បន្ទាប់ពីសាកកម្លាំងគ្នា៥ថ្ងៃក្រោមការជម្រុញពីអាមេរិកនិងចិនសម្របសម្រួលដោយម៉ាឡែស៊ីកម្ពុជាថៃយល់ព្រមឈប់បាញ់នៅកណ្តាលអាធ្រាត!
21-September-2026 / សន្តិសុខសង្គម
ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី៖ជំនួបចរចារវាងមេដឹកនាំកម្ពុជាសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃលោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្រោមកិច្ចសម្របសម្រួលពីលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីនិងជាប្រធានអាស៊ានប្តូវេនបាន សម្រេចលទ្ធផលល្អ ។ កិច្ចប្រជុំនេះ មានការចូលរួមពីឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំនៅម៉ាឡេស៊ី លោក អេហ្កាដឌីកាហ្កាន(Edgard D. Kagan) និងអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនៅម៉ាឡេស៊ី លោកអ៊ូយ៉ាងយូលីង( Ouyang Yujing)ដែលជាប្រទេសអ្នកជួយជម្រុញឲ្យចរចា។
តាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរួម ពីកិច្ចប្រជុំអានដោយលោក អានវ៉ា(Anwar) បានឲ្យដឹងថា៖ «កម្ពុជា និងថៃ បានឈានដល់ការឈប់បាញ់ភ្លាមៗ និងគ្មានលក្ខខណ្ឌ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពចាប់ពីម៉ោង ២៤:០០ ម៉ោងក្នុងស្រុក ថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥។ នេះជាជំហានដ៏សំខាន់ដំបូងឆ្ពោះទៅរកការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងការស្តារសន្តិភាព និងសន្តិសុខឡើងវិញ»។ភាគីទាំងពីរនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំក្រៅផ្លូវការរបស់មេបញ្ជាការតំបន់ រួមទាំង យោធាភូមិភាគ ១ និង ភូមិភាគ ២ របស់ថៃ និង ភូមិភាគ ៤ និង ភូមិភាគ ៥ របស់កម្ពុជា នៅម៉ោង ៧ ព្រឹក ថ្ងៃទី ២៩ ខែកក្កដាស្អែកនេះ។ កិច្ចប្រជុំនេះនឹងត្រូវបន្តដោយកិច្ចប្រជុំជាមួយអនុព័ន្ធយោធា ដឹកនាំដោយប្រធានអាស៊ាន ប្រសិនបើភាគីទាំងពីរយល់ព្រម។បន្ថែមពីលើនេះ ភាគីទាំងពីរក៏នឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នៅថ្ងៃទី ៤ ខែសីហា ដែលនឹងរៀបចំដោយកម្ពុជា។
លោកអានវ៉ាលើកឡើងថា៖ «ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន ម៉ាឡេស៊ីត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការសម្របសម្រួលក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានាការអនុវត្ត។ ម៉ាឡេស៊ីក៏នឹងពិគ្រោះជាមួយបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានផ្សេងទៀត ដើម្បីចូលរួមក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសង្កេតការណ៍នេះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងតំបន់ក្នុងការគាំទ្រសន្តិភាពនៅនឹងកន្លែង»។លើសពីនេះទៀត ប្រទេសជិតខាងទាំងពីរនឹងបន្តការទំនាក់ទំនងផ្ទាល់នៅកម្រិតនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កម្ពុជា និងថៃ ត្រូវបានណែនាំឱ្យបង្កើតយន្តការលម្អិតសម្រាប់ការអនុវត្ត ការផ្ទៀងផ្ទាត់ និងការរាយការណ៍អំពីការឈប់បាញ់។
សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានថ្លែងថា លោកសង្ឃឹមថាលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំថ្ងៃនេះនឹងបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីឈានទៅមុខសម្រាប់ការពិភាក្សាទ្វេភាគី ដើម្បីវិលត្រឡប់ទៅសភាពធម្មតានៃទំនាក់ទំនង និងជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនាពេលអនាគត។ក្នុងសន្និសីទកាសែតនេះ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអរគុណចំពោះភាគីថៃ ដែលមានការយោគយល់ព្រមបញ្ចប់ជម្លោះទ្វេភាគី តាមរយៈបទឈប់បាញ់នេះ។
សម្តេចធិបតី បានថ្លែងអំណរគុណដល់អានវ៉ាអ៊ីប្រាហ៊ីម( Anwar Ibrahim) សម្រាប់ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ និងផ្តួចផ្តើមកិច្ចប្រជុំនាំទៅដល់ការឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់ ដូណាល់ ត្រាំ សម្រាប់ការសម្របសម្រួល ព្រមទាំងថ្លែងអំណរគុណដល់រដ្ឋាភិបាលចិនសម្រាប់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង និងការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ។
ចំនែកលោកភុំថាំវិឆាយ៉ាឆៃ( Phumtham Wechayachai )នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្ដីទីថៃ បាននិយាយនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា៖ «លទ្ធផលនៃថ្ងៃនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបំណងរបស់ថៃសម្រាប់ការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ខណៈពេលដែលបន្តការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់យើង និងជីវិតរបស់ប្រជាជនយើង»។
លោកប្រធានាធិបតីបារាំង លោក ម៉ាក្រុន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥នេះដែរ តាមរយៈបណ្តាញ Instagram របស់ខ្លួន បានបញ្ជាក់ថា លោកគាំទ្រចំពោះការចរចា ក្នុងបំណងព្រមព្រៀងឈប់បាញ់យ៉ាងចាំបាច់ ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី។លោកបញ្ជាក់ថា «ពេលវេលាមកដល់ហើយ ដែលត្រូវឱ្យអាវុធផ្អាក នៅតំបន់ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ»។ដូចគ្នានិងបារាំងដែរនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥នេះ ចិនបានចេញមុខបង្ហាញការស្វាគមន៍ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីបិទបញ្ចប់ការប្រយុទ្ធគ្នានៅព្រំដែនរវាងប្រទេសកម្ពុជានិងថៃ ។នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Guo Jiakun បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា «យើងសង្ឃឹមថា ភាគីទាំងពីរនឹងគិតគូរអំពីផលប្រយោជន៍រួម នៃប្រជាជនប្រទេសទាំងពីរ ប្រកាន់ខ្ជាប់ស្មារតីនៃការឱ្យតម្លៃសន្តិភាព និងលើកកម្ពស់ភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ ព្រមទាំងកុំឆេវឆាវនិងអនុវត្តភាពអត់ធ្មត់ រួចហើយផ្អាកប្រយុទ្ធគ្នា និងបញ្ចប់ជម្លោះទៅវិញឱ្យបានឆាប់តាមតែអាចទៅរួច»។
ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. បានប្រកាសកាលពីយប់ថ្ងៃសៅរ៍ទី២៦ខែកក្កដាថា ប្រទេសរបស់លោកត្រៀមរួចជាស្រេចក្នុងការផ្តល់ជំនួយការទូត ដើម្បីជួយបន្ធូរបន្ថយជម្លោះដែលកំពុងបន្តរវាងកម្ពុជា និងថៃ។លោក Marcos បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា «យើងចាត់ទុកជម្លោះរវាងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានរបស់យើងជាមួយនឹងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ហើយជំរុញឲ្យភាគីទាំងពីរដោះស្រាយជម្លោះនេះស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ហ្វីលីពីនត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការជួយគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីស្ដារសន្តិភាព»។
គួរបញ្ជាក់ថា ថៃបានចាប់ផ្ដើមបើកការវាយប្រហារលើកម្ពុជា នៅតាមបណ្ដោយខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ កក្កដាមកដល់ថ្ងៃទី២៨កក្កដាបានបង្កការខូចខាតយ៉ាងច្រើន។ ពលរដ្ឋកម្ពុជា ៣៩៨២៨គ្រួសារ ស្មើនឹង១៣៤៣០៧នាក់ ក្នុងនោះមានស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ចាស់ជរា និងកុមារ ត្រូវបានជម្លៀសមកកាន់ទីទួលសុវត្ថិភាព។ ជាមួយគ្នានេះសាលារៀន៦០០កន្លែងបិទទ្វារ ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិស្ស១៥ម៉ឺននាក់ និងគ្រូបង្រៀន៦ពាន់នាក់។ នេះបើតាមលោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ថ្លែងសន្និសីទកាសែតស្តីពីបច្ចុប្បន្នភាពនៃការឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើទឹកដីកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃទី២៨ កក្កដា ២០២៥។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានទាហានឈ្លានពានថៃ ទម្លាក់គ្រាប់បែកMK-82 (ទម្ងន់ប្រមាណ២៣០គីឡូក្រាម)ជាច្រើនគ្រាប់ រួមនឹងគ្រាប់ផ្លោងគ្រប់ប្រភេទ ជាពិសេសគ្រាប់ផ្លោង១៥៥មម ជាមួយគ្រាប់បែកចង្កោម ក្នុងគោលដៅកម្ទេចប្រាសាទព្រះវិហារជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមួយនេះ។ ក្នុងសកម្មភាពឈ្លានពានកម្ពុជានេះ ភាគីថៃ បានប្រើប្រាស់អាវុធទំនើបៗ និងធុនធ្ងន់ដូចជា យន្តហោះF-16 ដ្រូនអត្តឃាត កាំភ្លើងត្បាល់ កាំភ្លើងធំ គ្រាប់បែកចង្កោមនិងផ្សែងពុលជាដើម។ ភាគីថៃ បានសម្រុកវាយប្រហារលើកម្ពុជា ក្នុងទីតាំងភូមិសាស្ត្រខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងព្រះវិហារ រួមមាន តំបន់ភ្នំទ្រព្យ ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច ជប់គគីរ ថ្មដូន វាលឥន្ទរិយ ៥មករា តាថាវ ភ្នំខ្មោច អានសេះ អូស្មាច់ និងក្រុងសំរោងជាដើម។ទោះបីយ៉ាងណាខាងភាគិថៃទាំងទាហ៊ាននិងប្រជាជនក៏មានសេចក្តីរាយការណ៍ពីការរងគ្រោះខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិនិងបាត់បងអាយុជីវិតមនុស្សផងដែរ។
