កងរក្សាសន្តិសុខ អ.ស.ប អស់ ១៣នាក់ត្រូវក្រុមឧទ្ទាមកុងហ្គោវាយប្រហារផ្ដាច់ជីវិត នៅតំបន់ប្រយុទ្ធជួរមុខក្បែរទីក្រុង Goma
05-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
កុងហ្គោ៖ កងកម្លាំងរក្សាសន្តិសុខរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិចំនួន ១៣នាក់ ត្រូវបានក្រុមឧទ្ទាម M23 ក្នុងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ វាយប្រហារផ្ដាច់ជីវិតនៅអំឡុងការប៉ះប្រយុទ្ធគ្នាកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ម្សិលមិញ នៅឯតំបន់ទីក្រុង Goma ដែលជាគោលដៅនៃការវាយសម្រុកថ្មីចុងក្រោយរបស់ក្រុមឧទ្ទាម M23 ស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសកុងហ្គោ។
យោធាអាហ្វ្រិកខាងត្បូងបានឱ្យដឹងថា មានទាហានរបស់ខ្លួនសរុប ៩នាក់បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងបេសកម្មរក្សាសន្តិសុខរបស់ អ.ស.ប និងបានជួយទប់ស្កាត់ការវាយសម្រុករបស់ក្រុមឧទ្ទាមនៅលើទីក្រុង Goma ។ប្រធានាធិបតីបារាំងលោកអេម៉ានយអែលម៉ាក្រុន( Emmanuel Macron )បានឱ្យដឹងថា លោកបានជជែកតាមទូរស័ព្ទជាមួយមេដឹកនាំរបស់ប្រទេសកុងហ្គោនិងប្រទេសរវ៉ាន់ដា ដើម្បីជម្រុញឱ្យមានការបញ្ចប់អំពើហិង្សា ខណៈដែលអង្គការសហប្រជាជាតិបានកំពុងធើ្វការដកបុគ្គលបេសកម្មរបស់ខ្លួនចេញពីទីក្រុង Goma ដើម្បីសុវត្ថិភាព។
ពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ប្រយុទ្ធគ្នានៅតំបន់ទីក្រុង Goma នេះដែរ ក្រុមឧទ្ទាម M23 បានអំពាវនាវទៅកាន់កងទ័ពរដ្ឋាភិបាលកុងហ្គោឱ្យធើ្វការទម្លាក់អាវុធ ដើម្បីជៀសវាងការបង្ហូរឈាម ស្របពេលរដ្ឋាភិបាលកុងហ្គោក៏បានប្រកាសផ្តាច់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសរវ៉ាន់ដា ដោយចោទប្រកាន់ប្រទេសនេះថាជាអ្នកនៅពីក្រោយចលនាបះបោររបស់ក្រុម M23 ដើម្បីដណ្តើមគ្រប់គ្រងទឹកដីភាគខាងកើតរបស់ខ្លួនដែលសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ។
អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិលោក អង់តូនីញ៉ូ ហ្គុយតឺរេស (Antonio Guterres) កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីការកើតឡើងវិញនៃអរិភាព ដោយចលនាបះបោរថ្ងៃទី ២៣ ខែមីនា (M23) នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោភាគខាងកើត (DRC) ខណៈដែលទីក្រុងមួយក្នុងតំបន់កំពុងរងការគំរាមកំហែង។លោក ហ្គុយតឺរេស បានថ្កោលទោសការវាយលុកជាថ្មី ដែលបានចាប់ផ្តើមដោយក្រុមឧទ្ទាម M23 នៅដើមឆ្នាំនេះ និងការពង្រីករបស់ខ្លួន ចូលទៅក្នុងខេត្ត North Kivu និង South Kivu រួមទាំងការ ដណ្តើមបានគ្រប់គ្រងទីក្រុង Sake នាពេលថ្មីៗនេះ ដោយបានបង្កើនការគំរាមកំហែងដល់ទីក្រុង Goma ដែលជារដ្ឋធានីរបស់ខេត្តNorth Kivu និងជាទីក្រុងសំខាន់មានប្រជាជនរស់នៅច្រើន។
អគ្គលេខាធិការអសប បានអំពាវនាវឲ្យក្រុមឧទ្ទាម M23 បញ្ឈប់ការវាយលុករបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ ដកខ្លួនចេញពីតំបន់កាន់កាប់ទាំងអស់ និងគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ដែលបានចូលជាធរមាន កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៤។ទីក្រុង Sake ដែលមានចម្ងាយប្រហែល ២០គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុង Goma ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជារនាំងចុងក្រោយរបស់ទីក្រុង Goma ។ ក្រុមឧទ្ទាម M23 បានដណ្តើមយកទីក្រុង Goma មកគ្រប់គ្រង នៅចុងឆ្នាំ ២០១២ ។
ជម្លោះនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិមនុស្សធម៌ដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក ដោយមនុស្សជាង 7 លាននាក់ត្រូវផ្លាស់ទីលំនៅ ដែលក្នុងនោះ 100,000 នាក់បានភៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះរបស់ពួកគេចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ 2025 ។យោងតាមកងទ័ព DRC ទីក្រុងជាច្រើនត្រូវបានកាន់កាប់ដោយពួកឧទ្ទាមអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ រួមទាំងទីក្រុង Ngungu ដែលជាទីក្រុងដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងទឹកដី Masisi ក្បែរទីរួមខេត្ត North Kivu ។
លោក Guillaume Ndjike Kaiko អ្នកនាំពាក្យយោធានៅ Kivu ខាងជើងបាននិយាយថា ពួកឧទ្ទាមត្រូវបានវាយបកដោយកងកម្លាំងសន្តិសុខ FARDC របស់ប្រទេសអាហ្វ្រិកកណ្តាល ហើយបានអះអាងថា ជ័យជំនះនេះគឺអរគុណចំពោះយុទ្ធនាការយោធារួមគ្នាដោយមេបញ្ជាការនៃខេត្ត North Kivu និង South Kivu .ទីប្រជុំជនដែលត្រូវបានចាប់យកមកវិញរួមមាន Lumbishi, Ruzirantaka, Kamatale, Bitagata និង Kabingo ។
ការប៉ះទង្គិចគ្នាជាញឹកញាប់រវាងកងទ័ពសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ និងក្រុមឧទ្ទាមបានធ្វើឱ្យភូមិរាប់សិបពិបាកទៅដល់ ហួសពីលទ្ធភាពទទួលបានជំនួយ។ ក្រុមឧទ្ទាមខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងតំបន់គឺ M23 រដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ និងអ្នកជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិជឿថា កម្លាំងនេះត្រូវបានគាំទ្រដោយប្រទេសរវ៉ាន់ដា។តែប្រទេសរវ៉ាន់ដា បានបដិសេធការចោទប្រកាន់នេះ។យោងតាមអង្គការសប្បុរសធម៌បារាំង Médecins Sans Frontières (MSF) បានឱ្យដឹងថា នៅក្នុងទឹកដី Masisi ជំរុំជនភៀសខ្លួន និងកន្លែងផ្តល់ជំនួយត្រូវបានផ្ទុកលើសទម្ងន់ ខណៈដែលមនុស្សបន្តស្វែងរកការជ្រកកោនពីអំពើហិង្សា។
សូមបញ្ជាក់ថាក្រៅពីព្រិត្តិការណ៍សម្លាប់កងរក្សាសន្តិភាពអង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីថ្ងៃទី១២មីនាឆ្នាំ២០១៧ ក្រុមអ្នកកាសែត របស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI កាសែត Le Monde កាសែត Foreign Policy កាសែត Süddeutsche Zeitung និងទូរទស្សន៍ស៊ុយអែត បានសហការគ្នា ដើម្បីតាមដានស្រាវជ្រាវករណីសម្លាប់មន្ត្រីអង្គកការសហប្រជាជាតិ២នាក់។
លោក ម៉ៃឃើល ហ្សាប អាយុ៣៤ឆ្នាំ ជាជនជាតិអាមេរិកកាំង និងអ្នកស្រី ហ្សៃដា កាតាឡាន អាយុ៣៦ឆ្នាំជាជនជាតិស៊ុយអែដ ដើមកំណើតឈីលី។ អ្នកទាំង២ ត្រូវបានអង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ជូន ឲ្យស៊ើបអង្កេត នៅតំបន់កាសៃ កាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីស្រាវជ្រាវពីករណីអំពើហិង្សាសម្លាប់រង្គាល រវាងកងទ័ពប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ និងក្រុបឧទ្ទាមបះបោរ ដែលមានឈ្មោះថា កាំអ៊ុយណា អ្សាពូ (Kamuina Nsapu)។
៧ខែគត់ បន្ទាប់ពីបានទៅដល់តំបន់កាសៃ មន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិទាំង២ ត្រូវបានគេសម្លាប់ នៅថ្ងៃទី១២មីនា ឆ្នាំ២០១៧។ ភ្លាមៗក្រោយឃាតកម្ម នគរបាលអង្គការសហប្រជាជាតិ បានចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេត បើទោះបីជាលក្ខខណ្ឌការងារនៅតំបន់កាសៃមានការលំបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ។នៅក្នុងរបាយការណ៍ផ្ទៃក្នុង របស់មន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិ បានឲ្យដឹងថា ការងារស៊ើបអង្កេត ហាក់ដូចជាត្រូវបានអាជ្ញាធរកុងហ្គោធ្វើគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីរារាំង បង្កការលំបាក។
បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃទី២៤ មេសា ២០១៧ វិទ្យុនិងទូរទស្សន៍ជាតិកុងហ្គោ ដែលមានទីតាំងនៅក្នុង ក្រសួងព័ត៌មានកុងហ្គោ បានហៅមន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិឲ្យទៅជួប ដើម្បីបង្ហាញវីដេអូមួយ។ គឺវីដេអូ ដែលគេថតបានក្នុងពេលដែលក្រុមឃាតករ បានសម្លាប់មន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិទាំង២រូប ព្រមជាមួយអ្នកបើកឡាន និងអ្នកបកប្រែសរុប៣នាក់ទៀត។ សម្រាប់អាជ្ញាធរកុងហ្គោ គឺវាប្រាកដណាស់ ដែលថា ឃាតករ គឺជាក្រុមឧទ្ទាមកាំអ៊ុយណា អ្សាពូ។ អាជ្ញាធរកុងហ្គោ លើកឡើងថា ក្នុងវីដេអូ លោកស្រី ហ្សៃដា កាតាឡាន ត្រូវគេសម្លាប់កាត់ក្បាល ដែលនេះគឺជាទំនៀបទំលាប់ដ៏ព្រៃផ្សៃ របស់ពួកឧទ្ទាមជនជាតិភាគតិចនេះ។ប្រភព៖ ABC News)
