គណៈកម្មការផ្សះផ្សាលើកទឹកចិត្ដឱ្យកម្ពុជា-ថៃតែងតាំងតំណាងជាន់ខ្ពស់ម្នាក់ប្រចាំនៅរាជធានីរបស់ភាគីម្ខាងទៀត!

ហូលឡង់៖គណៈកម្មការផ្សះផ្សាក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) បានបញ្ចប់សំណុំវិធានការកសាងទំនុកចិត្តរវាងកម្ពុជានិងថៃនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី២របស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៤ដល់ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហូឡង់ហើយ និងបានលើកទឹកចិត្តឱ្យភាគីទាំងពីរខិតខំដំឡើងកម្រិតតំណាងការទូតរបស់ខ្លួន ដោយតែងតាំងតំណាងជាន់ខ្ពស់ម្នាក់ប្រចាំនៅរាជធានីរបស់ភាគីម្ខាងទៀត។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា ដែលដកស្រង់ខ្លឹមសារក្នុងប្រកាសរបស់តុលាការមជ្ឈត្តការអចិន្ត្រៃយ៍។ 

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចេញផ្សាយនៅយប់ថ្ងៃទី១៩ ខែតុលាម្សិលមិញ បានបញ្ជាក់ថា វិធានការកសាងទំនុកចិត្តទាំងនេះ មានគោលបំណងពង្រឹងការជឿទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក បង្កើនទំនាក់ទំនង និងលើកកម្ពស់បរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់ការឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយ។ សំណុំវិធានការពេញលេញនេះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំនឿរួមរបស់ភាគីទាំងពីរចំពោះការសន្ទនា និងនីតិរដ្ឋ ព្រមទាំងការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការចូលរួមដោយស្ថាបនាក្នុងដំណើរការផ្សះផ្សា ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងឧបសម្ព័ន្ធនៃសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់តុលាការមជ្ឈត្តការអចិន្ត្រៃយ៍។

បើតាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា «ក្នុងចំណោមវិធានការដែលបានព្រមព្រៀងគ្នានេះ គណៈកម្មការផ្សះផ្សាបានកត់សម្គាល់ថា ការឯកភាពនិងវិធានការដែលភាគីទាំងពីរធ្លាប់បានព្រមព្រៀងពីមុនមិនទាន់ត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញនៅឡើយ។ គណៈកម្មការផ្សះផ្សាលើកទឹកចិត្តឱ្យភាគីទាំងពីរអនុវត្តការប្តេជ្ញាចិត្តដែលនឹងជួយបង្កើតបរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់ការចរចាប្រកបដោយស្ថាបនាក្នុងដំណើរការផ្សះផ្សានេះ។ ក្នុងបរិបទនេះ គណៈកម្មការផ្សះផ្សាលើកទឹកចិត្តឱ្យភាគីទាំងពីរខិតខំដំឡើងកម្រិតតំណាងការទូតរបស់ខ្លួន ដោយតែងតាំងតំណាងជាន់ខ្ពស់ម្នាក់ប្រចាំនៅរាជធានីរបស់ភាគីម្ខាងទៀត»។

ក្រៅពីនេះ គណៈកម្មការក៏លើកទឹកចិត្តឱ្យភាគីទាំងពីរចូលរួមដោយការស្ថាបនា និងដោយបើកចំហលើទិដ្ឋភាពបច្ចេកទេសនៃការកំណត់ព្រំដែននៅក្នុងក្រុមការងារមួយក្រោមការដឹកនាំរបស់គណៈកម្មការផ្សះផ្សា។ ដោយផ្អែកលើអនុសាសន៍ខាងលើរបស់គណៈកម្មការផ្សះផ្សា ភាគីទាំងពីរព្រមព្រៀងអនុវត្តសកម្មភាព ឬវិធានការដែលអាចជួយកសាងការជឿទុកចិត្ត និងការជឿជាក់រវាងគ្នាទៅវិញទៅមករួមទាំងអ្វីដែលបានកំណត់ខាងលើ។ ភាគីទាំងពីរទទួលស្គាល់ថា ខ្លួនមានសិទ្ធិធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដើម្បីការពារសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ខ្លួន ឬកែតម្រូវព័ត៌មានមិនពិត និងព័ត៌មានបំភាន់។ ដើម្បីលើកកម្ពស់បរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់ការឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ភាគីទាំងពីរនឹងប្តេជ្ញាអនុវត្តការអត់ធ្មត់ក្នុងទំនាក់ទំនងសាធារណៈ និងការធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍នានាដែលអាចរួមចំណែកដល់អារម្មណ៍អវិជ្ជមានរបស់សាធារណជន ឬបង្កើនភាពតានតឹងរវាងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។

ជាថ្មីម្តងទៀត កម្ពុជាបានថ្លែងអំណរគុណចំពោះគណៈកម្មការផ្សះផ្សា និងតុលាការមជ្ឈត្តការអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលបានជួយរហូតឈានទៅដល់កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីវិធានការកសាងទំនុកចិត្តទាំងនេះ។ កម្ពុជាបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការគាំទ្រពេញលេញចំពោះដំណើរការផ្សះផ្សា ដែលខ្លួនបានផ្តួចផ្តើម និងមានជំនឿថា ច្បាប់អន្តរជាតិផ្តល់នូវមាគ៌ាសម្រាប់ការដោះស្រាយវិវាទរវាងរដ្ឋនានាដោយសន្តិវិធី។

គួរជម្រាបថា វិវាទព្រំដែនសមុទ្ររវាងកម្ពុជានិងថៃបានអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាង២៥ឆ្នាំហើយ។ អូសបន្លាយដោយប្រទេសទាំងពីរអះអាងពីសិទ្ធិរៀងៗខ្លួនលើតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាប្រមាណ ២៦,០០០គីឡូម៉ែត្រក្រឡានៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ។ តំបន់នេះត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថា អាចមានឧស្ម័នធម្មជាតិជិត១២ទ្រីលានម៉ែត្រគូបនិងប្រេងក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើនដែលមានតម្លៃសរុបប្រមាណ ៣០០ពាន់លានដុល្លារ។ កម្ពុជាផ្តួចផ្តើមដំណើរការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំក្រោមយន្តការ UNCLOS នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បន្ទាប់ពីប្រទេសថៃបានប្រកាសលុបចោល MoU ឆ្នាំ២០០១ ដោយឯកតោភាគីនៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បើទោះជាកម្ពុជាស្នើឱ្យថៃពិចារណាឡើងវិញក៏ដោយ។ ការជ្រើសរើសយកយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំនាពេលនេះ ក្នុងគោលដៅការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងសិទ្ធិលើដែនសមុទ្ររបស់កម្ពុជាដោយអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិ៕