ប្រធានាធិបតីនិងអនុប្រទេសហ្វីលីពីនរកបាញ់គ្នា បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីគាំទ្រដីកាសម្រាប់ចាប់ខ្លួនលោក Duterte
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប្រទេសហ្វីលីពីន៖នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតមួយ កណ្តាលអាធ្រាត្រាយប់ថ្ងៃសុក្រ ឈានចូលថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៣វិច្ឆិកា លោកស្រី សារ៉ា ឌូទែរត៍ អនុប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន និងដែលត្រូវជាកូនស្រីលោកអតីតប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទែរត៍អមដោយការ ជេរប្រមាថទៅលើលោកប្រធានាធិបតីម៉ារកូស បានលើកឡើងថា លោកស្រីកំពុងត្រូវបានគេប៉ុនប៉ងធ្វើឃាត។
លោកស្រី សារ៉ា ឌូទែរត៍ បានអះអាងថា លោកស្រីបានប្រាប់ទៅសមាជិកនៃកងអង្គរក្សលោកស្រីហើយ ថាបើគេសម្លាប់លោកស្រីមែន គឺក្រុមអង្គរក្សលោកស្រីត្រូវតែសម្លាប់លោកប្រធានាធិបតី ហ្វ៊ែរឌីណង់ ម៉ារកូស និងភរិយាព្រមទាំងប្អូនជីដូនមួយរបស់លោកម៉ារកូសផង ឈ្មោះ ម៉ារទីន រ៉ូមាល់ដេស (Martin Romualdez)។បន្ទាប់ពីសន្និសីទកាសែតរបស់លោកស្រីអនុប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីននេះ វិមានប្រធានាធិបតីបានចេញលិខិតប្រកាស ថាគេបានចេញបញ្ជាទៅកាន់កងអង្គរក្សរក្សាសន្តិសុខលោកប្រធានាធិបតី ឲ្យមានការប្រុងប្រយត្ន័ខ្ពស់បំផុត។ លិខិតនេះ ចាត់ទុកសម្តីរបស់លោកស្រី សារ៉ា ឌូរទែរត៍ ជាការគំរាមដោយច្បាស់ៗ មកលើអាយុជីវិតរបស់លោកប្រធានាធិបតីម៉ារកូស ព្រោះសំដីគំរាមនេះ បាននិយាយជាសាធារណៈ ដោយឥតលាក់លៀម។
ទំនាក់ទំនងរវាងលោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ហ្វ៊ែរឌីណង់ ម៉ារកូស និងលោកស្រីអនុប្រធានាធិបតី បានជួបភាពល្អក់កករខ្លាំងឡើងៗ ជាច្រើនខែមកហើយ រហូតមកដល់មានការគំរាមសម្លាប់គ្នា ជាសាធារណៈបែបនេះ។សង្គ្រាមពាក្យសំដៅចោទ ជេរប្រមាថគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយគ្មានភស្តុតាង បានផ្ទុះឡើងរួចមកហើយកាលពីប៉ុន្មានខែមុន រវាងលោកប្រធានាធិបតី ហ្វ៊ែរឌីណង់ ម៉ាកូស និងលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូរទែរត៍ ឪពុករបស់លោកស្រី សារ៉ា ឌូរទែរត៍។
លោករ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូរទែរត៍ បាននិយាយថា លោកប្រធានាធិបតី ម៉ារកូស គឺជាមនុស្សញៀនថ្នាំញៀន។ ចំណែកលោកម៉ារកូសវិញ ចោទថាលោកឌូរទែរត៍ ខូចសតិនិយាយលែងដឹងខ្យល់អីដោយសារតែញៀនសារធាតុFentanyl។សូមបញ្ជាក់ថាបើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃពុធ ទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៤បានឲ្យដឹងថា៖រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងមិនរារាំង ឬការពារអតីតប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ទេ ប្រសិនបើលោកសម្រេចចិត្តចុះចាញ់នឹងតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC)។ ហើយប្រសិនបើ ICC ចេញដីកាចាប់ខ្លួនលោក Duterte រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន នឹងមានកាតព្វកិច្ចអនុវត្តតាមដីកានោះ។
ការប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោក Duterte បានបង្ហាញនៅក្នុងសវនាកានៅថ្ងៃពុធនេះថា លោកមិនភ័យខ្លាច ICC ទេ និងបានជំរុញឱ្យតុលាការប្រញាប់ប្រញាល់ក្នុងការស៊ើបអង្កេតរបស់ខ្លួន ចំពោះការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ ទាក់ទងនឹង «សង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន» របស់លោក។ខុទ្ទកាល័យរបស់ប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្នលោក Ferdinand Marcos Jr បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដោយបង្ហាញថា ខ្លួននឹងពិចារណា និងគោរពតាមដីកាចាប់ខ្លួនរបស់ Interpol ប្រសិនបើអង្គភាពនេះ ចេញដីកាចាប់ខ្លួនលោក Rodrigo Duterte អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន។
ការស៊ើបអង្កេតរបស់ ICC ផ្តោតលើការសម្លាប់មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ ក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Duterte។ ទោះបីជាលោក Duterte បានដកហ្វីលីពីនចេញពី ICC កាលពីឆ្នាំ ២០១៩ ក៏ដោយ តុលាការអន្តរជាតិមួយនេះនៅតែអះអាងថា ខ្លួនមានយុត្តាធិការលើឧក្រិដ្ឋកម្មដែលបានកើតឡើងមុនពេលការដកខ្លួន។
ការប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនត្រូវបានគេមើលឃើញថាហ្វីលីពីណ បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរជំហរនិងបើកលទ្ធភាពសម្រាប់ការស៊ើបអង្កេត និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះអំពើរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដែលបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន។ នេះក៏អាចជាសញ្ញាបង្ហាញពីការចុះខ្សោយនៃអំណាច និងឥទ្ធិពលរបស់លោក Duterte នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនផងដែរ។
សូមបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០២៥ នឹងមានការបោះឆ្នោតសភាពាក់កណ្តាលអាណត្តិ នៅហ្វីលីពីន។ គិតត្រឹមពេលនេះ លោកស្រី សារ៉ា ឌូរទែរត៍ អាយុ៤៦ឆ្នាំ ត្រូវគេសម្លឹងឃើញថាកំពុងតែប្រជែងដើម្បីឈ្នះឆ្នោត ឡើងអង្គុយកៅអីប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនផងដែរ។ តែទន្ទឹមគ្នានេះ ប្អូនប្រុសជីដូនមួយរបស់លោកប្រធានាធិបតីម៉ារកូស គឺលោក ម៉ារទីន រ៉ូមាល់ដេស ដែលជាប្រធានសភា បានគំរាមថានឹងឲ្យសភាបោះឆ្នោតទម្លាក់លោកស្រីសារ៉ា ឌូរទែរត៍ឲ្យបាន។ តាមការគ្រោងទុក លោក ម៉ារទីន រ៉ូមាល់ដេស នឹងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតី នៅអាណត្តិក្រោយ ឆ្នាំ២០២៨៕
