នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា៖ កែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ ប្រើអភិក្រម «ពង្រឹង ជាជាងពង្រីក»
ភ្នំពេញ៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានថ្លែងថា កម្ពុជាពីយុទ្ធសាស្ត្រកែទម្រង់ថាកម្ពុជា មានអភិក្រម ដែលត្រូវធ្វើ គឺអភិក្រមទី១ «ពង្រឹង ជាជាងពង្រីក» និងអភិក្រមទី២ «រៀបចំផ្ទះឲ្យរៀបរយ»។
ថ្លែងក្នុងឱកាស អញ្ជើញបិទសន្និបាត បូកសរុបការងារឆ្នាំ២០២៤ និងលើកទិសដៅការងារឆ្នាំ២០២៥ របស់ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ នាព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានពន្យល់ថា៖ អភិក្រម «ពង្រឹង ជាជាងពង្រីក» គឺពិនិត្យទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធអង្គភាព កែសម្រួលយ៉ាងណា កុំឲ្យប៉ោង កុំឲ្យជាន់គ្នា។អភិក្រម «រៀបចំផ្ទះឲ្យរៀបរយ» គឺការរាយមន្ត្រី រៀបចំមន្ត្រី ធ្វើការកុំឲ្យជាន់តួនាទីការងាររបស់ក្រសួងស្ថាប័ន។សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន បានឲ្យដឹងថា មានប្រទេសចំនួន៦ បានធ្វើកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ ដោយកាត់បន្ថយក្រសួង និងមន្ត្រីជាច្រើន ដែលនេះជាការប្រើអភិក្រម «បង្រួម ដើម្បីពង្រឹង»។ ប្រទេសទាំង ៦នោះ រួមមាន អាមេរិក អង់គ្លេស ប៉ាគីស្ថាន ម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម និងអាហ្សង់ទីន។
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត «គ្រាន់តែឆ្នាំទៅនេះ យ៉ាងហោចណាស់ មាន ៦ប្រទេស ដែលធ្វើការកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ ហើយជាប្រទេសមហាអំណាច [...] ប្រទេសធំជាងគេ គឺអាមេរិក។ គាត់បង្កើត ក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាល ដឹកនាំដោយមហាសេដ្ឋី Elon Musk ។ ក្នុងរយៈពេលជាង ១ខែនេះ គឺបានកាត់ជាង ២០ម៉ឺនមន្ត្រី ពិចារណាក្នុងការលុបចោលក្រសួងអប់រំមួយទៀត។ អង់គ្លេស ទើបប្រកាសប៉ុន្មានថ្ងៃមុន កាត់បន្ថយសេវាជាតិសុខភាព ៥០ភាគរយ ប្រាប់មន្ត្រីតែម្តង ស្អែកមិនបាច់មកធ្វើការ ១៣ ០០០នាក់ ទៅ ១៦ ០០០នាក់ កាត់ពាក់កណ្តាលចោល។ ប៉ាគីស្ថាន គ្រោងកាត់មន្ត្រី ១៥០ ០០០នាក់។ ម៉ាឡេស៊ី លុចចោល ៣ក្រសួង កែសម្រួល ៥ក្រសួង បង្រួម ៧ក្រសួង ដាក់មន្ត្រីចូលនិវត្តន៍មុន កំណត់ជាង ៣០ ០០០នាក់។ វៀតណាម កាត់បន្ថយ ៣០ក្រសួង/ស្ថាប័ន មក ១៤ក្រសួង គ្រោងកាត់បន្ថយមន្ត្រី ១០ ០០០នាក់ ហើយគ្រោងលុបស្រុកចោលតែម្តង ទុកតែឃុំ និងខេត្ត។ អាហ្សង់ទីន គ្រោងកាត់ ៧០ ០០០នាក់»។
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានបញ្ជាក់ថា ការប្រើអភិក្រម «ពង្រឹង ជាជាងពង្រីក» ដែលមិនឲ្យប៉ោងស្ថាប័ន គឺសម្តេចបានបដិសេធ ការស្នើពីនាយកដ្ឋានជាច្រើន ដែលសុំដំឡើងទៅជាអគ្គនាយកដ្ឋាន។ ជាមួយគ្នានេះ ការប្រើអភិក្រម «រៀបចំផ្ទះឲ្យរៀបរយ» គឺបានធ្វើឲ្យមន្ត្រីមានឱកាស និងមានការងារធ្វើស្មើគ្នា។សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានណែនាំឲ្យបង្រួមមន្ទីរពិសោធន៍ ដែលនៅរាយប៉ាយតាមក្រសួងនានា គួរពិនិត្យច្របាច់បញ្ចូលគ្នា។ សម្តេចមហាបវរធិបតី ក៏បានបដិសេធសំណើរបស់ក្រសួងមួយចំនួន ដែលស្នើដំឡើងសាលាបណ្តុះបណ្តាលរបស់ខ្លួន ទៅជាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈ ដើម្បីបើកបង្រៀនយកថ្លៃសិក្សា ដោយសម្តេចណែនាំឲ្យសាលាផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់បណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រី តាមរយៈរៀបចំវគ្គបំប៉ននានាវិញ កុំប្រជែងជាមួយស្ថាប័នឯកជន ដែលគេមានការបណ្តុះបណ្តាលឯកទេសនោះហើយ។សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវប្រមូលផ្តុំធនធានត្រឹមតែរៀបចំជាគួររយៈពេលខ្លី វគ្គបំប៉នរយៈពេលខ្លី វគ្គមធ្យមត្រឹមតែរយៈពេល ១ឆ្នាំ បំប៉នដល់មន្ត្រី ដែលនេះគួរតែជាភារកិច្ចរបស់សាលានៅចំណុះក្រសួង មិនមានការចាំចាច់ដែលសាលានៅចំណុះក្រសួងមួយទៅបើកបណ្តុះបណ្តាលជំនាញដែលសាលាឯកជនមានរួចហើយនោះទេ។
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបន្ថែមថា ជាក់ស្តែងសម្រាប់ក្រសួងព័ត៌មាន ជំនាញព័ត៌មានមានវិស័យឯកជនបើកបង្រៀនរយៈពេលវែងហើយ ដូចនេះក្រសួងបើកតែសសម្រាប់រយៈពេលខ្លី ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលអ្នកសារព័ត៌មានទៅបានហើយ។ សម្តេចបន្ថែមថា បើសិនជាយើងដំឡើងសាលាបណ្តុះបណ្តាលរបស់ក្រសួងទៅជាសាលា នោះនឹងបានចំណូល តែមកប៉ោងក្របខណ្ឌទៅវិញ។សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានរំលឹកដែរថា ប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះសម្តេចបានឱ្យក្រសួងផែនការកែសម្រួលឡើងវិញ ដោយក្រសួងបានរៀបចំសុំស្នើបើកជាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈដើម្បីបើកវគ្គបង្រៀនជាសាកលវិទ្យាល័យ ដំឡើងទៅបង្រៀនដល់៤ឆ្នាំ ដោយសម្តេចបានបដិសេធ នឹងឱ្យងាកមកបង្រៀនតែមន្ត្រីឱ្យមានជំនាញច្បាស់លាស់វិញផងដែរ។
សម្តេចបវរធិបតី បានថ្លែងថា" ឆាប់ៗនេះ នឹងហៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងចំនួនពីរ មកជជែកពីបញ្ហាជាន់តួនាទីគ្នា ដើម្បីប្រគល់ការងារដែលធ្លាប់ជាន់នេះ ឱ្យទៅក្រសួងមួយអនុវត្តការងារផ្ដាច់មុខ"។ក្នុងស្មារតីនៃការអនុវត្តវិធានការនេះ សម្តេចបវរធិបតី បានបញ្ជាក់ដែរថា “រៀបចំផ្ទះ ឱ្យរៀបរយ” និង “ពង្រឹងជាជាងពង្រីក” ត្រូវបានកំណត់ជាអភិក្រមការងារ សម្រាប់ដំណើរការ នៃការពិនិត្យឡើងវិញ និងវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួង-ស្ថាប័ន ដែលត្រូវប្រកាន់ យក និងអនុវត្តឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន សំដៅធានា នូវប្រសិទ្ធភាពនៃរដ្ឋបាលសាធារណៈ។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា បានណែនាំឱ្យមានការបន្ថយនីតិវិធីសេវា ដែលនាំឱ្យស្មុគស្មាញក្នុងការពន្លឿនសេវា និងគួរងាកមកប្រើប្រាស់តាមឌីជីថលឱ្យបានច្រើនជាងមុន។សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបន្តថាសេវារបស់រដ្ឋមានជាង ៣ពាន់សេវា ដែលពេលខ្លះតម្រូវការឯកសារមានការជាន់គ្នា ដូចជាសេវាខ្លះតម្រូវឱ្យមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ សំបុត្រកំណើត សៀវភៅគ្រួសារ ខណៈដែលជាក់ស្ដែងឯកសារទាំងនេះមិនត្រូវការនោះទេ។ សម្តេច បានថ្លែងបន្តថា «ប្រសិនជាយើងនៅតែបែបនេះ យើងមិនអាចដើរលឿនទេ»។
ការណ៍នេះ សម្តេចបវរធិបតី បានបញ្ជាក់ថា «រចនាសម្ព័ន្ធកែហើយ ប៉ុន្តែបើនីតិវិធីរបៀបរបបការងារយើង មិនទំនើបកម្មឱ្យស្របទៅតាមស្ថានភាពទេ យើងក៏លំបាកដែរ បើរចនាសម្ព័ន្ធណាត្រូវរក្សាដដែលៗចុះ តែកែសម្រួលនីតិវិធី ដើម្បីធ្វើអី? គឺពន្លឿន»។សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងថា តួយ៉ាងដូចក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដែលសម្តេចបានជ្រាបថាតម្លៃសេវាកន្លែងខ្លះមានការកើនឡើងជាងអាណត្តិមុនផង ដែលតម្រូវឱ្យពិនិត្យឡើងវិញឱ្យច្បាស់។
សម្តេចបវរធិបតី ៖ «យើងធ្វើកំណែទម្រង់ ដើម្បីឱ្យតម្លៃហ្នឹងចុះ មិនឱ្យកើនទេ ត្រូវពិនិត្យមើលទាំងផ្លូវការ ទាំងក្រៅផ្លូវការ កាត់បន្ថយតាមរយៈការរៀបចំនីតិវិធីកុំឱ្យស្មុគស្មាញ ត្រូវកាត់បន្ថយនីតិវិធីសាំញ៉ាំ ហើយប្រើតាមឌីជីថលឱ្យបានច្រើន...»។
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «កន្លែងខ្លះយើងដាក់បំពេញតាមអនឡាញតែម្ដង ហើយឥឡូវយើងដាក់ CamDX ឯកសារដាក់តែម្ដងស្កេន QR ចូល គឺក្រសួងស្ថាប័នទាំងអស់ចែកគ្នា ជាជាងគាត់រត់ទៅ១០កន្លែង»។
សម្តេច បានមានប្រសាសន៍បន្តថា សេវាជាង៣ពាន់កន្លែងនេះ សម្តេច សង្ឃឹមថាក្រុមការងារដែលបានជជែក រកវិធីយ៉ាងម៉េចដើម្បីកែសម្រួលកាត់នីតិវិធីស្មុគស្មាញចេញ កាត់ដំណាក់កាលដែលមិនចាំបាច់ចេញ ដើម្បីពន្លឿនការផ្ដល់សេវាដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានណែនាំឱ្យចុះស្រង់មន្ត្រីក្របខណ្ឌ និងកិច្ចសន្យាធ្វើការចាប់ពី១០ឆ្នាំឡើង ដើម្បីផ្តល់មេដាយជូនគាត់ តែត្រូវធានាភាពសុក្រឹត្យ ត្រឹមត្រូវ និងតម្លាភាព ប្រយ័ត្នមន្ត្រីអត់ដែលធ្វើការក៏ស្រង់ឈ្មោះមកផ្តល់មេដាយដែរ ពោះយន្តការផ្ដល់មេដាយជូនមន្ដ្រី គឺជាយន្តការពិសេសធ្វើតែម្ដងទេ ហើយត្រូវពិនិត្យសម្រាប់តែមន្ដ្រី ទាំងមន្ដ្រីក្របខណ្ឌ និងមន្ដ្រីកិច្ចសន្យា ដែលធ្វើការលើសពី ១០ឆ្នាំ ហើយមិនទាន់ទទួលបានមេដាយសោះ ដើម្បីរៀបចំមេដាយជូនពួកគាត់។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឱ្យដឹងថា ចំពោះនីតិវិធីនៃការបំពាក់មេដាយជូនមន្ត្រីមានស្នាដៃ និងមន្ត្រីជាប់កិច្ចសន្យានេះ គឺមានសារាចរណែនាំតាំងពី២៤មុនមកម្ល៉េះ ពោលគឺតាំងពីឆ្នាំ២០០១ សារាចរណែនាំលេខ០១ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យការស្នើសុំបំពាក់មេដាយនេះឆ្លាក់គ្នា ២ឆ្នាំម្តង ដោយក្នុង១ឆ្នាំ បាន១០ភាគរយនៃចំនួនមន្ត្រីទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ត្រង់ចំណុចនេះ មន្ត្រីមានការប្រែប្រួលរហូត ដូច្នេះ ចំណុចនេះវាជាការលំបាក ប៉ុន្តែ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គ្រប់អាណត្តិមិនដែលបំភ្លេចចោលនោះទេ។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឱ្យគោលការណ៍ចំនួន២៖គឺទី១៖ ចំពោះមុខ គឺធ្វើម្តងជាទ្រង់ទ្រាយធំ មានន័យថាឱ្យបង្កើតក្រុមការងារចំពោះកិច្ច នៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីឱ្យធ្វើលើកិច្ចការងារនេះ ជាមួយក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ចុះស្រង់តែម្តង មន្ត្រីដែលមានអតីតភាព ១០ឆ្នាំឡើង ទាំងមន្ត្រីជាប់កិច្ចសន្យា ទាំងមន្ត្រីមិនកិច្ចសន្យា និងមិនដែលធ្លាប់បានបំពាក់មេដាយសោះ ដើម្បីបំពាក់ជូនពួកគាត់តែម្តង។ ចំណុចនេះ គឺជាការងារចំពោះមុខដែលត្រូវធ្វើ។
ទី២៖ ឱ្យពិនិត្យមើលទៅលើសារាចរណែនាំលេខ ០១ ឱ្យគិតគូរឡើងវិញ ហើយពិតណាស់យើងមិនអាចបំពាក់ម្តង បាន១០០ភាគរយនោះទេ ប៉ុន្តែ ត្រូវគិមើលទៅលើការកែសម្រួលចំនួន ទំហំកម្រិតណា ឬភាពបត់បែនកម្រិតណា ដើម្បីអាចមានឱកាសផ្តល់ជូនមន្ត្រីរបស់យើង និងរៀបចំលក្ខខណ្ឌផ្តល់ជូនឱ្យបានច្បាស់លាស់ ផ្អែកៅលើសមិត្មកម្មការងារ និងវិន័យសណ្តាប់ធ្នាប់ ហើយសុំឱ្យធ្វើឱ្យសុក្រឹត្យ ត្រឹមត្រូវ និងតម្លាភាព ប្រយ័ត្នមន្ត្រីអត់ដែលធ្វើការក៏ស្រង់ឈ្មោះមកផ្តល់មេដាយ។
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ណែនាំក្រសួងស្ថាប័នរបស់រដ្ឋ រៀបចំផ្តល់បណ្ណសរសើរជូនមន្ត្រីរាជការ ដែលបំពេញការងារបានល្អ និងសកម្ម។ សម្តេចបញ្ជាក់ថា ការផ្តល់បណ្ណសរសើរនេះ លិខិតសរសើរ ក្រដាស១សន្លឹក សុំកុំគិតថាជារឿងតិចតួចឱ្យសោះ ពីព្រោះបុគ្គលម្នាក់ៗ មន្ត្រីម្នាក់ៗ គឺមានតម្លៃខ្លាំងណាស់ នេះជាការទទួលស្គាល់នូវការសខិតខំប្រឹងប្រែង ទទួល់ស្នាដៃរបស់មន្ត្រីរាជការ ដូច្នេះ យើងត្រូវផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តបែបនេះជូនដល់មន្ត្រីរាជការ ពោលគឺមិនចាំបាច់តែប្រាក់ខែ និងលុកកាក់នោះទេ៕
