បរទេសសកម្មជន្លៀសមន្ត្រីនិងបុគ្គលឹកចេញពីសង្គ្រាមដណ្តើមអំណាចគ្នានៅក្នុងប្រទេសស៊ូដង់
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប្រទេសស៊ូដង់៖ប្រទេសជាច្រើនបាននិងកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់ជម្លៀសពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនចេញពីប្រទេសស៊ូដង់ ខណៈដែលការប្រយុទ្ធដណ្តើមអំណាចគ្នានៅតែបន្តរវាងកងកម្លាំងយោធា និងក្រុមទាហានប៉ារ៉ា (RSF)នៅជិតវិមានប្រធានាធិបតីស៊ូដង់ និងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិក្នុងរដ្ឋធានីខាទុំ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញនេះ។
សហរដ្ឋអាមេរិក និងអង់គ្លេសបាននិយាយថា ប្រជាជនរបស់ពួកគេ រួមទាំងអ្នកការទូត និងក្រុមគ្រួសារត្រូវបានជម្លៀសចេញពីប្រទេសស៊ូដង់ តាមយន្តហោះយោធា។ចំណែកក្រសួងការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់ក៏បានឱ្យដឹងនៅលើបណ្តាញសង្គមដែរថាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ខ្លួនកំពុងដំណើរការប្រតិបត្តិការជម្លៀសពលរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ចេញពីប្រទេសស៊ូដង់ផងដែរ។ រីឯរដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបាននិយាយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ក្បួនរថយន្តដ៏ធំមួយបានដឹកមនុស្សជាង១៥០ចេញពីស៊ូដង់ ក្នុងនោះមានជនជាតិអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ចំនួន៩១នាក់ និងជនជាតិបរទេស សរុប១២ប្រទេសផ្សេងទៀត មានជាង៦០នាក់។ ប្រតិបត្តិការនេះ បានធ្វើទៅតាមផ្លូវគោក ដោយក្បួនរថយន្តបានធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់កំពង់ផែធំរបស់ស៊ូដង់ នៅមាត់សមុទ្រក្រហម មុននឹងបន្តដំណើរតាមកប៉ាល់ ឈ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងជេដា ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។
យោធាស៊ូដង់ និងទាហានប៉ារ៉ា (RSF) បានព្រមព្រៀងគ្នាលើបទឈប់បាញ់រយៈពេល៣ថ្ងៃកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន ដែលជាថ្ងៃឈប់សម្រាករបស់សាសនិកមូស្លីមប្រារព្ធពិធីបញ្ចប់ខែពិសិដ្ឋនៃបុណ្យរ៉ាម៉ាដាន។ ប៉ុន្តែការប្រយុទ្ធគ្នានៅតែបន្តកាលពីចុងសប្តាហ៍មុននេះ។តាមរយៈរូបភាពនៃខ្សែអាត់វីដេអូដែលថតដោយឧបករណ៍ដ្រូន កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ បានបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពផ្សែងខ្មៅដ៏សន្ធោសន្ធៅហុយចេញពីទីក្រុងបាហ៍រី (Bahri) ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃរដ្ឋធានីខាធូមរបស់ប្រទេសស៊ូដង់ ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ពលរដ្ឋក្នុងតំបន់បានរាយការណ៍ឱ្យដឹងថា ករណីលួចបន្លំទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនបានកើតមានឡើងជាហូរហែដោយសារតែបញ្ហាអសន្តិសុខដែលកំពុងតែកើតមាននៅក្នុងប្រទេស។
គួរបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងបាហ៍រី គឺជាតំបន់ឧស្សាហកម្មដ៏មមាញឹកនិងសំខាន់មួយនៅក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ ដែលសំបូរទៅដោយទីតាំងរោងចក្រម៉ាស៊ីនកិនម្សៅជាច្រើនកន្លែង ប៉ុន្តែពេលនេះ នៅទីនេះកំពុងក្លាយជាទីលានប្រយុទ្ធថ្មីមួយទៀតរបស់ក្រុមយោធាស៊ូដង់នៅក្នុងការប្រកួតប្រជែងអំណាចដែលបន្តអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាងមួយសប្តាហ៍ មកហើយ។បើតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) មនុស្សច្រើនជាង៤០០នាក់ហើយត្រូវបានសម្លាប់ ចាប់តាំងពីការប្រយុទ្ធគ្នាដ៏ខ្លាំងក្លាបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វ្រិកភាគឦសានមួយនេះ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមេសាកន្លងទៅ។ខណៈអ្នករងរបួសបានកើនឡើងនៅក្នុងចន្លោះប្រមាណជា ៤០០០នាក់ ហើយនេះគឺជាសោកនាដកម្មដ៏អាក្រក់មួយមិនធ្លាប់មានចាប់តាំងពីរបបដឹកនាំផ្ដាច់ការរបស់អតីតប្រធានាធិបតីស៊ូដង់លោកអូម៉ា អាលបាសៀ (Omar al-Bashir) ដួលរលំក្នុងឆ្នាំ ២០១៩។
កងកម្លាំងប៉ារ៉ាយោធា (RSF) ស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកឧត្តមសេនីយ ម៉ូហាមែដ ហែមដាន ដាហ្គាឡូ (Mohamed Hamdan Dagalo) នៅតែប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយទាហានស៊ូដង់ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកឧត្តមសេនីយ អាដេល ហ្វាតា អាលបឺហាន (Abdel Fattah al-Burhan) ដែលធ្លាប់ជាសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងការធើ្វរដ្ឋប្រហារផ្តួលរលំអតីតប្រធានាធិបតីចាស់វង្សានៅក្នុងប្រទេសស៊ូដង់គឺលោកអូម៉ា អាលបាសៀ (Omar al-Bashir) ។សកម្មភាពចុងក្រោយនេះ កំពុងទាញទម្លាក់ស៊ូដង់ឱ្យស្ថិតនៅក្បែមាត់ជ្រោះនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលសារជាថ្មី ខណៈសហគមន៍អន្តរជាតិបាននាំអំពាវនាវឱ្យភាគីទាំងសងខាងបញ្ចប់ការប្រយុទ្ធគ្នាដើម្បីបង្កាអាយុជីវិតពលរដ្ឋស៊ូដង់រាប់លាននាក់ដែលកំពុងជាប់គាំងនៅក្នុងទីក្រុង។ដោយសារការប្រយុទ្ធគ្នានេះនៅក្រុងខាទុំ ដែលមានមនុស្សរស់នៅប្រមាណ៥លាននាក់ ប្រជាជនសំងំក្នុងផ្ទះ គ្មានទឹកគ្មានភ្លើង គ្មានចំណីអាហារបរិភោគទេ មួយសប្តាហ៍មកនេះ។
យោងតាមសាក្សីជាច្រើនបានឲ្យដឹងថា អ្នកខ្លះបានផ្សងជីវិត ចេញក្រៅផ្ទះទៅរកទឹកមកបរិភោគ ខណៈសំឡេងគ្រាប់កាំភ្លើង និងសំឡេងផ្ទុះ ឮផូងផាំងពីគ្រប់ទិស។ យោងតាមអង្គការគ្រូពេទ្យគ្មានព្រំដែន ស្ថានភាពមនុស្សធម៌កាន់តែអាសន្នបំផុត នៅឯតំបន់ដាកហ្វួរ ជាទីប្រជាជនរស់រំពឹងខ្លាំងណាស់ និងជំនួយមនុស្សធម៌ ទាំងផ្នែកចំណីអាហារ និងផ្នែកសុខាភិបាល។ អង្គការមនុស្សធ៌មនានាបានផ្អាកការងារ ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពបុគ្គលិក។ស៊ូដង់មានប្រជាជនប្រមាណ៤៥លាននាក់ ជាប្រទេសជីករ៉ែមាស លក់បានច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៣ ហើយមានអណ្តូងប្រេងកាតទៀត តែប្រទេសនេះក្រីក្រខ្លាំងណាស់។ ភាពក្រីក្រ ដោយសារតែសង្គ្រាមស៊ីវីល កាប់សម្លាប់ ដណ្តើមអំណាចគ្នា មិនចេះចប់មិនចេះស្វាងនេះឯង។
សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានបញ្ជាឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអម លោក អូស្មាន ហាសាន់ តាមដានពីស្ថានភាពប្រជាជនកម្ពុជា ៦នាក់ដែលកំពុងរស់នៅប្រទេសស៊ូដង់ ខណៈស្ថានភាពនៃសង្គ្រាមក្នុងប្រទេសនេះកាន់តែកើនឡើង។សម្ដេចចង់ឱ្យជម្លៀលពលរដ្ឋកម្ពុជាជាមួយប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីកំពុងត្រៀមជម្លៀសពលរដ្ឋខ្លួនចេញពីស៊ូដង់ផងដែរ។សម្ដេចតេជោថ្លែងក្នុងពិធីកាត់សីម៉ាវិហារថ្មីនៃវត្តបារមីវង្គតបុរី ភ្នំពេញ នៅក្នុងសង្កាត់ទួលគោក ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣នេះ៕
