ក្នុងបំណងការពារតំណែងពីការទម្លាក់និងកាត់ទោសលោកយុនសុកយ៉ឹលប្រធានាធិបតីកូរ៉េតែងតាំងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថ្មី
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
កូរ៉េ៖ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោកយុនសុកយ៉ឹល( Yoon Suk Yeol ) បានតែងតាំងឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត លោក Choi Byung-hyuk ជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថ្មីបន្ទាប់ពីទទួលពាក្យសុំលាលែងពីតំណែងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិចាស់គឺ លោក កីមយុងហួន(Kim Yong-hyun )។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ការិយាល័យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៥ ខែធ្នូ ដកស្រង់ចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។
លោក Kim Yong-hyun បានសុំលាលែងចេញពីតំណែងកាលពីថ្ងៃពុធម្សិលមិញ គឺជាមនុស្សម្នាក់ដ៏សំខាន់ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការសម្រេចចិត្តប្រកាសដាក់ចេញ ច្បាប់អាជ្ញាសឹករបស់លោក Yoon កាលពីយប់ថ្ងៃអង្គារ មុននឹងច្បាប់នេះត្រូវបានដកចេញវិញនៅព្រឹកថ្ងៃពុធដោយាសារយោធាបរាជ័យមិនអាចទប់ស្គាត់មិនឲ្យសមាជិកសភាប្រជុំគ្នាបាន។ មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ម្នាក់ និងសមាជិកបក្សប្រឆាំងដែលបានដាក់សំណើដំណើរការនីតិវិធី ដកតំណែងលោក Yoon បាននិយាយថាលោក Kim គឺជាអ្នកផ្ដល់យោបល់ឱ្យលោក Yoon ដាក់ចេញច្បាប់អាជ្ញាសឹក។
លោក Kim Yong-Hyun កាលពីថ្ងៃពុធទី៤វិច្ឆិកាដែលទើបឡើងកាន់តំណែងកាលពីខែកញ្ញា បានចេញមុខសុំទោសប្រជាជន និងបានស្នើសុំលាលែងចេញពីមុខតំណែង ក្រោយជាប់ពាក់ព័ន្ធ ក្នុងការប្រកាសដាក់ចេញច្បាប់អាជ្ញាសឹក របស់ប្រធានាធិបតីលោក Yoon Suk Yeolបរាជ័យ។លោកថា «ជាដំបូង ខ្ញុំសូមបង្ហាញការស្តាយក្រោយជាខ្លាំង និងសូមទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុង សម្រាប់ភាពជ្រួលច្របល់ និងក្តីព្រួយបារម្ភ ដែលបានបង្កឡើងចំពោះសាធារណជនទាំងអស់ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងច្បាប់អាជ្ញាសឹក... ខ្ញុំបានទទួលខុសត្រូវយ៉ាងពេញលេញ សម្រាប់បញ្ហានានា ដែលទាក់ទិននឹងច្បាប់អាជ្ញាសឹក ហើយបានដាក់ពាក្យសុំលាលែងពីតំណែងទៅកាន់លោកប្រធានាធិបតី»។
សមាជិកសភាប្រឆាំងរបស់កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៥ ខែធ្នូនេះ បានដាក់ចេញហើយនូវសំណើដើម្បីដំណើរការនីតិវិធីចោទប្រកាន់ដកតំណែងប្រធានាធិបតី លោក Yoon Suk Yeol ជុំវិញ ការប៉ុនប៉ងដាក់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកបរាជ័យ ប៉ុន្តែគណបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកបានសន្យាថានឹងបោះឆ្នោតប្រឆាំងដែលធ្វើឱ្យនីតិវិធីនេះស្ថិតនៅក្នុងភាពសង្ស័យ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយ ដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។
សភាកូរ៉េខាងត្បូងត្រូវបានគេរំពឹងថាអាចនឹងបោះឆ្នោតលើសំណើដំណើរការនីតិវិធីដកតំណែងលោក Yoon នៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ ខណៈគណបក្សអំណាចប្រជាជនដែលជាបក្សកាន់អំណាចរបស់ លោក Yoon បាននិយាយថាពួកគេនឹងបោះឆ្នោតប្រឆាំង។ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលជាគណបក្សប្រឆាំងមានសំឡេងភាគច្រើននៅក្នុងសភា ត្រូវការសំឡេងគាំទ្រពីសមាជិកសភាយ៉ាងហោច ៨រូប មកពីគណបក្សកាន់អំណាច ដើម្បីអាចដំណើរការនីតិវិធីចោទប្រកាន់ដកតំណែងលោក Yoon។ការបោះឆ្នោតលើច្បាប់នេះ កំណត់ថានឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃសុក្រ ឬថ្ងៃសៅរ៍ ។នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់លោក Kim Seung-won ជាសមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ប្រាប់ទៅកាន់សម័យប្រជុំសភាកូរ៉េខាងត្បូងនៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។
គួរបញ្ជាក់ថា ដើម្បីអាចទម្លាក់លោក Yoon ពីតំណែង គណបក្សប្រឆាំងត្រូវប្រមូលឱ្យបានសំឡេងគាំទ្រ២ ភាគ៣ ឬពីសមាជិកសភា ២០០រូប។ សព្វថ្ងៃ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជា បក្សប្រឆាំងធំបំផុតនៅកូរ៉េខាងត្បូង និងគណបក្សប្រឆាំងជាដៃគូតូចៗផ្សេងទៀត មានសំឡេង ១៩២អាសនៈនៅក្នុងសភា ខណៈគណបក្សអំណាចប្រជាជនរបស់លោក Yoonមាន១០៨អាសនៈ។
ភាពចលាចលបណ្តាលមកពីច្បាប់អាជ្ញាសឹក ក៏បានបង្កជាការវាយលុកទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក និងបង្កឱ្យមានប្រតិកម្មរិះគន់ជាអន្តរជាតិ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ុយអែត អ៊ុល គ្រីស្ទ័រសុន (Ulf Kristersson) ដែលគ្រោងនឹងជួបលោក យុន សម្រាប់កិច្ចប្រជុំកំពូលនាសប្ដាហ៍នេះ ក៏បានសម្រេចចិត្តលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ។សហរដ្ឋអាម៉េរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បានពន្យារកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សានុយក្លេអ៊ែរ និងសមយុទ្ធយោធាពាក់ព័ន្ធដោយគ្មានពេលវេលាជាក់លាក់ ។
លោកអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិក ឃឺត ខាំប៊ែល(Kurt Campbell) បានលើកឡើងកាលពីថ្ងៃពុធថា លោកយ៉ុន ប៉ាន់ស្មានខុសចំពោះការប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹករបស់លោក។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិកដដែលរូបនេះ បានបន្តទៀតថា ទង្វើបែបនេះមិនមានធម្មនុញ្ញភាព អាចនឹងប្រឈមទៅនឹងឆន្ទះរបស់ពលរដ្ឋទៀតផង។ចំណែកឯលោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិក អាន់តូនី ប្លីងឃីន(Antony Blinken)វិញបានលើកឡើងប្រាប់ដល់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរ៉យទ័រដែរថា សហរដ្ឋអាម៉េរិកមិនបានដឹងមុនអំពីការប្រកាសដាក់ប្រទេសឱ្យស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងនោះឡើយ។
គួររម្លឹកថា ចាប់តាំងពីប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ក្លាយជាសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ នៅឆ្នាំ ១៩៤៨ មានច្បាប់អាជ្ញាសឹកជាច្រើន ត្រូវបានប្រកាស។ ភាគច្រើននៃច្បាប់អាជ្ញាសឹក កើតមានឡើងដោយសារតែចលនាបះបោរទាមទារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ឬបន្ទាប់ពីការធ្វើរដ្ឋប្រហារដោយយោធា ដូចជា ការធ្វើរដ្ឋប្រហារដោយលោក ផាក ជុងហ៊ី (Park Chung-hee) នៅឆ្នាំ ១៩៦១ និង លោក ជុន ដូវ៉ាន់ (Chun Doo-hwan) នៅឆ្នាំ ១៩៨០។
ប្រធានាធិបតី ផាក ជុងហ៊ី តែងតែប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹក ដើម្បីគាបសង្កត់គូប្រជែង ក្នុងអំឡុងការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកក៏ត្រូវបានប្រកាស ក្រោយលោក ត្រូវគេធ្វើឃាត ។ទាក់ទងរឿងនេះប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យួន ស៊ូគ យ៉ូល ( Yoon Suk Yeol) នឹងត្រូវប្រឈមនឹងការកាត់ទោសប្រហារជីវិត ប្រសិនបើការស៊ើបអង្កេតរកឃើញថា លោកជាអ្នកផ្តើមឱ្យមានការបះបោរ តាមរយៈការប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងច្បាប់អាជ្ញាសឹកកាលពីយប់ថ្ងៃអង្គារកន្លងមក ។
តាមច្បាប់កូរ៉េខាងត្បូង បទល្មើសបំបះបំបោរជាបទឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ហើយទោះមេដឹកនាំខ្ពស់កម្រិតណា ក៏មិនមានអភ័យឯកសិទ្ធិការពារបានដែរ ។ក្រៅពីលោក យូន មន្ត្រីណាដែលរកឃើញថា មានការពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងគ្រាអាសន្ននេះ ក៏នឹងត្រូវទទួលទោសជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតផងដែរ ។
មន្ត្រីប៉ូលិសជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់ បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៥ ខែធ្នូ ថា ប៉ូលិសកូរ៉េខាងត្បូង បានចាប់ផ្តើមការស៉ើបអង្កេតលើ ប្រធានាធិបតី លោក Yoon Suk Yeol ពាក់ព័ន្ធការចោទប្រកាន់ថា រូបលោកបានប្រព្រឹត្តអំពើក្បត់ជាតិ តាមរយៈការប្រកាសដាក់ប្រទេសក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹក ក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤។
ការស៉ើបអង្កេតខាងលើធ្វើឡើង ក្រោយប៉ូលិសកូរ៉េខាងត្បូង ទទួលបានពាក្យបណ្តឹងចំនួន២ គឺមួយពីគណបក្សប្រឆាំង Rebuilding Korea Party និងមួយទៀតពីក្រុមសកម្មជន ចំនួន៥៩នាក់។ ពាក្យបណ្តឹងនោះ មិនត្រឹមចោទប្រកាន់ លោក Yoon ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានចោទ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ លោក Kim Yong-hyun, ប្រមុខកងទ័ព លោក Park An-su និងរដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ លោក Lee Sang-min ពីបទក្បត់ជាតិ ក៏ដូចជាពីបទចោទប្រកាន់ដទៃទៀត សម្រាប់ការជាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់ពួកគេ ក្នុងការប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹក។
រីឯខាង ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញា និងការិយាល័យស៉ើបអង្កេតអំពើពុករលួយលើមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ក៏បានទទួលពាក្យបណ្តឹងចោទប្រកាន់ លោក Yoon និងមន្ត្រីរបស់លោក ពីបទក្បត់ជាតិ ផងដែរ។ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការប៉ុនប៉ងធ្វើការចោទប្រកាន់លើរូបលោកប្រធានាធិបតីយ៉ុន ពីសំណាក់សមាជិកសភាបក្សជំទាស់នោះបាន លុះត្រាតែគណបក្សជំទាស់ត្រូវការសម្លេង២ភាគ៣ ទើបអាចអនុម័តិបើកផ្លូវចោទប្រកាន់បាន ទៅតាមផ្លូវតុលាការធម្មនុញ្ញរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ព្រោះដំណើរក្តីនេះ អាចនឹងត្រូវអូសពេលអាចឡើងដល់ទៅ១៨០ថ្ងៃឯណោះ។គេនៅចាំបានថា កាលពីឆ្នាំ១៩៩៦ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Chun Doo Hwan ត្រូវបានកាត់ទោសប្រហារជីវិតពីបទក្បត់ជាតិ ក្រោយការស៊ើបអង្កេតមួយរកឃើញថា លោកគឺជាមេខ្លោងបង្ក្រាបអ្នកប្រជាធិបតេយ្យនៅឆ្នាំ១៩៨០ ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សរាប់រយនាក់បាត់បង់ជីវិត ។
