងកក។ តែទីបំផុត រូបគេបានត្រូវក្រុមជនខិលខូចចាប់ខ្លួនដាក់ក្នុងសំបុកជនខិលខូចនៅព្រំដែនប្រទេសភូមា-ថៃ។ ថ្ងៃទី៧ មករា ប៉ូលិសថៃបានជួយរំដោះរូបគេវិញដោយពុំបានបញ្ជាក់ពីប្រតិបត្តិការរំដោះទេ។ សំណុំរឿងនេះល្បីរន្ទឺកក្រើកសាធារណមតិប្រជាជនចិន និងថៃ។
អាជ្ញាធរទីក្រុងបាំងកកបាន យល់យ៉ាងច្បាស់ថា បញ្ហាអសុវត្ថិភាព អំពើជួញដូរមនុស្ស និងការឆបោកតាមអនឡាញជះឥទ្ធិពលប៉ះពាល់ដល់លំហូរភ្ញៀវទេសចរបរទេស នៅប្រទេសថៃ។ រដ្ឋាភិបាលថៃខំប្រឹងស្តារទំនុកចិត្តភ្ញៀវទេចរចិន ដោយសន្យាធានាការពារសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ។ លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានចេញបញ្ជាឲ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោម និងក្រសួងមហាផ្ទៃយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ក្នុងការពង្រឹងសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពរបស់ភ្ញៀវទេសចរ។ ទេសចរណ៍ជាវិស័យសំខាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចថៃ តែវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ និងបញ្ហាឆបោកមនុស្ស បានធ្វើឲ្យភ្ញៀវទេសចរចិនទៅលេងថៃ ធ្លាក់ចុះជាខ្លាំង។
អង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធជួញដូរមនុស្ស និងឆបោកតាមអនឡាញមិនមានតែនៅក្នុងប្រទេសភូមាទេ តែក៏មាននៅក្នុងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផ្សេងទៀត ដូចជាថៃ កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម និងហ្វីលីពីនដែរ។ ជនរងគ្រោះត្រូវគេឃុំឃាំង រងទារុណកម្ម និងត្រូវបង្ខំឲ្យបោកប្រាស់អ្នកផ្សេងៗជាបន្តបន្ទាប់។ នៅហ្វីលីពីន កាលពី២សប្តាហ៍មុន អាជ្ញាធរក្រុងម៉ានីល បានចាប់ខ្លួនជនឆបោកតាមអនឡាញជាង៤០០នាក់ ក្នុងនោះភាគច្រើនជាជនជាតិចិន។ កាលពីឆ្នាំទៅមិញ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក ហ្វ៊ែរឌីណង់ម៉ាកូសជូញ៉រ បានប្រកាសបិទប្រព័ន្ធល្បែងអនឡាញទាំងអស់ព្រោះ ល្បែងអនឡាញទាំងនោះ មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើឆបោក និងឧក្រិដ្ឋកម្មផ្សេងទៀត ដូចជា ការលាងលុយកខ្វក់ មនុស្សឃាត និងការជួញដូរមនុស្ស។សូមបញ្ជាក់ថាថាថ្មីៗនេះសកម្មភាពចាប់ជម្រឹតចិនក្នុងប្តទេសថៃនេះដែរសមត្តកិច្ចកម្ពុជាក៏រំដោះបានជនជាតិតៃវ៉ាន់សញ្ជាតិអាមេរិកដែលត្រូវឧក្រឹដ្ឋកម្មចិនយកមកលាក់ទុកស្រុកខ្មែរដើម្បីជម្រឹតទាប្រាក់ផងដែរ។
ក្រៅរឿងចាប់ជម្រឹតកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៦ ខែមករា ការស្ទង់មតិមួយ បានបង្ហាញថា ប្រជាជនថៃភាគច្រើន ជំទាស់ចំពោះផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ដល់ ការបើកកាស៉ីណូ និងការភ្នាល់ល្បែងតាមអនឡាញដើម្បីរកចំណូល។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ក្នុងខែមករានេះ រដ្ឋាភិបាលថៃ បានអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់មួយ ដែលសំដៅអនុញ្ញាតឱ្យ កាស៉ីណូនៅតាមមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្តធំៗ និងការភ្នាល់ល្បែងតាមអនឡាញ ទទួលបានភាពស្របច្បាប់។ បច្ចុប្បន្ន មានតែការភ្នាល់សេះ និងឆ្នោតផ្សងសំណាង គ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ ដែលមានភាពស្របច្បាប់ នៅក្នុងប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែការភ្នាល់បាល់ និងសកម្មភាពលេងល្បែងស៉ីសង ដោយលួចលាក់ ហើយពាក់ព័ន្ធលុយក្នុងចំនួនច្រើនៗថែមទៀត នៅតែមានព្រោងព្រាត ក្នុងប្រទេសអាស៊ានមួយនេះ។
លទ្ធផលនៃការស្ទង់មតិ ធ្វើឡើងកាលពីពេលថ្មីៗនេះ និងមានមនុស្សចូលរួមជាង១៣០០នាក់ ដោយវិទ្យាស្ថាន National Institute of Development Administration ហៅកាត់ NIDA របស់ថៃ បានបង្ហាញថា ៦៩ភាគរយ មិនគាំទ្រឡើយ ចំពោះការអនុញ្ញាត ការភ្នាល់ល្បែងអនឡាញ ហើយ៥៩ភាគរយ មិនយល់ស្របទាំងចំពោះការអនុញ្ញាតកាស៉ីណូ និងទាំងការភ្នាល់ល្បែង ខណៈមានតែ២៩ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលគាំទ្រទាំងពីរ។ ខាងរដ្ឋាភិបាលថៃ បានអះអាងថា ចំណាត់ការរបស់ខ្លួន នឹងជួយលើកស្ទួយ វិស័យទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាការវិនិយោគ។មុននេះដែរលោកវ៉ាងយីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនក៏បានជួបប្រជុំជាមួយតំណាងស្ថានទូតប្រទេសអាស៊ាននៅក្នុងស្រុកចិនឲ្យជួយទប់ស្គាត់កាបើកល្បែងអនឡាញផងដែរ។ព្រោះថាល្បែងអនឡាញបានធ្វើឲ្យលុយដុល្លារចេញពីប្រទេសចិនច្រើនពេក។
អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា បានសន្យាកាលពីថ្ងៃពុធថា បានសន្យាលះបង់ខ្លួនក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំខាងមុខ ដើម្បីស្តារឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ចប្រទេស ដែលទ្រុធទ្រោមដោយសារតែអ្នកកាន់កាប់ជំនាន់ចាស់គ្រប់គ្រងមិនល្អ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងប៉ុស្តិ៍។លោក ថាក់ស៊ី ដែលជាឪពុករបស់អ្នកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ផែតងតាន ស៊ីណាវ៉ាត្រា បានធ្វើការប្ដេជ្ញានេះ នៅពេលថ្លែងទៅកាន់ហ្វូងមនុស្ស នៅស្រុក Phan នៃខេត្ត Chiang Rai ពេលលោកកំពុងជួយឃោសនាឱ្យបេក្ខជនគណបក្សភឿថៃម្នាក់ ក្នុងការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតមូលដ្ឋាន នាថ្ងៃទី ១ កុម្ភៈខាងមុខ។
លោកបានលើកឡើងថា៖ «សេដ្ឋកិច្ចបានដួលរលំទូទាំងប្រទេស។ ខណៈប្រាក់ចំណូលរបស់ប្រជាជនត្រូវបាត់បង់ ប្រាក់ចំណេញរបស់ធនាគារពាណិជ្ជកម្មឯណោះវិញ បានកើនឡើង ១៤ ភាគរយ ធៀបនឹងកំណើន ៣ ភាគរយ នៃ GDP (ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប) ដែលបង្ហាញពីអតុល្យភាពសេដ្ឋកិច្ចបណ្តាលមកពីការគ្រប់គ្រងមិនត្រឹមត្រូវពីមុន»។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដដែល អះអាងថា សេដ្ឋកិច្ចថៃបច្ចុប្បន្ន គឺអាក្រក់ជាងអំឡុងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ីឆ្នាំ ១៩៩៧ ទៅទៀត។
លោក ថាក់ស៊ីន បានសន្យាថា ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំខាងមុខ លោកនឹងលះបង់ខ្លួនឯងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងស្តារភាពរុងរឿងឡើងវិញ ស្រដៀងទៅនឹងកាលដែលលោកធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ប្រទេសដែរ ដែលកាលនោះ «ថៃមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័ស»។
ជាផ្នែកនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ លោក ថាក់ស៊ីន ថា រដ្ឋាភិបាលគ្រោងនឹងពង្រីកការនាំចេញផលិតផលកសិកម្មទៅកាន់ប្រទេសចិន ដែលថ្មីៗនេះបានយល់ព្រមទិញដំឡូងមីចំនួន ៣០០ ០០០ តោន ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃកើនឡើង។ លោកក៏បានប្ដេជ្ញាថានឹងស្វែងរកមធ្យោបាយជំរុញតម្លៃដំណាំផ្សេងៗទៀត រួមទាំងស្រូវ និងកៅស៊ូជាដើម៕
