ភារធារីស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា អំណរគុណរដ្ឋាភិបាល ដែលឲ្យ តំណាងស្ថានទូតអាមេរិក ចុះសួរសុខទុក្ខជនជាប់ឃុំនៅក្នុងពន្ធនាគារ ដែលមានជនជាតិអាមេរិក
ភ្នំពេញ៖ លោកស្រីប្រ៊ីហ្សីតវគឺរ័( Bridgette Walker) ភារធារីនៃស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា បានកោតសរសើរពីកិច្ចខិតខំរបស់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក្នុងការលើកកម្ពស់ និងការការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជា និងថ្លែងអំណរគុណដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលជួយសម្របសម្រួលដល់តំណាងស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជានូវលទ្ធភាពចុះសួរសុខទុក្ខជនជាប់ឃុំនៅក្នុង ពន្ធនាគារ និងមណ្ឌលអប់រំកែប្រែដែលជាជនជាតិអាមេរិក រួមទាំងកញ្ញា សេង ធារី ផងដែរ។
ក្នុងជំនួបជាមួយលោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី កែវ រ៉េមី ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា នាថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤, លោកស្រីបានលើកឡើងពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ចំពោះលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្ស។ លោកស្រីក៏បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះទេសរដ្ឋមន្ត្រី កែវ រ៉េមី ដែលបានចំណាយពេលដ៏មមាញឹក អនុញ្ញាតឱ្យលោកស្រី និងគណៈប្រតិភូចូលជួបពិភាក្សាការងារ និងបានគូសបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់នៃកិច្ចជំនួបនេះ គឺដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានច្បាស់លាស់។
បើតាមសេចក្តីប្រកាសពត៍មានរបស់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាលោក ទេសរដ្ឋមន្ត្រី កែវ រ៉េមី បានសម្តែងនូវការស្វាគមន៍ចំពោះលោកស្រី Bridgette Walker និងគណៈប្រតិភូ និងបានគូសបញ្ជាក់ពីតួនាទីសំខាន់ៗ របស់ គ.ស.ម.ក. ទាំងនៅថ្នាក់ជាតិ តំបន់ និង អន្តរជាតិ។ នៅថ្នាក់ជាតិ គ.ស.ម.ក. មានតួនាទីផ្សេងៗដូចជា៖ ការទទួលពាក្យបណ្តឹងដោយផ្ទាល់នៅទីស្នាក់ការ របស់ គ.ស.ម.ក. និងតាមរយៈ CHRC APP ការចុះស៊ើបអង្កេតនិងដោះស្រាយពាក្យបណ្តឹង ការចុះអប់រំផ្សព្វផ្សាយ អំពីសិទ្ធិមនុស្ស ការចុះពិនិត្យស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សជាប្រចាំនៅតាមពន្ធនាគារនិងមណ្ឌលអប់រំកែប្រែទូទាំង ប្រទេស និងការផ្តល់មេធាវីស្ម័គ្រចិត្តដោយឥតគិតថ្លៃដល់ជនងាយរងគ្រោះ ដូចជា ជនក្រីក្រ ស្ត្រី កុមារ ជនមានពិការភាព និងជនជាប់ឃុំដែលគ្មានមេធាវី ជាដើម។
លោក ទេសរដ្ឋមន្ត្រីកែវរ៉េមី ក៏បានលើកឡើងពីការជួយសម្របសម្រួលនិងកិច្ចអន្តរាគមន៍ក្នុងការយកកូនតាមម្ដាយ និងអនីតិជននៅក្នុងពន្ធនាគារ ទៅចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សានិងឱ្យរៀនសូត្រ នៅតាមមណ្ឌលកុមារកំព្រា និងសមាគមដែលជាដៃគូផងដែរ។ ចំពោះថ្នាក់តំបន់ គ.ស.ម.ក. គឺជាតំណាងប្រទេសកម្ពុជានៅក្នុងគណៈកម្មការអន្តររដ្ឋាភិបាលអាស៊ានទទួល បន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (អាយឆា-AICHR)។ រីឯនៅកម្រិតអន្តរជាតិ គ.ស.ម.ក. ទទួលបន្ទុកសរសេររបាយការណ៍ សិទ្ធិមនុស្សជាតិចំនួន៥ សម្រាប់ផ្ញើទៅយន្តការសិទ្ធិមនុស្សនានារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងមានតួនាទី ក្នុងការដឹកនាំគណៈប្រតិភូកម្ពុជា ទៅចូលរួមនៅក្នុងដំណើរការនៃការពិនិត្យរបាយការណ៍ទាំងនោះ។
លោក ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានគូសបញ្ជាក់ពីប្រទេសជាដៃគូសន្ទនាស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សរបស់ គ.ស.ម.ក. កន្លងមក រួមមាន៖ អូស្ត្រាលី ជប៉ុន កាណាដា ស៊ុយអែត អង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ បារាំង សហភាពអឺរ៉ុប OHCHR និង អ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាដើម។សម្រាប់លោកស្រីភារធារីនៃស្ថានទូតអាមេរិក ប្រចាំកម្ពុជាវិញ ក៏បានលើកឡើងពីលទ្ធភាពនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា និង គ.ស.ម.ក. ពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា (LGBT)។ បន្ថែមពីនេះលោកស្រីបានគូសបញ្ជាក់ពីការជំរុញការអនុវត្តអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិជនមានពិការភាព ដើម្បីអបអរសាទរខួបគម្រប់៧៥ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសកម្ពុជា នៅឆ្នាំ២០២៥។ លោកស្រីក៏បានសាកសួរអំពីវឌ្ឍនភាពនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការបង្កើតស្ថាប័នជាតិសិទ្ធិមនុស្ស (NHRI)។
ជាការឆ្លើយតប ទេសរដ្ឋមន្ត្រី កែវ រ៉េមី បានលើកឡើងថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីស្ថាប័នជាតិសិទ្ធិមនុស្ស បានដាក់ជូនទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរួចរាល់ហើយដោយត្រូវរង់ចាំនីតិវិធីបន្តទៀត និងបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងអាណត្តិទី៧នេះ បាននិងកំពុងអនុវត្តយ៉ាងមមាញឹកនូវកម្មវិធីគោលនយោបាយអាទិភាពទាំង៦ចំណុច ជាពិសេសការពង្រឹងប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម ដែលកម្ពុជាបានធ្វើការប្តេជ្ញាចិត្តនៅក្នុងកម្មវិធី គម្រប់ខួប ៧៥ឆ្នាំ នៃសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស។
សូមបញ្ជាក់ថានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រោមយន្តការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីថ្ងៃទី៨ឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋជាសមាជិកចំនួន ១០០ប្រទេសបានផ្តល់អនុសាសន៍ជាច្រើនដើម្បីលើកកម្ពស់ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមរដ្ឋជាសមាជិក ប្រទេសលោកខាងលិចរួមមានបារាំង អង់គ្លេស និងអាមេរិកបានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភរបស់ខ្លួនចំពោះការរឹតត្បិតសិទ្ធិពលរដ្ឋនិងនយោបាយ ពិសេសការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការដើម្បីរឹតត្បិតប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ និងសំឡេងប្រឆាំងនៅកម្ពុជា។
អង់គ្លេស តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អ្នកតំណាងនៅក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស បានទទួលស្គាល់ការរីកចម្រើនរបស់កម្ពុជា លើសិទ្ធិសង្គម និងវប្បធម៌ រួមទាំងការប្តេជ្ញាចិត្តលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធការពារសង្គម ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការអប់រំ និងការថែទាំសុខភាព។ តែអង់គ្លេសនៅតែមើលឃើញថា ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាជារួម នៅមិនទាន់ល្អប្រសើរនៅឡើយ។អង់គ្លេសបានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យកម្ពុជាពង្រឹងសេរីភាពបញ្ចេញមតិ តាមរយៈការលុបចោល ការសម្រេចចិត្តបិទគេហទំព័រប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ និងការពង្រឹងការចូលរួមរបស់សង្គមស៊ីវិល តាមរយៈការចំហរទ្វារទទួលការពិគ្រោះយោបល់ ស្តីពីការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នានា។ បន្ថែមពីនេះ អង់គ្លេសក៏បានរំព្ញកកម្ពុជាពីសារៈសំខាន់នៃការការពារសិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិចដែលកំពុងរងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងអភិវឌ្ឍរបស់រដ្ឋ និងការទទួលស្គាល់អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅកម្ពុជា។
អាមេរិកវិញយល់ថា កម្ពុជាគួរលុបចោលវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោត ដែលមានលក្ខណៈរឹតត្បិតការចូលរួមរបស់គណបក្សនយោបាយ និងគួរស្តារឡើងវិញនូវការអនុវត្តសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ការជួបជុំដោយសន្តិវិធី និងសេរីភាពសមាគម។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន អាមេរិកជំរុញឱ្យកម្ពុជាឈប់យាយីនិងបង្ក្រាបសំឡេងប្រឆាំង តាមការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការ និងត្រូវដោះលែងលោកកឹម សុខា និងកញ្ញាសេង ធារី។ ទន្ទឹមនេះ អាមេរិកក៏បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យកម្ពុជាប្រយ័ត្នប្រយែង ចំពោះការអនុម័តច្បាប់ តួយ៉ាងច្បាប់ស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធ័រនែត សុវត្ថិភាពតាមអ៊ីនធ័រនែត និងសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន។
ស្រដៀងអាមេរិកនិងអង់គ្លេសដែរ បារាំងក៏បានប្រាប់កម្ពុជា ធានាឱ្យបាននូវការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិនិងសិទ្ធិនយោបាយ និងថាកម្ពុជាគួរដោះលែងអ្នកនយោបាយប្រឆាំងដែលកំពុងជាប់ទោស ដោយអយុត្តិធម៌ដើម្បីស្តារស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សរបស់ខ្លួន។នៅក្រោយកិច្ចប្រជុំ កម្ពុជាតាមរយៈគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានឹងយកអនុសាសន៍មួយចំនួន ដែលលើកឡើងយកមកពិនិត្យពិភាក្សា ក៏ប៉ុន្តែចំពោះអនុសាសន៍ខ្លះ ដែលគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សយល់ថា មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិត គ្មានមូលដ្ឋាន និងមានចរឹតលក្ខណៈនយោបាយ ឬមិនស្របនឹងបរិបទកម្ពុជា នឹងត្រូវកត់សម្គាល់ទុក។
គួរជម្រាបជូន កិច្ចប្រជុំស្តីពីការពិនិត្យ និងតាមដានឡើងវិញជាសាកលតាមកាលកំណត់ គឺជាយន្តការអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិដែលរៀបចំឡើងរៀងរាល់៥ឆ្នាំម្តង ដើម្បីពិនិត្យតាមដានស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សរបស់រដ្ឋជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិដែលមានសរុប ១៩៣ប្រទេស៕
