អ៊ីរ៉ង់ចង់បញ្ចប់ការរឹតត្បិតច្រកហរ័មូសបន្ទាប់ពីមាន៤០ប្រទេស គាំទ្រ ផែនការជម្លៀស កប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្ម ចេញពី ឈូងសមុទ្រ ពែរ្ស

មជ្ឈិមបូព៌ា៖ អ៊ីរ៉ង់ចង់ «ផ្តល់ជូនដើម្បីបញ្ចប់ការរឹតត្បិតនៅច្រកសមុទ្រហ័រមូស»ប្រភពព័ត៌មាននិយាយថា ប្រទេសនេះចង់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបញ្ចប់ការបិទផ្លូវរបស់ខ្លួនជាផ្នែកមួយនៃសំណើ ប៉ុន្តែមិនទាន់បានដោះស្រាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួននៅឡើយទេ។ 

មន្ត្រីក្នុងតំបន់ពីររូបដែលដឹងពីសំណើនេះបាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទថា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់កំពុងផ្តល់ជូនដើម្បីបញ្ចប់ការរឹតត្បិតរបស់ខ្លួននៅលើច្រកសមុទ្រ Hormuz ដោយមិនចាំបាច់ដោះស្រាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនឡើយ។វាកើតឡើងនៅពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ងបានធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលលោកបាននិយាយថាជាឱកាសមួយដើម្បីពិគ្រោះយោបល់ជាមួយទីក្រុងមូស្គូទាក់ទងនឹងសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹង អ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិក។រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុង សេន ផេធ័រស្បេីក (Saint Petersburg) ដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយលោក ពុទីន ក្រោយពីបានទៅប៉ាគីស្ថាន និងអូម៉ង់។

សំណើថ្មី​នេះ ដែល​បាន​បញ្ជូនទៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដោយ​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន ទំនង​ជា​មិន​ត្រូវ​បាន​គាំទ្រ​ដោយ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ដែល​ចង់​បញ្ចប់​កម្មវិធី​បរមាណូ​របស់​អ៊ីរ៉ង់ ក្នុង​នាម​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​រួម​មួយ ដើម្បី​បើក​ច្រក​សមុទ្រ Hormuz ឡើង​វិញ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​បទ​ឈប់​បាញ់​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍​នោះ​ទេ។

លោក Trump បាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យទៅកាន់ Fox News Channel ថា “យើងមានសន្លឹកបៀទាំងអស់។ ប្រសិនបើពួកគេចង់និយាយ ពួកគេអាចមករកយើង ឬពួកគេអាចទូរស័ព្ទមកយើងបាន”។

សូមបញ្ជាក់ថាតម្លៃប្រេងបានហក់ឡើងនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៧ ខែមេសា ខណៈទីផ្សារភាគហ៊ុនមានសភាពមិនទៀងទាត់ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងអ៊ីរ៉ង់ នៅតែមិនទាន់អាចបញ្ចប់សង្គ្រាមរយៈពេល ៨ សប្តាហ៍របស់ពួកគេបាននៅឡើយ ក្រោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ បានលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អ្នកតំណាងអាម៉េរិកសម្រាប់កិច្ចចរចាសន្តិភាព ។

ក្ដីសង្ឃឹមថាភាគីទាំងពីរអាចសម្រេចបានលទ្ធផលក្នុងអំឡុងកិច្ចចរចានៅប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ត្រូវរលាយបាត់ទៅវិញកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ដោយសារតែប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក បានលើកឡើងថា វាមិនមានប្រយោជន៍អ្វីក្នុងការអង្គុយជជែកគ្នាពីចំណុចដែលគ្មានខ្លឹមសារនោះទេ។ លោកបានប្រាប់ទូរទស្សន៍ ហ្វុកញូវ (Fox News) ថា «យើងមានប្រៀបជាងពួកគេគ្រប់យ៉ាងរួចទៅហើយ ពួកគេអាចទូរសព្ទមកយើងពេលណាក៏បាន ប៉ុន្តែអ្នកមិនត្រូវចំណាយពេលហោះហើរ ១៨ម៉ោង ដើម្បីតែទៅអង្គុយនិយាយរឿងអត់ប្រយោជន៍ទៀតឡើយ» ។

ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី លោកបានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា អ៊ីរ៉ង់បានផ្ញើសំណើថ្មីមួយមកវិញ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីលោកសម្រេចចិត្តលុបចោលការចរចា។ លោកថា «ពួកគេបានឱ្យសំណើមួយមកយើង ដែលគួរតែល្អជាងមុន ហើយអ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺត្រឹមតែ ១០ នាទីក្រោយខ្ញុំលុបចោលការចរចា យើងក៏ទទួលបានសំណើថ្មីដែលល្អជាងមុនឆ្ងាយណាស់»។ ជុំវិញសំណួរថា តើការលុបចោលនេះមានន័យថាការប្រយុទ្ធគ្នានឹងត្រឡប់មកវិញឬទេ? លោក ត្រាំ ឆ្លើយថា «ទេ វាមិនមែនមានន័យបែបនោះទេ យើងមិនទាន់បានគិតដល់រឿងនោះឡើយ»។

ដោយសារស្ថានការណ៍នៅច្រកសមុទ្រ Hormuz មិនធូរស្រាល បង្កការរាំងស្ទះនិងប៉ះពាល់ខ្លាំង ដល់ចរាចរណ៍ផ្លូវទឹក ក៏ដូចជាខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ជាសកលនោះ ឥឡូវ មានប្រទេសចំនួន៤០ បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត គាំទ្រផែនការជម្លៀសកប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្ម ដែលកំពុងជាប់ក្នុងឈូងសមុទ្រពែរ្ស។

តាមការផ្សាយរបស់ TASS កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦, ប្រទេសទាំង៤០នេះ គឺជាសមាជិកនៃអង្គការដែនសមុទ្រអន្តរជាតិ (IMO) ហើយពួកគេគាំទ្រផែនការជម្លៀសកប៉ាល់រាប់រយគ្រឿង និងនាវិករាប់ម៉ឺននាក់ ដែលកំពុងជាប់ក្នុងសង្គ្រាមមជ្ឈិមបូព៌ា មិនទាន់អាចរំដោះខ្លួនមកបាន ព្រោះតែការគំរាមនិងហានិភ័យវាយប្រហារ ពីសំណាក់ភាគីអ៊ីរ៉ង់។

ផែនការនេះ នឹងដឹកនាំដោយមហាអំណាចអឺរ៉ុប គឺបារាំង ខណៈវិធីសាស្រ្តលម្អិតនិងវិធានការនៃប្រតិបត្តិការ កំពុងស្ថិតក្រោមការជជែកពិភាក្សាគ្នានៅឡើយ។

ពាក់ព័ន្ធរឿងនេះ អគ្គលេខាធិការ IMO លោក Arsenio Dominguez ក៏ធ្លាប់លើកឡើងដែរថា ផែនការនេះ គឺផ្តោតលើការបង្កើត «ច្រករបៀងនាវាចរណ៍ ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព» ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់ការជម្លៀសកប៉ាល់ ដែលកំពុងជាប់គាំង ព្រោះតែការបិទខ្ទប់ច្រក Hormuz។

នាវាទាំងនោះនឹងចាកចេញទៅតាមលំដាប់លំដោយ ដូចដែលបានរៀបចំទុក ផ្អែកលើរយៈពេលដែលក្រុមនាវិករបស់ពួកគេ ជាប់គាំងនៅទីនោះ។

សូមជម្រាបថា គិតត្រឹមពេលនេះ មានកប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្មប្រមាណ ៨០០គ្រឿង និងនាវិកប្រហែល ២០ ០០០នាក់ ជាប់នៅឈូងសមុទ្រពែរ្ស ចាប់តាំងពីសង្គ្រាម ផ្ទុះឡើង។បើតាមការអះអាងពីអ្នកជំនាញ, ការជម្លៀសអាចធ្វើទៅបាន លុះត្រាស្ថានភាពធូរស្រាល ហើយតំបន់នោះត្រូវបញ្ជាក់ថា មានសុវត្ថិភាព ជាពិសេស លែងមានការគំរាមកំហែងពីកត្តានានា ដូចជាគ្រាប់មីនសមុទ្រជាដើម។

សូមបញ្ជាក់ថាតម្លៃប្រេងបានឡើងថ្លៃជាង ១% នៅថ្ងៃចន្ទ ដោយអ្នកជំនាញព្រមានថា តម្លៃប្រេងអាចនឹងហក់ឡើងខ្លាំងលើសពី ១១០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល បើភាពតានតឹងប្រែទៅជាជម្លោះម្ដងទៀត។ ចំណែកទីផ្សារភាគហ៊ុននៅតំបន់អាស៊ី មានការប្រែប្រួល ដោយទីក្រុងតូក្យូ សេអ៊ូល និងតៃប៉ិ បានឡើងថ្លៃដោយសារតែឥទ្ធិពលនៃបច្ចេកវិទ្យា AI ប៉ុន្តែទីផ្សារនៅសិង្ហបុរី និងស៊ីដនី បែរជាធ្លាក់ចុះទៅវិញ។ អ្នកវិនិយោគក៏កំពុងរង់ចាំមើលរបាយការណ៍ចំណូលពីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សដូចជា អាល់ហ្វាប៊ែត (Alphabet), មេតា (Meta), ម៉ៃក្រូសូហ្វ (Microsoft), អាម៉ាហ្សូន (Amazon) និងអ៊ែបផល (Apple) ក៏ដូចជាកិច្ចប្រជុំរបស់ធនាគារកណ្ដាលអាម៉េរិក (Fed) ផងដែរ ៕