អ្នកជំនាញនិយាយពីការបន្តកិច្ចពិភាក្សាកម្ពុជាថៃរកស៊ីតំបន់ទាមទារត្រួតគ្នា
21-September-2026 / សេដ្ឋកិច្ច
កម្ពុជាថៃ៖ប្រភពពីវិមានរាជរដ្ឋាភិបាលបាននិយាយថាការពិភាក្សាអំពីតំបន់អភិវឌ្ឍន៍រួមគ្នា (JDA) សម្រាប់ការរុករកប្រេង និងឧស្ម័នក្នុងការទាមទារត្រួតស៊ីគ្នារវាងកម្ពុជានិងថៃនៅឈូងសមុទ្រថៃបានឈានដល់កម្រិតនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ ការពិភាក្សាលើសំណើ JDA ត្រូវបានលើកឡើងដោយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាវីត វង់ស៊ូវ៉ាន់ ខណៈដែលកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកំពុងឈានដល់ទីបញ្ចប់។ លោក ប្រាវីត បានជួបរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលកម្ពុជា លោក ស៊ុយ សែម កាលពីខែមុន ដើម្បីពិភាក្សាអំពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍រួមគ្នាសម្រាប់ការរុករកប្រេង និងឧស្ម័ន នៅក្នុងតំបន់ទាមទារត្រួតស៊ីគ្នា។
លោក ប្រាវីត បានប្រាប់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថា លោក ស៊ុយ សែម មានឆន្ទៈអនុវត្ត JDA ជាមួយប្រទេសថៃ ក្រោមលក្ខខណ្ឌដែលប្រទេសទាំង២មិនរាប់បញ្ចូលការពិភាក្សាអំពីព្រំដែនទឹកដីពី JDA ណាមួយដែលពួកគេយល់ព្រម។ប្រភពពីវិមានរដ្ឋាភិបាលបាននិយាយថា លោក ប្រាវីត បានប្រាប់លោក ស៊ុយ សែម ថា ប្រេង និងឧស្ម័នណាដែលចម្រាញ់ចេញពីJDAនឹងអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសជិតខាងទាំង២ពឹងផ្អែកលើធនធានថាមពលផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ។ ជាងនេះទៅទៀត លោក ប្រាវីត ក៏បានប្រាប់លោក ស៊ុយ សែមថាការរុករកប្រេង និងឧស្ម័ននៅក្នុង JDA នឹងជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍នៃឧស្សាហកម្មពាក់ព័ន្ធ។ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានយល់ព្រមបង្កើតគណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យJDAជាមួយប្រទេសកម្ពុជា។គណៈកម្មាធិការនេះនឹងដឹកនាំដោយមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសមួយរូប។គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានយល់ព្រមថា JDA ថៃ-ម៉ាឡេស៊ី នឹងយកធ្វើជាគំរូ។
អ្នកជំនាញថាមពលបានមានប្រសាសន៍ថាប្រទេសថៃនិងកម្ពុជានឹងបន្តកិច្ចពិភាក្សាដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះរបស់ពួកគេលើតំបន់ទាមទារត្រួតស៊ីគ្នា (Overlapping Claim Area)ដើម្បីទទួលបានផលប្រយោជន៍រួមគ្នាពីប្រភពប្រេងថ្មីនិងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលតម្លៃថាមពល។កិច្ចពិភាក្សាត្រូវបានពន្យារពេលក្នុងរយៈពេល ២០ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីប្រទេសទាំងពីរមិនបានឈានដល់បិទបញ្ចប់នៅឯកិច្ចប្រជុំរបស់ពួកគេក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥ និង២០០១។តំបន់ទាមទារត្រួតស៊ីគ្នា(OCA)មានទីតាំងនៅផ្នែកខាងលើនៃឈូងសមុទ្រថៃ។
ជម្លោះនេះបានពន្យារពេលការរុករកប្រេងថ្មីនៅOCAជាមួយនឹងសក្តានុពលក្នុងការក្លាយជាប្រភពប្រេងថ្មីសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ។លោក Khomgrich Tantravanich អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការនិយតកម្មថាមពល (ERC) បានមានប្រសាសន៍ថា អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយនៃប្រទេសទាំងពីរគួរតែបំបែកភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងបង្ហាញទិសដៅច្បាស់លាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍រួមគ្នានៅ OCA ។លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសថៃត្រូវធានាការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងបន្ថែមទៀតសម្រាប់ការផលិតអគ្គិសនី បន្ទាប់ពីការថយចុះនៃបរិមាណប្រេងនៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃបាននាំឱ្យមានការកើនឡើងនៃការនាំចូលប្រេងធម្មជាតិរាវ(LNG)ដែលមានតម្លៃថ្លៃ។ចាប់តាំងពីការបើកឡើងវិញនូវប្រទេសជាច្រើនដើម្បីចាប់ផ្តើមសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពួកគេកាលពីចុងឆ្នាំមុន តម្រូវការប្រេងសកលបានកើនឡើង ហើយតម្លៃប្រេងបានកើនឡើងជាពិសេសបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនបានផ្ទុះឡើងក្នុងខែកុម្ភៈ។
តម្រូវការនាំចូលប្រេង LNG ត្រូវបានស្តីបន្ទោសចំពោះការដំឡើងថ្លៃថាមពល ដែលត្រូវបានគេប្តឹងដើម្បីគណនាថ្លៃអគ្គិសនី។ គណៈកម្មាធិការនិយតកម្មថាមពល (ERC) បាននិយាយនៅមុននេះថា នេះនឹងនាំឱ្យវិក័យប័ត្រអគ្គិសនីកើនឡើងខ្ពស់នៅចុងឆ្នាំនេះ។ពន្ធថាមពលខ្ពស់ជាងដែលរួមមានពន្ធមូលដ្ឋាននិងតម្លៃប្រេង Ft បានឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់នៅពេលវាឡើងដល់ ៤ បាតក្នុងមួយគីឡូវ៉ាត់ម៉ោងចន្លោះខែឧសភាដល់ខែសីហា។ វាត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបំបែកកំណត់ត្រាម្តងទៀតក្នុងអំឡុងពេលបួនខែចុងក្រោយនៃឆ្នាំនេះ។ពន្ធមូលដ្ឋានសំដៅលើថ្លៃដើមនៃរោងចក្រថាមពល និងប្រព័ន្ធចែកចាយ ខណៈដែល Ft ត្រូវបានកំណត់ជាចម្បងដោយតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ។លោក Khomgrich បានមានប្រសាសន៍ថា “យើងជឿជាក់ថា OCA នឹងជួយប្រទេសថៃធានាសុវត្ថិភាពការផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងរក្សាតម្លៃថាមពលទាបក្នុងរយៈពេលវែង” ។
លោក ខុមគ្រិច(Khomgrich) លោកប្រៃពុលគូមសុប( Praipol Koomsup )សេដ្ឋវិទូនៅសកលវិទ្យាល័យធម្មសាត (Thammasat University) ក៏ចង់ឃើញប្រទេសថៃ និងកម្ពុជាទទួលបានផលប្រយោជន៍រួមគ្នាពីអាជីវកម្មប្រេងថ្មីមួយ។លោកបានបន្តថា ប្រទេសទាំងពីរអាចរកឃើញប្រេងថ្មីនៅ OCA ដែលស្ថិតនៅលើខ្ពង់រាបដូចគ្នានឹងតំបន់ប្រេង Erawan និង Bongkot ដែលជាប្រភពប្រេងសំខាន់ពីររបស់ប្រទេសថៃ។
លោកប្រៃពុល( Praipol )មានប្រសាសន៍ថា “ប្រទេសទាំងពីរអាចយកតំបន់អភិវឌ្ឍន៍រួមម៉ាឡេស៊ី-ថៃ ជាគំរូ ដោយមានការចែករំលែកការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងទាំងពីរ”។តំបន់អភិវឌ្ឍន៍រួមម៉ាឡេស៊ី-ថៃ សំដៅលើតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នានៃជ្រលងទ្វីបដែលទាមទារដោយម៉ាឡេស៊ី និងថៃ។
តំបន់ដែលលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដី ៧,២៥០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ នៅក្នុងអាងម៉ាឡេខាងជើង (North Malay Basin) នៅផ្នែកខាងក្រោមឈូងសមុទ្រនៃឈូងសមុទ្រថៃ សម្បូរទៅដោយប្រេង និងមានបរិមាណប្រេងច្រើន នេះបើយោងតាមការសិក្សាភូមិសាស្ត្រ។លោក ខាទិតហ៊ួយយុងតុង(Chatit Huayhyongtong )ប្រធានក្រុមហ៊ុនឆេវរ៉ុនថៃ( Chevron Thailand Exploration and Production Co) បាននិយាយថា OCA នឹងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបំពេញបន្ថែមទុនបម្រុងប្រេងរបស់ប្រទេសថៃ ដោយរក្សាថាមពលគ្រប់គ្រាន់ដោយខ្លួនឯង និងដោះស្រាយវិបត្តិថាមពល។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា OCA មានសក្តានុពលក្នុងការក្លាយជាធនធានប្រេងដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន និងជួយប្រទេសទាំងពីរជៀសវាងការឡើងចុះតម្លៃប្រេងសកល។លោក Chatit បានមានប្រសាសន៍ថា “ក្រុមហ៊ុនChevronត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីធ្វើការជាមួយភាគីទាំងអស់ដើម្បីដោះសោទុនបម្រុងថាមពលដែលនៅតែមិនទាន់អភិវឌ្ឍនៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ”។សូមបញ្ជាក់ថាតំបន់ទាមទារត្រួតស៊ីគ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណ ២៦,០០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ។
ប្រភពរបស់វិមានរដ្ឋាភិបាលថៃបាននិយាយថា តំបន់ដែលគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍រួមត្រូវបានគ្រោងទុកមានទំហំប្រហែល ១៦,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដោយបន្ថែមថា វាមានទីតាំងលើសពីរយៈទទឹង ១១ អង្សារ។ការចរចាររវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ខណៈដែលមន្ត្រីនៃប្រទេសទាំង២បានពិភាក្សានិងផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈរបស់ពួកគេទាក់ទងនឹងការទាមទាររៀងៗខ្លួន។កិច្ចពិភាក្សាបាននាំមកនូវការយោគយល់គ្នារវាងភាគីទាំង២។ ក្នុងឆ្នាំ២០០១ភាគីទាំង២បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាទាក់ទងនឹងតំបន់នៃការទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នារបស់ពួកគេទៅកាន់ជ្រលងទ្វីប (Continental Shelf)៕ bangkok post/The Nation, Thailand/Khmer Times
