នាយករដ្ឋមន្ត្រិកម្ពុជាអះងអាជាមួយអាមេរិករឿងការពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស, បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស, សន្តិសុខ, សុវត្ថិភាព និងការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច
ភ្នំពេញ៖កាលពីថ្ងៃទី២៨សីហានៅវិមានសន្តិភាពលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែតបានទទយលជួបពិភាក្សាការងារជាមួយមន្ត្រីមកពីគណៈកម្មាធិការបែងចែកថវិកាជាតិ នៃព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកអមដំណើរដោយ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាលោក Patrick Murphy ដើម្បីពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក-កម្ពុជា និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។
ទាក់ទងជំនួបនេះបើតាម ហ្វេសប៊ុក របស់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ បានឲ្យដឹងថា៖មន្ត្រីអាមេរិកបានជំរុញឱ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងរដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ បើកឡើងវិញនូវលំហពលរដ្ឋ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ធ្វើឲ្យប្រសើរលើលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ដោយធានាថាប្រជាជនទាំងអស់អាចចូលរួមបាន ដោយសេរីក្នុងដំណើរការនយោបាយ។អាមេរិកក៏បានស្នើឲ្យដោះលែងបុគ្គល និងសកម្មជននយោបាយ រួមមានលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងកញ្ញា សេង ធារី មេធាវីសញ្ជាតិខ្មែរ អាមេរិក។ ភាគីអាមេរិក បានសង្កត់ពាក្យរបស់ខ្លួន ចំពោះមុខលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា អាមេរិកមានការប្តេជា្ញខ្ពស់ចំពោះពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលចង់ឃើញកម្ពុជា មានវិបុលភាព ប្រជាធិបតេយ្យ និងឯករាជ្យ ដែលសំឡេងគ្រប់ភាគីទាំងអស់ ត្រូវបានស្តាប់ និងគោរព។
ដោយឡែកខុទ្ទការល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រិវិញក៏ បានចេញនូវសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានអំពីជំនួបជាមួយមន្ត្រីអាមេរិកដែរតែ មិនមានអ្វីដែលស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ បានបញ្ចេញឲ្យដឹងទេ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមអ្នកនាំពាក្យនៃខុទ្ទកាល័យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានឲ្យដឹងថា អាមេរិកបានអបអរលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ក្នុងការឈានទៅបើកទំព័រទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-អាមេរិក ឲ្យប្រសើរឡើង។លោក អាឡិច ខានស៍ (Alex Carnes) ក្រឡាបញ្ជីនៃក្រុមភាគច្រើនរបស់អនុគណ:កម្មាធិការស្តីពីប្រតិបត្តិការរបស់រដ្ឋ និងបរទេស និងកម្មវិធីពាក់ព័ន្ធនានា របស់គណ:កម្មាធិការគ្រប់គ្រង និងបែងចែកថវិកាជាតិរបស់ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក បានអបអរសាទរជូន ឯកឧត្តមកិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីកម្ពុជា និងបានចាត់ទុកថា ជាការបើកទំព័រថ្មីមួយឈានទៅរកការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-អាមេរិក។
ឯកឧត្តមកិតិ្តទេសាភិបាលបណ្ឌិតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់ចំពោះរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកន្លងមកនេះបានដើរតួនាទីចូលរួមចំណែកក្នុងការកសាង និងអភិវឌ្ឍកម្ពុជា តាមរយៈការជួយដល់ដំណើរប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស, ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស, ការបោសសម្អាតមីន និងការផ្តល់នូវទីផ្សារដ៏ទូលំទូលាយសម្រាប់ផលិតផលវាយនភ័ណ្ឌ និងកាត់ដេររបស់កម្ពុជា តាមរយៈប្រព័ន្ធ GSP, ការផ្ដល់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩, ការផ្តល់ជំនួយថវិកាសម្រាប់វិស័យសុខាភិបាល និងការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។
លោក អាឡិច ខានស៍ បានសម្ដែងនូវការអបអរសាទរជូនចំពោះឯកឧត្តមកិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលជាការបើកទំព័រថ្មីមួយឈានទៅរកការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-អាមេរិក។ លោកបានវាយតម្លៃខ្ពស់ទៅលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាមេរិក-កម្ពុជា ដែលមានចំណងការទូតដ៏យូរអង្វែងមកហើយ និងការចូលរួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈកម្មវិធីជំនួយអភិវឌ្ឍសង្គម, ការលើកកម្ពស់ផ្នែកសុខាភិបាល និងការអប់រំនៅកម្ពុជា។លោកកិតិ្តទេសាភិបាលបណ្ឌិត បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបើកទ្វារចំហ និងទទួលស្វាគមន៍ជានិច្ច នូវរាល់គំនិតផ្តួចផ្តើម និង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនានា ដែលធ្វើឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-អាមេរិក។ កម្ពុជាពិតជាចង់បានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃការគោរពគ្នា និងការផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយសំលឹងទៅមុខឱ្យលើសពីផលប្រយោជន៍នយោបាយតែមួយមុខ។
លោកកិតិ្តទេសាភិបាលបណ្ឌិត បានបន្ថែមថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា ត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ក្នុងធ្វើការជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីពង្រឹង និងពង្រីកបន្ថែមទៀតនូវទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ ទាំងក្នុងក្របខណ្ឌទ្វេភាគី និងវេទិកាពហុភាគី ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមសម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងពីរ។ ភាគីទាំងពីរ ក៏បានពិភាក្សាគ្នាបន្ថែមទៅលើកិច្ចការងារមួយចំនួនទៀត ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស, បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស, សន្តិសុខ, សុវត្ថិភាព និងការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច។
ក្រៅពីរឿងអាមេរិកទទួលស្គាល់នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣នេះ ក្នុងឱកាសចុះជួបសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ និយោជិត ដែលកំពុងបម្រើការងារនៅតាមបណ្តារោងចក្រ សហគ្រាសនានាក្នុងរាជធានីភ្នំពេញជិត ២ម៉ឺននាក់ នៅតំបន់ព្រៃស្ពឺ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។លោកបណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងដូចនេះថា «បើសហគមន៍អន្តរជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខ្ញុំបានទទួលពីប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប ហើយបើក្នុងអឺរ៉ុបគាត់ក្នុងចំណោមថ្នាក់ដឹកនាំធំ យើងមិនបាច់ចាំបានពីប្រទេសអឺរ៉ុបនោះទេ គាត់ជាតំណាងប្រទេសអឺរ៉ុបទាំងប៉ុន្មានរួចទៅហើយ ២០ប្រទេសជាងគាត់ចេញសារអបអរសាទរ បើសិនជាសមាជិកមួយៗ មិនអបអរសាទរ គាត់មិនឱ្យប្រធានគាត់ចេញសារអបអរនោះទេ»។
លោកកិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបន្ថែមទៀតថា ចឹងអ្នកដែលថា ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបមិនអបអរសាទរនោះ ឥលូវអាចមើលបាន ប្រធានរបស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុបលោកជំទាវ អួរស៊ូឡា វ៉ុនឌែរ ឡេយែន (Ursula von der Leyen) ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប បានចេញសារអបអរសាទរហើយ ក្នុងនោះក៏មានធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ក៏បានចេញសារអបអរសាទរផងដែរ។សូមបញ្ជាក់ថានៅក្នុងអំឡុងខែកញ្ញាខាងមុខនេះលោកបណ្ឌិត ហ៊ុនម៉ាណែតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនឹងទៅអាមេរិក។ប៉ុន្តែមុនទៅដល់អាមេរិកលោកបណ្ឌិតហ៊ុនម៉ាណែតទ្រូវទៅប្រជុំកំពូលើអាស៊ាននៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងបន្តទៅប្រទេសចិនដែលជាមហាមិត្តកម្ពុជាសិនផងដែរ។សម្រាប់ការចេញទៅអាមេរិកក្រៅពីប្រជុំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិក៏នឹងត្រូងចូលរួមប្រជុំក្នុងវេទិការធុរកិច្ចអាមេរិកផងដែរ។សម្រាប់កម្ពុជាប្រទេសអាមេរិកនិងអឺរ៉ុបគឺជាទីផ្សារដ័សំខាន់ដែលមិនអាចខ្វះបាន។
គេនៅចាំបានថាលោក ប៉ាន សូរស័ក្ដិ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងជួបប្រជុំពិភាក្សាការងារជាមួយគណៈប្រតិភូនៃសភាអាមេរិក ដឹកនាំដោយ លោក Jason Smith ប្រធានគណៈកម្មាធិការស្តីពីរបៀប និងមធ្យោបាយនៃសភាអាមេរិក និងមានការចូលរួមពីសមាជិកសភាអាមេរិកចំនួន ៧នាក់ផ្សេងទៀត និងលោក W. Patrick Murphy អគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា និងសហការីមួយចំនួនទៀតផងដែរ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ក៏បានស្នើសុំឱ្យសភាអាមេរិកបន្តឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធ GSP របស់ខ្លួន ជាពិសេសសម្រាប់ទំនិញមួយចំនួន ដូចជា សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងទំនិញធ្វើដំណើរ ដោយយល់ថា ការបន្តឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធ GSPនេះ នឹងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយផ្ដល់ផលចំណេញឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។
លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាក៏បានអំពាវនាវឱ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកមកបណ្ដាក់ទុនវិនិយោគនៅកម្ពុជាឱ្យបានច្រើនបន្ថែមទៀត ដើម្បីកាត់បន្ថយឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាដើម្បីទាញយកផលចំណេញពីគ្នាទៅវិញទៅមក។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ភាគីទាំងពីរបានពិភាក្សាទៅលើវិធីសាស្ត្រក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរផងដែរ៕
