ពួកឧទ្ទាមតាលីបង់ចរចារផងវ៉ៃផងបង្កការព្រួយបារម្ភពីរដ្ឋាភិបាលអាហ្កានីស្ថាននិងអតីតអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក
15-March-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
អាហ្គានីស្ថាន៖រដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថានដែលមិនត្រូវបានគេហៅឲ្យចរចានោះ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភ និងបានសុំឲ្យភាគីអាមេរិក ធ្វើការពន្យល់ឲ្យបានល្អិតល្អន់ ស្តីអំពីគម្រោងកិច្ចព្រមព្រៀង ដែលអាមេរិកបានចរចាជាមួយក្រុមតាលីបង់ព្រោះ មានការបារម្ភថា ក្រុមតាលីបង់កំពុងតែលេងខ្សែលើ។
អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីអាហ្វហ្កានីស្ថាន បានលើកឡើងថា អាហ្វហ្កានីស្ថានសោកស្តាយដែលខ្លួន មិនត្រូវបានគេរាប់បញ្ចូលក្នុងតុចរចា។ ដោយសុំឲ្យភាគីអាមេរិក បកស្រាយពន្យល់ឲ្យបានច្បាស់ អាហ្វហ្កានីស្ថានបារម្ភ ក្រែងថាអាមេរិកដកទ័ពចេញដោយតក់ក្រហល់ពេក ហើយថាក្រុមតាលីបង់ អាចនឹងមិនគោរពការសន្យា ហើយមិនសហការ ជាមួយរដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថាន។
ជាក់ស្តែងនៅពេលកំពុងមានការចរចារនេះកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី៥កញ្ញាមានការវាយប្រហារដោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែក នៅទីក្រុងកាប៊ូលរបស់ប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថានដែលធ្វើឲ្យមានមនុស្សយ៉ាងហោច១០បានស្លាប់ និ៤០នាក់រងរបួស ។ នៅក្នុងចំណោមជនរងគ្រោះស្លាប់ នៅក្នុងហេតុការណ៍បំផ្ទុះរថយន្ត មានផងដែរ ទាហានអាមេរិកាំង និងទាហានរូម៉ានី។ ក្រុមតាលីបង់ ដែលកំពុងបើកការចរចាសន្តិភាពជាមួយភាគីអាមេរិក បានចេញមុខអះអាងទទួលខុសត្រូវលើភេរវកម្ម នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។
សកម្មភាពភេរវកម្មកាលពីថ្ងៃចន្ទទី២កញ្ញាបានសម្លាប់ មនុស្ស ១៦នាក់ និងរបួស ១២០នាក់ នៅក្នុងសង្កាត់ដដែល គឺសង្កាត់ ដែលសំបូរដោយស្ថានទូត និងទីស្នាក់ការរបស់ចារកិច្ចអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ហេតុការណ៍បំផ្ទុះរថយន្តសំដៅសង្កាត់ ដែលសំបូរទៅដោយស្ថានទូតបរទេស នៅទីក្រុងកាប៊ូល កើតមាន នៅក្នុងពេលដែលក្រុមតាលីបង់កំពុងបើកចរចា ជាមួយភាគីអាមេរិក ដើម្បី សន្តិភាពនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។
សម្រាប់អ្នកជំនាញ ថាការបើកការវាយប្រហារភេរវកម្មក្នុងពេលចរចា យ៉ាងដូច្នេះគឺ ក្រុមតាលីបង់ទំនងចង់ដាក់សម្ពាធបន្ថែម លើភាគីអាមេរិក នៅក្នុងពេលដែលការចរចា ស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀង ដែលឈានទៅដល់ការដកកងទ័ពអាមេរិក ដ៏ឆាប់បំផុត ចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថាន បានផ្តល់លទ្ធផលវិជ្ជមានរហូតមក។
ទៅតាមគម្រោងកិច្ចព្រមព្រៀង ដែលអាមេរិកចរចាជាមួយពួកឧទ្ទាមតាលីបង់ អាមេរិកសន្យាដកកងទ័ពរបស់ខ្លួនជាង ៨ពាន់នាក់ ក្នុងចំណោម ទ័ពរបស់ខ្លួន ជាង ១ម៉ឺន ៤ពាន់នាក់ ដែលប្រចាំការនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ជាថ្នូរមកវិញ តាលីបង់សន្យា ឈប់វាយប្រហារភេរវកម្ម និងត្រូវបើកការចរចាសន្តិភាពជាមួយរដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថាន។
ទាក់ទងនឹងខ្លឹមសាររបស់គម្រោងកិច្ចព្រមព្រៀង រដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលមិនត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យចូលរួមក្នុងតុចរចា នៅទីក្រុងដូហា បានសំដែងក្តីបារម្ភ របស់ខ្លួន ជាពិសេស ទៅលើជោគវាសនា សុវត្ថិភាពរបស់កងទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលរហូតមក បានទទួលជំនួយយោធា និងហិរញ្ញវត្ថុពីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក។ ប្រជាជនអាហ្វហ្កានីស្ថានភាគច្រើនបារម្ភផងដែរ ថា នៅក្រោយចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអាមេរិក ពួកតាលីបង់អាចនឹងមិនគោរពតាមការសន្យា ផ្ទុយទៅវិញ បន្តមនោគមវិជ្ជា បិទសិទ្ធិសេរីភាព និងមិនព្រមរំលែកចែកអំណាចជាមួយរដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថានបច្ចុប្បន្ន។
គួរបញ្ជាក់ថា យោងតាមព័ត៌មានខ្លះៗ ស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអាមេរិក និងក្រុមតាលីបង់នេះ គឺបានឲ្យដឹងថា ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ប្រមាណ១៣៥ថ្ងៃ អាមេរិកត្រូវដកទ័ពចេញពីមូលដ្ឋានចំនួន៥។ មានន័យថា ទ័ពអាមេរិកបច្ចុប្បន្ននៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលមានប្រមាណ១៤០០០នាក់ នឹងនៅសល់តែ៨៦០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកក្រុមតាលីបង់ សន្យាត្រឹមតែកាត់បន្ថយការវាយប្រហារ នៅតាមតំបន់ខ្លះ តែមិនបានសន្យាទម្លាក់អាវុធទាំងស្រុងនោះទេ។ ក្រុមតាលីបង់ ក៏បានសន្យាថានឹងបើកការចរចាសន្តិភាព ជាមួយរដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថាន។
គួរកត់សំគាល់ថា ក្រោយដំណឹងនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ អតីតអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកចំនួន៥នាក់ ដែលធ្លាប់បានបំពេញការងារនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ក្រោយថ្ងៃ១១កញ្ញា ២០០១ បានរួមគ្នាធ្វើលិខិតមួយ សំដែងការព្រួយបារម្ភថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះអាចជាគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់ស្ថិរភាពនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ លិខិតដដែល លើកឡើងថា ការដកទ័ពចេញគឺត្រូវធ្វើនៅពេលណា មានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពមួយជាក់លាក់ ជាមួយក្រុមតាលីបង់ធានា មិនមែនដកទ័ពចេញ ដោយគ្មានការធានាបែបនេះទេ។សូមបញ្ជាក់ថាលោកដូណាល់ត្រាំប្រធានាធិបតីអាមេរិកពេលឃោសនាបោះឆ្នោតបានសន្យាដកកងទព័អាមេរិកចេញពីអាហ្កានីស្ថានប្រសិនបើលោកបានជាប់ឆ្នោត!៕
