ចិនសាងសង់ផ្លូវយន្តហោះនៅលើតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកអេនធីឡូប ហ្វីលីពីន បញ្ជូននាវាធំបំផុត និងយន្តហោះ ទៅដេញនាវាស្រាវជ្រាវចិនក្បែរកោះតៃវ៉ាន់
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប្រទេសចិន៖ ឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រហ្វីលីពីន បានឱ្យដឹងថា ខ្លួនបានបញ្ជូននាវាធំបំផុត និងយន្តហោះមួយគ្រឿង ទៅដេញនាវាស្រាវជ្រាវចិនដែលធ្វើសកម្មភាពនៅក្បែរខេត្ត Batanes ជិតកោះតៃវ៉ាន់ ខណៈនាវាឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រចិនបានបើកមកជួយអន្តរាគមន៍។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦។
អ្នកនាំពាក្យឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រហ្វីលីពីន លោក Jay Tarriela បានឱ្យដឹងថា ប្រតិបត្តិការនេះបានរារាំងការស្រាវជ្រាវខុសច្បាប់ និងបង្ខំឱ្យនាវាចិន JIA HAI KE 7 ចាកចេញពីកន្លែងដែលខ្លួនលួចសំចត។ នាវាស្រាវជ្រាវនេះ បានសំចតនៅចម្ងាយប្រមាណ ៣៧ ម៉ាយល៍សមុទ្រ ភាគពាយព្យកោះ Itbayat តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញាមក។
ក្នុងប្រតិបត្តិការនោះ នាវា BRP Teresa Magbanua ប្រវែង ៩៧ ម៉ែត្ររបស់ហ្វីលីពីន បានបើកទៅកៀកនាវាចិនក្នុងចម្ងាយប្រមាណ ៩០ ម៉ែត្រ ហើយបានទម្លាក់ទូកកៅស៊ូល្បឿនលឿនឱ្យបើកឡោមព័ទ្ធ និងប្រកាសតាមវិទ្យុទាក់ទងឱ្យចាកចេញ។ ពេលនោះ នាវាឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រចិនបានបើកមកជួយបាំងការពារ និងប្រកាសតបតវិញតាមវិទ្យុទាក់ទង។
ហ្វីលីពីនចាត់ទុកវត្តមានរបស់នាវាឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រចិន ជារឿងគួរឱ្យសង្ស័យ ព្រោះនាវា JIA HAI KE 7 ជានាវាឯកជន ដែលនាំឱ្យគេសង្ស័យពីទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាលចិន និងគោលបំណងពិតប្រាកដក្នុងការលួចប្រមូលទិន្នន័យក្បែរបណ្ដាញខ្សែកាបក្រោមបាតសមុទ្រក្នុងច្រក Luzon។
ចំណែកស្ថានទូតចិនប្រចាំទីក្រុងម៉ានីល បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់នេះ ដោយអះអាងថានាវាស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួនកំពុងបំពេញការងារធម្មតាក្នុងដែនទឹកចិន ព្រមទាំងបានចោទហ្វីលីពីនវិញថាជាអ្នកបង្ករឿង និងទាមទារឱ្យបញ្ឈប់ការជ្រៀតជ្រែកលើការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ប៉េកាំង ។
ក្រៅពីរឿងនេះប្រទេសចិនត្រូវបានគេដឹងថាបាននិងកំពុងកសាសាងសង់ផ្លូវយន្តហោះនៅលើតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកអេនធីឡូប (Antelope Reef) នៃប្រជុំកោះបារ៉ាសែល (Paracels) កំពុងដំណើរការដោយរលូន រំពឹងថានឹងចប់សព្វគ្រប់ត្រឹមពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០២៧ ហើយនឹងជួយពង្រឹងកម្លាំងយោធារបស់ចិននៅក្នុងតំបន់មានជម្លោះនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តាមរយៈរូបភាពពីផ្កាយរណប គេឃើញថាក្រុមការងារផ្នែកសាងសង់កំពុងធ្វើការយ៉ាងដុតដៃដុតជើង ព្រមទាំងឃើញគំនរក្រួស បេតុងអាម៉េ និងដងស្ទូច។រូបភាពដែលថតបានកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញានោះក៏បង្ហាញកប៉ាល់ដឹកក្រួសយ៉ាងពេញបើកសំដៅទៅរកមាត់ផែដែលទើបតែសាងសង់ថ្មី។
នៅពេលដែលមូលដ្ឋានយោធារបស់ចិននៅតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកអេនធីឡូបសាងសង់រួចរាល់ វានឹងក្លាយជាទីតាំងសំខាន់សម្រាប់យោធាចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងសម្រាប់មួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។ ពោលគឺពង្រីកទីតាំងបោះជំហានរបស់កប៉ាល់ចម្បាំង និងយន្តហោះចម្បាំងនៅលើដែនសមុទ្រដែលអាចនឹងក្លាយជាទីលានប្រយុទ្ធដ៏បង្ហូរឈាមនាពេលអនាគតរវាងចិន និងអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកជុំវិញបញ្ហាតៃវ៉ាន់។
អ្នកវិភាគម្នាក់ឈ្មោះបឹន ឡេវីស (Ben Lewis) យល់ថាផ្លូវហោះហើរនៅលើតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកនេះអាចនឹងសង់រួចរាល់យ៉ាងយូរត្រឹមពាក់កណ្ដាលទី១នៃឆ្នាំ២០២៧ ហើយបន្ទាប់មក ការចុះចតនៅលើផ្លូវនោះជាលើកដំបូងអាចនឹងចាប់ផ្ដើមនៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០២៧ ឬអាចមុននេះផងក៏ថាបាន។ ផ្លូវនេះមានប្រវែង៣គីឡូម៉ែត្រសង់នៅលើតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកដែលប្រទាញប្រទង់គ្នារវាងចិន និងប្រទេសដទៃទៀតនៃប្រជុំកោះស្ព្រែតលី (Spratly)។
ប្រទេសចិនមិនទាន់ទទួលស្គាល់ថាមានការសាងសង់មូលដ្ឋានសឹកថ្មីទេ ខណៈដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់រដ្ឋរាយការណ៍ថាមូលដ្ឋាននៅលើតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកអេនធីឡូបនោះប្រើប្រាស់សម្រាប់តម្រូវការស៊ីវិលតែប៉ុណ្ណោះដូចជាសម្រាប់ព្យាករអាកាសធាតុ និងការស្រាវជ្រាវដែនសមុទ្រជាដើម។
