តុលាការឃុំខ្លួនសកម្មជនការពារបរិស្ថាន៣នាក់ដាក់គុកព្រៃសចោទថាក្បត់ជាតិ
21-September-2026 / សន្តិសុខសង្គម
ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះលោក អ៉ឹម វណ្ណៈចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានសម្រេចឃុំខ្លួន សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ៣នាក់ នៅពន្ធនាគារព្រៃសជាបណ្តោះអាសន្ន ក្រោមការចោទប្រកាន់ពីបទ ប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ និងបទរួមគំនិតក្បត់។
សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិដែលជានិស្សិតហើយចូលរួមធ្វើសកម្មភាពការពារពរិស្ថានទាំង ៣នាក់ មាន កញ្ញា ស៊ុន រដ្ឋា និង លោក យឹម លាងហ៉ី ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពី ប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ និងបទរួមគំនិតក្បត់។ ដោយឡែក យុវចន លី ចាន់ដារ៉ាវុត ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទរួមគំនិតក្បត់។
ក្រៅពីការចោទប្រកាន់លើ សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិទាំង៣រូបនេះ តុលាការក៏បានចោទប្រកាន់ចំពោះ លោក អាឡិចសង់ដ្រូ ហ្គន់ស្សាឡេស ឌីវិសុន ( Alejandro Gonzalez Davidson) ជាជនជាតិអេស្បាញដែលត្រូវបណ្តេញចេញលែងឲ្យចូលស្រុកខ្មែរ៦ឆ្នាំហើយនោះបន្ទាប់ពីបានធ្វើសកម្មភាពការពារបរិស្ថាន នៅតំបន់អារ៉ែង និងប្រឆាំង ការបូមខ្សាច់នៅក្នុង ខេត្តកោះកុង បានរងការចោទ ពីបទប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ និងបទរួមគំនិតក្បត់ផងដែរ។
សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិទាំង៣នាក់ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១។
លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក ឆាយ គឹមខឿន អគ្គស្នងការរង និងជាអ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ បានបញ្ជាក់ថា តាមឯកសារសំណុំរឿង និងភស្តុតាងផ្សេងៗទៀតបង្ហាញថា ពួកក្រុមនេះធ្វើសកម្មភាព ដោយមានអង្គការចាត់តាំងច្បាស់លាស់ ដែលមានជនបរទេសជាអ្នកគូសវាសផែនទីឱ្យធ្វើសកម្មភាព និងប្រតិបិត្តិការ។ការចាប់ខ្លួននេះបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសមត្ថកិច្ចបានស្រាវជ្រាវ និងរកឃើញភស្តុតាង ៣ចំណុចដូចជា៖
១៖ ក្រុមនេះជាក្រុមដែលមានអង្គការចាត់តាំងខុសច្បាប់ និងមានការបញ្ជាពីក្រោយដោយជនបរទេសឈ្មោះ អាឡិច
២៖ គ្រប់សកម្មភាពរបស់ពួកគេ គឺយកឈ្មោះ និងជ្រកក្រោមស្លាកបរិស្ថាន ប៉ុន្តែដើម្បីបន្លំធ្វើសកម្មភាពប្រមូលយកព័ត៌មាន បញ្ហាផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងបរិស្ថាននេះ ធ្វើជាលេសឈ្នាន់ ឬមូលហេតុញុះញង់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ សាធារណជន ក្នុងគោលដៅប្រឆាំង និងផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាល៣៖ ក្រុមនេះធ្វើសកម្មភាព បានដោយសារតែការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានពីខាងក្រៅ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម ផ្គត់ផ្គង់ដោយមេរបស់ពួកគេដោយជនបរទេស។
អង្គការមាតាធម្មជាតិ ដែលទីស្នាក់ការកណ្តាលតាំងនៅវត្តចំការឈូក ភូមិពោធិ៍មាស ឃុំត្រពាំងជោ ស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលបង្កើតឡើង និងដឹកនាំដោយ លោក អាឡិច ត្រូវបានក្រសួងមហាផ្ទៃ ចេញសេចក្តីប្រកាស សម្រេចលុបចោលកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ បន្ទាប់ពីបានបណ្តេញ លោក អាឡិច ចេញពីប្រទេសកម្ពុជា។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ស្ថានទូតអាមេរិក នៅកម្ពុជាចេញនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា(បន្ទាប់ពីសមត្តកិច្ចចាប់ខ្លួនសកម្មចន)បានឲ្យដឹងពីការឈប់ជួយខាងបរិស្ថានថា«ជំនួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងត្រូវបង្វែរ ទៅជួយវិស័យឯកជន សង្គមស៊ីវិល និងការងាររបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន ដើម្បីកែលម្អមុខរបរប្រកបជីវភាពរស់នៅ និងពង្រីកកសិកម្ម ដែលមិនប៉ះពាល់បរិស្ថាន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបន្តធ្វើការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើបញ្ហាបរិស្ថាន និងបម្រែបម្រួល អាកាសធាតុ ដែលជាកង្វល់រួមតាមរយៈកិច្ចសហការជាដៃគូរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងតំបន់ទន្លេមេគង្គ»។
តាមសេចក្តីប្រកាសពត៍មានបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុឲ្យដឹងថា នៅក្រោមគម្រោងព្រៃឡង់បៃតង តាមរយៈទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ ហៅកាត់ USAID ក្រោមហេតុផលការកាប់ឈើខុសច្បាប់នៅក្នុង និងជុំវិញដែនជម្រកសត្វព្រៃនៅព្រៃឡង់នៅតែបន្តមាន បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលខ្លួន បានផ្តល់ជំនួយជាង ១០០លានដុល្លារ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៦មក តាមរយៈទីភ្នាក់ងារ USAID ដើម្បីអនុវត្តលើគម្រោងការពារធនធានព្រៃឈើ សត្វព្រៃ និងជីវៈចម្រុះ ដើម្បីធានាអភិរក្ស និងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
