ការនាំចេញគ្រាប់ធុញ្ញជាតិពីអ៊ុយក្រែននៅបន្តធ្វើក្រោមការជួយពីអង្គការសហប្រជាជាតិនិងតួគីទោះជារុស្ស៊ីប្រកាសដើរចេញក៏ដោយ!
08-July-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
អ៊ុយក្រែន៖ការដឹកជញ្ជូនគ្រាប់ធុញ្ញជាតិ បានមានសកម្មឡើងវិញនៅថ្ងៃច័ន្ទទី៣១តុលាបើទោះបីវិមានក្រឹមឡាំង បានព្រមានថា ទង្វើនេះ អាចប្រឈមនឹង«ហានិភ័យ» និងឈានដល់«គ្រោះថ្នាក់ធំ»ក៏ដោយ។តាមគម្រោងមានកប៉ាលធំ ប្រមាណជាង១០ ត្រូវដឹកគ្រាប់ធុញ្ញជាតិអ៊ុយក្រែនចេញតាមសមុទ្រខ្មៅ ឆ្ពោះទៅតួកគី និងប្រទេសអាហ្វ្រិក ជីបូទី។ នាវាទាំងនោះ មានរបស់ហុងកុង របស់កោះប៉ាឡូ និងរបស់ក្រុមមនុស្សធម៌នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ។
សកម្មភាពដឹកជញ្ជូននេះ គឺខុសស្រឡះពីថ្ងៃអាទិត្យ ដែលស្ងាត់ជ្រាប។ ស្ងាត់ជ្រាប ព្រោះតែ រុស្ស៊ី បានដកខ្លួនចេញ ជាឯកតោភាគី គឺព្យួរមិនអនុញ្ញាតកាពត្វកិច្ច ក្នុងកិច្ចសហការនាំគ្រាប់ធុញ្ញជាតិ ដែលរុស្ស៊ីបានចុះហត្ថលេខា ជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ អ៊ុយក្រែន និងតួកគី។ អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រិមឡាំង Dmitri Peskov បានព្រមានពីលទ្ធភាពថាអាចនឹងមានគ្រោះថ្នាក់ប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ ខាងសុវត្ថិនាវាចរណ៍ នៅតំបន់ជញ្ជូនស្បៀងនិងផ្លូវសមុទ្រដែលដឹកឆ្លងកាត់នោះបន្ទាប់ពីព្រទេសរុស្ស៊ីប្រកាសដកខ្លួនចេញដោយសំអាងថាមកពីអ៊ុយក្រែន បានបញ្ជាយានដ្រូន វាយប្រហារលើនាវារបស់រុស្ស៊ី នៅកំពង់ផែ អូដេសា។
ហេតុផលនេះ ត្រូវភាគីអ៊ុយក្រែន ច្រានចោល និងថាជារឿងប្រឌិតទាំងស្រុង របស់រុស្ស៊ី។ ក្រុមអ្នកទទួលបន្ទុកការដឹកជញ្ជូន បញ្ជាក់ថាបានជូនដំណឹងទៅភាគីខាងរុស្ស៊ីរួចហើយ។ លោក Amir Abdulla អ្នកតំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកគម្រោងនេះ បានប្រកាសក្នុងធ្វ័តធ័របញ្ជាក់ថា «គ្មាននាវាស៊ីវិលដឹកស្បៀងណាមួយ ត្រូវជាកម្មវត្ថុនៃការចាប់ជំរិត គំរាមកំហែង និងជាផ្ទាំងស៊ីបរបស់យោធានោះឡើយ ហើយការដឹកស្បៀងគ្រាប់ធុញ្ញជាតិ ត្រូវតែបន្តនាវាចរណ៍ឆ្លងកាត់។ប្រទេស តួកគី ក៏បានស្ម័គ្រចិត្តធ្វើអន្តរការីនៅចន្លោះ រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ក្នុងការសម្រុះសម្រួលនាំគ្រាប់ធុញ្ញជាតិចេញដែរ។ នៅថ្ងៃច័ន្ទ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិតួកគី ហុលុស៊ី អាការ ធានាថានឹងជួយនិយាយជាមួយរុស្ស៊ី ហើយបង្ហាញជំហរថា ការដឹកជញ្ជូនត្រូវបន្តធ្វើតទៅទៀត ដ្បិតថា ការព្យួរកាតព្វកិច្ចមិនសហការ ឬការផ្អាកដឹកជញ្ជូនស្បៀងគ្រាប់ធុញ្ញជាតិនេះ គឺគ្មានអ្វីចំណេញដល់រុស្ស៊ី និងគ្មានបានប្រយោជន៍អ្វីដល់អ៊ុយក្រែននោះ ក៏ទេដែរ។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិតួកគីដដែល ភាគីទាំងពីរ ត្រូវពិចារណាចំណុចនេះ ហើយបន្តសហការ ដើម្បីបញ្ជៀសផលអវិជ្ជមាន។
យោងតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ, ស្បៀងគ្រាប់ធុញ្ញជាតិ ដែលដឹកចេញពីតំបន់ជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន គឺជាស្បៀងអាហារសម្រាប់ប្រទេសប្រមាណ៤៥ ក្នុងនោះ ៣៣ប្រទេស នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ កិច្ចព្រមព្រៀងសហការនាំគ្រាប់ធុញ្ញជាតិ ចូលជាធរមាណ ពីថ្ងៃទី១តុលា ដល់១៩វិច្ឆិកា ប៉ុន្តែ អង្គការសហប្រជាជាតិ ចង់ស្នើឲ្យបន្ត ឲ្យបានមួយឆ្នាំ។រុស្ស៊ីបានចោទប្រកាន់អ៊ុយក្រែនថាបានប្រើប្រាស់ “ច្រករបៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ”ដែលជាច្រកសុវត្ថិភាពសម្រាប់កប៉ាល់គ្រាប់ធញ្ញជាតិនៅក្នុងសមុទ្រខ្មៅ ដើម្បីវាយឆ្មក់ឧបទ្វីបគ្រីមៀ។ ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២៩ខែតុលាថា ខ្លួនកំពុងផ្អាកការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ដោយសារតែការវាយប្រហារលើកំពង់ផែ Sevastopol”គំរាមកំហែងដល់នាវានៃកងនាវាចរសមុទ្រខ្មៅនិងកប៉ាល់ស៊ីវិលដែលចូលរួមក្នុងការធានាសន្តិសុខនៃច្រករបៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ” ។
នៅថ្ងៃទី០១ខែវិច្ឆិកាប្រធានាធិបតីPutinបាននិយាយ ថាប្រទេសរុស្ស៊ីកំពុងព្យួរ។ប៉ុន្តែមិនដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិទេ។ លោកPutinបាននិយាយថា “ដំណើរការទាំងមូលនៃការនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិពីទឹកដីអ៊ុយក្រែនត្រូវបានរៀបចំឡើងសម្រាប់ជាប្រយោជន៍នៃការធានាផលប្រយោជន៍នៃប្រទេសក្រីក្របំផុត។ យើងធ្វើយ៉ាងជាក់លាក់ដើម្បីផលប្រយោជន៍នៃប្រទេសក្រីក្របំផុត” ។លោកPutinបាននិយាយថាប្រហែល៣៥%នៃការនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងទៅកាន់សហភាពអឺរ៉ុប (EU)៣៤% ទៅប្រទេសតួកគីនិងត្រឹមតែ៣-៥% ទៅប្រទេសក្រីក្របំផុត។អ៊ុយក្រែនបានប្រកាសថាដោយសារតែអវត្តមាននៃការអនុញ្ញាតពីមជ្ឈមណ្ឌលសម្របសម្រួលរួម(JCC)នាវាចំនួន២១៨ដើម្បីផ្ទុកឬដឹកគ្រាប់ធញ្ញជាតិទៅក្រៅប្រទេសមិនអាចផ្លាស់ទីបានទេ។
ភាគីដែលនៅសេសសល់នៃកិច្ចព្រមព្រៀង អង្គការសហប្រជាជាតិតួកគី និងអ៊ុយក្រែនកាលពីថ្ងៃទី៣១ខែតុលាបានយល់ព្រមលើផែនការផ្លាស់ទីកប៉ាល់គ្រាប់ធញ្ញជាតិអ៊ុយក្រែន១៦គ្រឿងរួមទាំងការចាកចេញចំនួន១២និងការមកដល់ចំនួន៤ក៏ដូចជាការត្រួតពិនិត្យរថភ្លើងចំនួន៤០ចេញទៅ។ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីខែកក្កដា មជ្ឈមណ្ឌលសម្របសម្រួលរួម(JCC)សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនគ្រាប់ធញ្ញជាតិឆ្លងកាត់សមុទ្រខ្មៅត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលដែលមានតំណាងជាន់ខ្ពស់មកពីប្រទេសរុស្ស៊ី តួកគី អ៊ុយក្រែន និងអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២ និងផុតកំណត់នៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងគោលបំណងដោះស្រាយវិបត្តិស្បៀងអាហារ ឆ្នាំ២០២២។កប៉ាល់ដែលមកដល់សម្រាប់ការផ្ទុកត្រូវឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យពីទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល ដើម្បីធានាថាពួកគេមិនបានកាន់អាវុធហើយបន្ទាប់មកឆ្លងកាត់ច្រករបៀងសុវត្ថិភាពដែលបង្កើតឡើងដោយ JCC ទៅកាន់កំពង់ផែ Chornomorsk, Odesa និង Yuzhny របស់អ៊ុយក្រែន។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការចាកចេញរបស់ពួកគេកប៉ាល់ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យម្តងទៀតនៅឆ្នេរសមុទ្រអ៊ីស្តង់ប៊ុល។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ណេត ប្រាយស៍ (Ned Price) បានឱ្យដឹងថា ការប្រកាសរបស់រុស្ស៊ី ក្នុងការផ្អាកអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនាំគ្រាប់ធញ្ញជាតិចេញតាមច្រកសមុទ្រខ្មៅ (Black Sea Grain Initiative) នឹងមានផលប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខស្បៀងលើពិភពលោក និងធ្វើឱ្យតម្លៃស្បៀងអាហារឡើងថ្លៃ។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។លោក Ned Price បានប្រាប់អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានថា៖ «ការរំខានណាមួយចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងធ្វើឱ្យតម្លៃស្បៀងអាហារឡើងថ្លៃ, អ្នកធានា និងអ្នកដឹកជញ្ជូនគ្រាប់ធញ្ញជាតិតាមច្រកសមុទ្រខ្មៅ លែងមានទំនុកចិត្ត, ធ្វើឱ្យមានការលំបាកបន្ថែមទៀតដល់បណ្តាប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប និងបង្កអសន្តិសុខស្បៀងពិភពលោក»។លោកបន្ថែមថា៖ «នេះមិនមែនជាបញ្ហាទ្វេភាគីរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនទេ»។លោកថា ៦៦% នៃស្រូវសាលី ដែលត្រូវបាននាំចេញក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺនាំចេញទៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និង ១៩% នាំចេញទៅបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច។
នៅចំពោះមុខសមាជិកសភាអង់គ្លេស រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេស លោក ជែម ក្លេវឺលី (James Cleverly) ក៏បានជំរុញផងដែរឱ្យរុស្ស៉ីកុំបង្កឧបសគ្គដល់ការនាំចេញ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ហើយថាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍សម្លុតគំរាមកន្លងមករបស់វិមានក្រឹមឡាំង គឺគ្រាន់តែជាការបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍ចេញពីបរាជ័យ នៅក្នុងសង្គ្រាមសព្វថ្ងៃ តែប៉ុណ្ណោះ។ លោក ក្លេវឺលី បានគូសបញ្ជាក់ដូច្នេះថា «គ្មានប្រទេសផ្សេងណាមួយកំពុងនិយាយពីការប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ ហើយក៏គ្មានប្រទេសណាមួយកំពុង គំរាមកំហែងដល់រុស្ស៉ី ឬលោកប្រធានាធិបតី ពូទីន នោះដែរ។ ដូច្នេះលោក (លោក ពូទីន) គួរតែដឹងឱ្យច្បាស់ថាសម្រាប់ចក្រភពអង់គ្លេស និងសម្ព័ន្ធមិត្ត រាល់ការប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអាចនឹងផ្លាស់ប្ដូរធម្មជាតិនៃជម្លោះ ហើយវានឹងមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់រុស្ស៉ី»។ការលើកឡើងខាងលើរបស់លោក ជែម ក្លេវឺលី កើតមានឡើងក្រោយក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៉ីបានចោទប្រកាន់យោធាអង់គ្លេសថាជាអ្នកបំផ្ទុះបំផ្លាញ បំពង់ឧស្ម័ន Nord Stream កាលពីខែតុលាកន្លងទៅ និងជាអ្នកជួយសម្រួលដល់ការវាយប្រហារដោយយន្ដហោះដ្រូនរបស់អ៊ុយក្រែន លើកងកម្លាំងរុស្ស៉ីនៅក្នុងតំបន់ គ្រីមៀ។ ប៉ុន្តែ ខាងទីក្រុងឡុងដ៍ បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់បែបនេះ។
