ការប៉ុនប៉ងកែទម្រង់ប្រពន្ធ័តុលាការយកមានដាក់ក្រោមរដ្ឋាភិបាលបង្កឲ្យមានចល្លាចលក្នុងប្រទេស
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
អ៊ីស្រាអ៊ែល៖ បាតុកម្មជាលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំមួយ បានផ្ទុះឡើងក្នុងរដ្ឋធានីយ៉េរ៉ូសាឡឹមនៃប្រទេសអ៊ីស្រាអ៊ែល កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី២៦មិនាកន្លងទៅបន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Benjamin Netanyahu បានប្រកាសដកតំណែងប្រមុខការពារជាតិលោក Yoav Gallant ដោយសាតែបានចូលរួមជំទាស់នឹងផែនការកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធតុលាការរបស់រដ្ឋាភិបាល។
នៅក្នុងរដ្ឋធានីយ៉េរ៉ូសាឡឹម ក្រុមអ្នកតវ៉ាបាននាំគ្នាប្រមូលផ្តុំនៅក្បែរគេហដ្ឋានរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Netanyahu និងបានព្យាយាមសម្រុកឆ្លងកាត់លើខ្សែបន្ទាត់សុវត្ថិភាពរបស់ក្រុមអាជ្ញាធរផងដែរ។ នៅថ្ងៃចន្ទ សហជីពក្រុមគ្រូពេទ្យ ប្រកាសធ្វើកូដកម្ម សាលារៀនរដ្ឋជាច្រើនកន្លែងបិទទ្វារ ចំណែក ជើងហោះហើរចេញពី នៅទីក្រុងតែលអាវីវត្រូវផ្អាក ដោយសារកូដកម្មរបស់បុគ្គលិកនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ។រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល លោក Yoav Gallant ជាសមាជិកបក្សកាន់អំណាច ដូចលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អ៊ីស្រាអែល បេនចាមីន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ ដែរ ប៉ុន្តែ លោកត្រូវនាយករដ្ឋមន្ត្រីដកចេញពីតំណែង។
ខុទ្ទការល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលបានប្រកាសដកលោកYoav Gallant ពីមុខតំណែងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល ដោយមិនបានលម្អិតពីមូលហេតុ និងឈ្មោះអ្នកដែលត្រូវចូលកាន់តំណែងបន្ត។ ប៉ុន្តែ តាមមន្ត្រីក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល បេនចាមីន នេតាន់យ៉ាហ៊ូបានកោះហៅ លោករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជាបន្ទាន់កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ដើម្បីប្រាប់ថា លោកលែងមានជំនឿទុកចិត្ត តទៅទៀត ទៅលើលោកYoav Gallant ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ។ទោះខុទ្ទការល័យរដ្ឋាភិបាលមិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការដកតំណែងប្រមុខការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែ គេដឹងរួចទៅហើយថា លោក Yoav Gallant ត្រូវបណ្តេញចេញពីមុខតំណែង រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ ដោយសារតែ ការបញ្ចេញយោបល់របស់លោក កាលពីថ្ងៃសៅរ៍កន្លងទៅ។
នៅក្នុងសុន្ទរកថា ខ្លី ផ្សាយនៅទូរទស្សន៍អ៊ីស្រាអែល កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែលបាននិយាយថា សមាជិកមួយចំនួនរបស់កងទ័ព មិនសប្បាយចិត្ត នឹងគម្រោងធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធតុលាការ ដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងដាក់ស្នើឲ្យសភាបោះឆ្នោតអនុម័ត។ តាមរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល តាំងពីលោកចូលបម្រើកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល រាប់សិបឆ្នាំមកនេះ លោកមិនដែលឃើញ កងទ័ពខឹងសម្បារ ខកចិត្ត ដោយសារតែច្បាប់ ស្នើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល ដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ។
សម្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ គម្រោងកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធតុលាការដែលរដ្ឋាភិបាលដាក់ស្នើទៅសភា មានន័យស្មើនឹងគ្រោះថ្នាក់បន្ទាន់សម្រាប់សន្តិសុខរដ្ឋ។ ដូច្នេះ លោកទាមទារចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្អាក ការពិភាក្សាគម្រោងច្បាប់ដ៏ចម្រូងចម្រាសនេះ មួយរយៈពេលសិន ទម្រាំរកបានឯកភាពជាតិ ព្រោះថា សព្វថ្ងៃនេះ ផែនការធ្វើកំណែទម្រង់តុលាការកំពុងធ្វើឲ្យប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលបែកបាក់គ្នាខ្លាំង ជាងពេលណាៗទាំងអស់។
តាមកាសែតអ៊ីស្រាអែល ក្នុងជួរគណបក្សលីឃូដ របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី សមាជិកមួយចំនួន ដែលមាននិន្នាការស្និទ្ធនឹងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិបាននិយាយថា គេគាំទ្រឲ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីឈប់ធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធតុលាការ។ ប៉ុន្តែ សមាជិកបក្សកាន់អំណាចមួយចំនួនផ្សេងទៀត ព្រមទាំងគណបក្សស្តាំនិយមជ្រុល ដែលជាដៃគូរបស់រដ្ឋាភិបាល បានទាមទារឲ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវតែបន្ត ធ្វើកំណែទម្រង់តុលាការ ដោយមិនត្រូវចុះចាញ់ការដាក់សម្ពាធរបស់ក្រុមបាតុករ ដែលគេចាត់ទុកជាក្រុមអនាធិបតេយ្យ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ផ្ទាល់ ដែលជាអ្នកស្នើគម្រោងធ្វើកំណែទម្រង់ ប្រព័ន្ធតុលាការ បាននិយាយហើយថា លោកនឹងចុះចេញពីតំណែង បើសិននាយករដ្ឋមន្ត្រីឈប់ធ្វើកំណែទម្រង់តុលាការតទៅទៀត។
គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយឡើងកាន់តំណែងសារជាថ្មីអស់រយៈពេលជាង៣ខែមកនេះ រដ្ឋាភិបាលចម្រុះរបស់មេដឹកនាំជាតិនិយម នៅអ៊ីស្រាអ៊ែលសព្វថ្ងៃនេះ បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិនយោបាយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមិនធ្លាប់មានពីមុន ខណៈដែលលោក Netanyahu កំពុងព្យាយាមបោសសម្អាតក្រុមមន្ត្រីដែលធ្លាប់បានបង្ហាញជំហររិះគន់ និងថ្កោលទោសលើរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិដំបូងរបស់លោក ជាពិសេសស្ថាប័នតុលាការរបស់អ៊ីស្រាអ៊ែលផ្ទាល់ ដែលតែងតែព្យាយាមកាត់ទោសលើរូបលោកកាលពីពេលកន្លងទៅ។
សេចក្តីព្រាងកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធតុលាការរបស់លោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូមានគោលដៅ ផ្តល់អំណាចដល់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីគ្រប់គ្រងគណៈកម្មាធិការ ដែលមានតួនាទីជ្រើសរើសចៅក្រមអ៊ីស្រាអែល។ គម្រោងកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ សំដៅផងដែរ ផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់សភា ដើម្បីទាត់ចោល ការសម្រេចចិត្តរបស់តុលាការកំពូល ដែលសភាចាត់ទុកថា អាចរំខាន ប៉ះពាល់គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់អ្នកប្រឆាំង សេចក្តីព្រាងកំណែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាល នឹងធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធតុលាការអ៊ីស្រាអែល លែងឯករាជ្យតទៅទៀត ព្រោះថា ជាមួយកំណែទម្រង់តុលាការលើកនេះ រដ្ឋាភិបាលនឹងតែងតាំងចៅក្រមណា ដែលមាននិន្នាការស្និទ្ធិ គាំទ្ររដ្ឋាភិបាល។
តាមគណបក្សប្រឆាំង គម្រោងកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធតុលាការមានគោលដៅ បង្កឧបសគ្គ រារាំងមិនឲ្យតុលាការមានសិទ្ធិអំណាច ទៅដកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចេញពីអំណាច ដែលកំពុងជាប់សំណាញ់បន្តឹង នៅតុលាការ។ សម្រាប់អ្នកប្រឆាំង ច្បាស់ណាស់ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោកបេនចាមីន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ ចង់ឲ្យគេកែប្រែប្រព័ន្ធតុលាការ ដើម្បី លាងសម្អាត ឈ្មោះលោក ដែលកំពុង ជាប់ក្តីក្តាំ នៅតុលាការ នៅក្នុងសំណុំរឿងចោទប្រកាន់រំលោភអំណាច ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ។
កាលពីដើមខែនេះ ប្រធានាធិបតីអ៊ីស្រាអ៊ែល លោកអ៊ីសាក ហឺហ្សក (Isaac Herzog) បានព្រមានអំពី "គ្រោះមហន្តរាយ" ជាតិធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Netanyahu នៅតែទទូចចង់បន្ដការធើ្វកំណែទម្រង់លើប្រព័ន្ធតុលាការដោយមិនព្រមបើកការពិភាក្សា ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធឱ្យបានទូលំទូលាយជាងនេះទេនោះ។សម្រាប់អាមេរិកវិញអ្នកនាំពាក្យសេតវិមានម្នាក់ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យចុងសប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះ (ម៉ោងនៅវ៉ាស៊ីនតោន) បាននិយាយថាសហរដ្ឋអាមេរិកមានការព្រួយបារម្ភ ជាខ្លាំងចំពោះភាពតានតឹងនៅក្នុងប្រទេសអ៉ីស្រាអែល ហើយជំរុញយ៉ាងពេញទំហឹងឱ្យមេដឹកនាំអ៉ីស្រាអែល ស្វែងរកការសម្រុះសម្រួលគ្នាឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅ បាន។
ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣បានឲ្យដឹងថា៖នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខសេតវិមាន លោកស្រី អេឌ្រីយែន វ៉ាតសុន (Adrienne Watson) បានគូសបញ្ជាក់ដូច្នេះថា «យើងបន្ត ជំរុញយ៉ាងពេញទំហឹងឱ្យមេដឹកនាំអ៉ីស្រាអែល ស្វែងរកការសម្រុះសម្រួលគ្នាឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ យើងជឿជាក់ថានេះគឺជាជំហានឆ្ពោះទៅមុខមួយ ដ៏ប្រសើរ សម្រាប់អ៉ីស្រាអែល និងប្រជាជនរបស់ខ្លួនទាំងអស់»។
