សង្គ្រាមរុស្ស៊ីអ៊ុក្រែននិងការប្រែប្រួលធាតុអាកាសធ្វើឲ្យពិភពលោកមានកង្វល់ពីកង្វះស្បៀងអាហារ
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
រុស្ស៊ី៖ នៅក្នុងជំនួបជាមួយមេដឹកនាំរបស់ប្រទេសតួកគីកាលពីថ្ងៃចន្ទទី៤កញ្ញា លោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពុទីន បានធើ្វការបញ្ជាក់អំពីលក្ខខណ្ឌរបស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងការវិលត្រឡប់ទៅចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិសមុទ្រខ្មៅជាមួយអ៊ុយក្រែន ដោយលោកបានលើកឡើងថា រុស្ស៊ីបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការបន្តពន្យាកិច្ចព្រមព្រៀងមួយនេះឡើងវិញ ប្រសិនបើបណ្តាភាគីពាក់ព័ន្ធបានបំពេញនូវតម្រូវការទាមទាររបស់រុស្ស៊ីដែលមាននៅក្នុងកិច្ចសន្យា ។
មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីសម្រេចដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិសមុទ្រខ្មៅកាលពីខែកក្កដា ត្រូវបានលោកពូទីនដាក់ការស្តីបន្ទោសទៅលើក្រុមប្រទេសលោកខាងលិចដែលមិនបានគោរពទៅតាមខ្លឹមសារនៃកិច្ចសន្យាជាមួយរុស្ស៊ី ជុំវិញការជួយសម្រួលនូវដំណើរការនាំចេញផលិតផលជីកសិកម្មនិងគ្រាប់ធញ្ញជាតិរបស់រុស្ស៊ី ទៅលើទីផ្សារពិភពលោកដែលស្ថិតនៅក្រោមការបិទខ្ទប់ដោយសារតែឥទ្ធិពលទណ្ឌកម្មពីសហគមន៍អន្តរជាតិជុំវិញបញ្ហាសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។
លោកពូទីនថា ប្រព័ន្ធបំពង់បង្ហូរប្រេងរបស់រុស្ស៊ីទៅកាន់ប្រទេសតួកគីបានកំពុងក្លាយជាកម្មវត្ថុថ្មីមួយទៀតរបស់ក្រុមប្រទេសលោកខាងលិចសម្រាប់ការវាយប្រហារមកលើសេដ្ឋកិច្ចរបស់រុស្ស៊ី បន្ថែមពីនេះលោកក៏បានធើ្វការរិះគន់ចំពោះសកម្មភាពរបស់អ៊ុយក្រែនដែលព្យាយាមកែប្រែតំបន់ច្រករបៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិសមុទ្រខ្មៅឱ្យទៅជាទីតាំងបន្ទាយយោធាដើម្បីត្រៀមប្រឆាំងនឹងវត្តមានរបស់កងនាវាចម្បាំងរុស្ស៊ីនៅក្នុងតំបន់ដែនសមុទ្រមួយនេះ ។សូមបញ្ជាក់ថាសង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនបានបង្កឲ្យមានវិបត្តិស្បៀងអាហារនៅក្នុងពិភពលោកពិសេសប្រទេសក្នុងតំបន់ទ្វីបអាហ្វ្រិក។
ដោយឡែកក្រៅពីរឿងស្រូវសាលីរសប់អ៊ុយក្រែននិងរុស្ស៊ីការរឹតត្បិតការនាំចេញអង្ករកាលពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីគ្រប់គ្រងការកើនឡើងតម្លៃអង្ករក្នុងស្រុក និងការធានាការផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ដែលជាប្រទេសនាំចេញអង្ករដ៏ធំបំផុតលើពិភពលោក បានបង្កឱ្យមានភ័យស្លន់ស្លោនៅទូទាំងទីផ្សារពិភពលោកផងដែរ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera។អង្ករគឺជាស្បៀងអាហារចម្បងរបស់ប្រជាជនជាងពាក់កណ្តាលនៃចំនួនប្រជាជនពិភពលោក ហើយអង្ករជាង ៥០០លានតោនត្រូវបានប្រើប្រាស់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ឥណ្ឌាមានចំណែក៤០ភាគរយនៃការនាំចេញអង្ករពិភពលោក ដោយមានប្រទេសសំខាន់ផ្សេងទៀតគឺថៃ វៀតណាម ប៉ាគីស្ថាន និងសហរដ្ឋអាមេរិក។
យោងតាមលោក Shirley Mustafa នៅអង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (FAO) ការរឹតបន្តឹងការនាំចេញបែបនេះធ្វើឱ្យទីផ្សារមានអស្ថិរភាព ហើយវានាំឱ្យតម្លៃស្បៀងកើនឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ជាពិសេសវានឹងប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសក្រីក្រដែលស្វែងរកទិញអង្ករបន្ថែមទៀត ដោយខ្លាចថាមានវិបត្តិការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារ។នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីធានាការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ឥណ្ឌាបានព្យាយាមរឹតត្បិតការនាំចេញអង្ករចេញពីឥណ្ឌា តាមរយៈការតំឡើងពន្ធគយ។ ប៉ុន្តែយុទ្ធសាស្ត្រនេះបរាជ័យ ព្រោះថា ទោះបីជាមានការតំឡើងពន្ធក៏ដោយ ក៏ការនាំចេញអង្ករពីប្រទេសឥណ្ឌាបានកើនឡើង ២៥ភាគរយនៅចន្លោះខែកញ្ញា និងខែមីនា បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ជាលទ្ធផល ដោយសារឥណ្ឌាបានហាមឃាត់ការនាំចេញអង្ករមួយចំនួន នោះតម្លៃអង្ករពិភពលោកបានកើនឡើងបន្ថែមទៀត។ តម្លៃអង្ករបានឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ វាជាកម្រិតខ្ពស់មិនធ្លាប់មានរាប់ចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១១ នេះបើយោងតាមអង្គការ FAO។
រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា ប្រទេសឥណ្ឌាត្រូវបង្ខំចិត្តធ្វើបែបនេះ ដោយសារតែសេណារីយ៉ូមិនល្អនៃបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមិនអំណោយផលនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន ដើម្បីផលិតអង្ករ។ ស្ថិតិបង្ហាញថា ការហាមឃាត់ការនាំចេញអង្ករថ្មីៗនេះទំនងប៉ះពាល់ដល់មួយភាគបួននៃការនាំចេញអង្កររបស់ប្រទេសនេះ។ទោះបីយ៉ាងណាបើ មើលជារួម ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងការទទួលបានទិន្នផលទាបពីការផលិតស្បៀង កំពុងធ្វើឱ្យតម្លៃស្បៀងអាហារសកលកើនឡើង និងការរំពឹងទុកនៃភាពអត់ឃ្លានក៏កើនឡើងផងដែរ។
ឧទាហរណ៍ប្រទេសអាហ្សង់ទីនដែលជាប្រទេសនាំចេញសណ្តែកសៀងដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក និងជាប្រទេសផលិតពោតកំពូល បានទទួលរងនូវគ្រោះរាំងស្ងួតដ៏អាក្រក់បំផុតរបស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេល ៦០ឆ្នាំ។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជាប្រទេសនាំចេញប្រេងដូងធំជាងគេលើពិភពលោក បានហាមឃាត់ការនាំចេញរបស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលខ្លីកាលពីឆ្នាំមុន។សរុបមកក្រៅពីប្រទេសឥណ្ឌាមាន ប្រទេសចំនួន២០បានដាក់កំហិតលើការនាំចេញទំនិញស្បៀងអាហារសំខាន់ៗរបស់ពួកគេ នេះបើយោងតាមការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពចុងក្រោយបំផុតរបស់ធនាគារពិភពលោកនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។
