ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុតរំលើកពីការរកស៊ីនិងជំនួយរបស់ចិនសម្រាប់កម្ពុជា
08-July-2026 / សេដ្ឋកិច្ច
ភ្នំពេញ៖ នៅចំពោះមុខឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជាលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត រំពឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន (CCFTA) និងកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP) នឹងបន្តជំរុញពាណិជ្ជកម្ម, វិនិយោគ និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា-ចិន ឱ្យកាន់តែមានសន្ទុះកំណើនថែមទៀត។
ជាតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្លែងក្នុងពិធីបើក «មហោស្រពមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ឆ្នាំ២០២៤» នាថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ នៅខេត្តសៀមរាបលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត បានលើកឡើងថា ក្នុងរយៈពេល ៦៦ ឆ្នាំ នៃចំណងមិត្តភាពរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ, កម្ពុជា-ចិនសម្រេចបាននូវទំនាក់ទំនងយ៉ាងស្អិតរមួត និងរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ ទាំងក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិ, រដ្ឋាភិបាល, វិស័យឯកជន, សង្គមស៊ីវិល និងប្រជាជន។
លោក វង្សី វិស្សុត ចាត់ទុក មហោស្រពមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ឆ្នាំ២០២៤ នេះ គឺជាចលករដ៏សំខាន់ ដែលនឹងរួមចំណែកលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងប្រជាជន និងប្រជាជន ពិ សេសរវាងយុវជនអំពីវប្បធម៌ និងប្រពៃណីដ៏ផូរផង់នៃប្រទេសទាំងពីរ និងកសាងចំណងមិត្ត ភាព, ទំនុកចិត្ត, ការយល់គ្នាទៅវិញទៅមក ក៏ដូចជាស្វែងរកនូវឱកាសវិនិយោគ និងធុរកិច្ចរវាងសហគ្រិនវ័យក្មេងនៃប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន។
លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ បានឲ្យដឹង ថា ថ្មីៗនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ទើបបានអញ្ជើញទៅបំពេញទស្សនកិច្ចមិត្តភាព និងផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសចិន ដោយទទួលបាននូវលទ្ធផលផ្លែផ្កាដ៏ត្រចះត្រចង់។ ការជួបប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការពិភាក្សាការងារក្នុងឱកាសនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ រវាង សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងលោកប្រធានាធិបតី Xi Jinping បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតនូវភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ មិត្តភាពដែកថែប និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ រវាងប្រទេស និងប្រជាជនទាំងពីរ ក្នុងការកសាងសហគមន៍វាសនារួម។
ភាគីចិនសន្យាបន្តផ្តល់ជំនួយឥតសំណង, កម្ចីសម្បទាន, បង្កើនការវិនិយោគ និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចឱ្យកាន់តែរឹងមាំខ្លាំងក្លាជាមួយកម្ពុជា ពិសេសការគាំទ្ររបស់មិត្តចិន ចំពោះគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ។ កម្ពុជា-ចិនក៏បានឯកភាពបន្តបន្ស៊ីគ្នារវាងគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ និងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណរបស់កម្ពុជា ដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ ក៏ដូចជាការគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងនាមជាមិត្តដែកថែប ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ស្នូលនៃប្រទេសទាំងពីរ។
ពាក់ព័ន្ធវិស័យពាណិជ្ជកម្មវិញ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត បានអះអាងថាពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ បន្តកើនឡើងឥតឈប់ឈរ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ មានទំហំប្រមាណ ១១,៧ប៊ីលានដុល្លាអាម៉េរិក កើនឡើងប្រមាណ ៤,០% ហើយរយៈពេល១១ ខែ នៃឆ្នាំ២០២៤នេះ ទំហំពាណិជ្ជកម្មបានកើនឡើងដល់ ១៣,២ប៊ីលានដុល្លាអាម៉េរិក ដែលមានកំណើនខ្ពស់ដល់ទៅ ២៥,១%។ទោះបីយ៉ាងណាលោកលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការមិនបានបញ្ជាក់ថាតើជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសខ្មែរចិនប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរឬអត់នោះទេ?។
លោករដ្ឋមន្ត្រីទីស្តីការគណរដ្ឋមន្ត្រីថា ចិននៅតែបន្តឈានមុខគេលើការវិនិយោគនៅកម្ពុជា ក្នុងវិស័យអាទិភាពដូចជា៖ ឧស្សាហកម្ម, កម្មន្តសាល, កសិកម្ម, កសិឧស្សាហកម្ម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាដើម។ ជាទស្សនវិស័យទៅមុខ, កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន (CCFTA) និងកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP) នឹងបន្តជំរុញពាណិជ្ជកម្ម, វិនិយោគនិងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា-ចិន ឱ្យកាន់តែមានសន្ទុះកំណើនថែមទៀត។
បើតាមលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ បានឲ្យដឹងថា គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៣ កន្លងទៅ, មានផ្លូវថ្នល់ប្រវែងប្រមាណ ៤.០០០គីឡូម៉ែត្រ ត្រូវបានសាងសង់ និងជួសជុលឡើងវិញ និងមានស្ពានធំៗ ចំនួន ១១កន្លែង។ លើសពីនេះ មិត្តចិនក៏បានជួយកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវ័ន្តសម្រាប់វិស័យសង្គម-វប្បធម៌ជាច្រើនទៀត ដូចជា ពហុកីឡាដ្ឋានមរតកតេជោ, មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិនខេត្តត្បូងឃ្មុំ, អគារមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិនព្រះកុសុមៈ និងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា ជាដើម។
ក្នុងក្របខ័ណ្ឌ គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ (BRI) ក៏មានគម្រោងធំៗមួយចំនួនដូចជា ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ និងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិអង្គរសៀមរាប ហើយផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត និងភ្នំពេញ-សៀមរាប-ប៉ោយប៉ែត ក៏អាចនឹងលេចរូបរាងនាពេលខាងមុខ ដែលនឹងចូលរួមលើកកម្ពស់ការតភ្ជាប់ប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកបានមួយកម្រិតទៀត។ ដោយឡែក, ក្រៅពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងព្រះសីហនុ ក៏មានគម្រោងរោងចក្រផលិតថាមពលអគ្គិសនី និងវារីអគ្គិសនីមួយចំនួន ក៏ត្រូវបានវិនិយោគ និងសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុនចិន ព្រមទាំងបានដាក់ឱ្យដំណើរការជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។
សូមបញ្ជាក់ថាបើតាមព្រឹត្តិបត្របំណុលសាធារណៈរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា បំណុលដែលកម្ពុជាជំពាក់ចិនក្នុងត្រីមាសទី១ និងទី២ ឆ្នាំ២០២៤ នេះបានថយពី ៣៦% មកត្រឹម ៣៤% នៅត្រីមាសទី៣។ តែក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានេះ បំណុលដែលកម្ពុជានៅតែជំពាក់ធនាគារពិភពលោក និងប្រទេសខ្លះបានកើនឡើងក្នុងរង្វង់ ១%វិញ។ គួរបញ្ជាក់ថា ចិនជាម្ចាស់បំណុលធំជាងគេរបស់កម្ពុជា តែនៅក្នុងត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៤ នេះ បំណុលចិនបែរជាបានថយចុះចំនួន ២%។ បើតាមក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច គិតត្រឹមត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៤ នេះ កម្ពុជាជាប់បំណុលចិនចំនួន ៣៤% នៃបំណុលសរុបក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន ១១.៧៨ប៊ីលានដុល្លារ។
ការថយចុះបំណុលចិនពេលនេះត្រូវបានសារព័ត៌មាន Reuters និងអ្នកនយោបាយប្រឆាំងដាក់សេចក្តីសន្និដ្ឋានថា ចិនបានផ្អាកផ្តល់កម្ចីឱ្យកម្ពុជាដោយសារតែចិនបរាជ័យក្នុងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួននៅតាមបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាបន្តបន្ទាប់ និងថា ចិនហាក់មិនគាំទ្ររបបដឹកនាំកម្ពុជាសព្វថ្ងៃនេះ។ សារព័ត៌មាន Reuters បានសរសេរនៅក្នុងការចុះផ្សាយថ្ងៃទី១១ធ្នូថា ការដែលចិនផ្អាកផ្តល់កម្ចីឱ្យកម្ពុជាគឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីការកាន់តែប្រុងប្រយ័ត្នរបស់ចិនចំពោះការវិនិយោគនៅកម្ពុជា។
