"ថៃចោទកម្ពុជា បិទច្រមុះថៃ"តើជានរណាដែលកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិពិតប្រាកដ?

ក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទំនាក់ទំនងការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងកម្ពុជា និងថៃ បានធ្លាក់ចុះដល់ចំណុចទាបបំផុតមិនធ្លាប់មាន។ ចំណងជើងសារព័ត៌មានថៃ សរសេរថា "កម្ពុជាបិទច្រមុះថៃ" ដែលកំពុងលេចឮខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសថៃ គឺជាការបង្វែរដំណើររឿង (Narrative Distortion) ដ៏គ្រោះថ្នាក់ ដែលបិទបាំងការពិតថា អ្នកបង្កហេតុពិតប្រាកដ និងជាអ្នកចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ចនេះ គឺប្រទេសថៃតែម្នាក់ឯងនោះទេ។ កម្ពុជាមិនដែលចង់បិទច្រមុះប្រទេសជិតខាងណាឡើយ គឺមានតែឆន្ទៈការពារអធិបតេយ្យភាព (Sovereignty) និងឆ្លើយតបដោយការអត់ធ្មត់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Patience) ប៉ុណ្ណោះ។ 

I- ប្រភពនៃការបង្កហេតុ៖ ពីគ្រាប់កាំភ្លើង ទៅវោហាសាស្ត្រស្អប់ខ្ពើម និងសង្រ្គាមសេដ្ឋកិច្ច!៖ឫសគល់នៃភាពតានតឹងនេះ មិនមែនចាប់ផ្តើមពីសេដ្ឋកិច្ចទេ តែចាប់ផ្តើមពីឈាម និងការរំលោភទឹកដី។ ដោយផ្អែកលើសំណុំរឿងក្តី ភស្តុតាងចង្អុលបង្ហាញថា÷- នៅថ្ងៃ ពុធ ទី ២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥។- ទីកន្លែង៖ ភូមិតេជោមរកត ឃុំមរកត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ។- ប្រហែល ម៉ោង ៥:៣០ ព្រឹក ដល់ ៥:៤៥ ព្រឹក។

ទាហានថៃបានបើកការវាយប្រហារ ដោយចេតនា ចូលទៅបាញ់សម្លាប់ទាហានកម្ពុជាម្នាក់ នៅក្នុងលេណដ្ឋានការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ ជនរងគ្រោះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្មានឯកសណ្ឋានប្រយុទ្ធ (ស្លៀកខោខ្លី) កំពុងសម្រាកលើអង្រឹង និងពុំមានអាវុធក្នុងដៃឡើយ។ ទង្វើនេះគឺជាការរំលោភបំពាន យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងជាការកាប់សម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ (Extrajudicial Killing) ដែលកំណត់ដោយច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (International Humanitarian Law - IHL) [ឯកសារយោង 2] ។

បន្ទាប់ពីហេតុការណ៍សោកនាដកម្មនេះ ជំនួសឱ្យការទទួលខុសត្រូវ គ្រប់សម្លេងនៅក្នុងប្រទេសថៃ តាំងពីប្រជាពលរដ្ឋ អ្នកនយោបាយ មន្ត្រីរាជការ រហូតដល់បញ្ញាវន្ត និស្សិត ពិធីករ ពិធីការិនី និងអ្នកបង្កើតមាតិកា (Influencers) បានរួបរួមគ្នាបញ្ចេញសម្លេងដុតដាលជាតិនិយមជ្រុល (Ultranationalism) ប្រកបដោយការមើលងាយប្រជាជនកម្ពុជាថា "ជាប្រទេសតូច ក្រីក្រ សុំទានកន្លះប្រទេស"។

ពួកគេបានប្រកាសវិធានការដាក់ទណ្ឌកម្មជាសមូហភាព (Collective Punishment) ដោយឯកតោភាគីមកលើកម្ពុជា រួមមាន៖- ថៃ បិទព្រំដែន ដោយឯកតោភាគី។- ថៃ ផ្តាច់កិច្ចសន្យាលក់អគ្គិសនី។- ថៃ ផ្តាច់កិច្ចសន្យាលក់អ៊ីនធឺណិត។- ថៃ ហាមឃាត់នាំចេញ នាំចូលទំនិញ គ្រប់ប្រភេទ ដោយឯកតោភាគី។- ថៃបិទការនាំចេញប្រេងឥន្ធនៈ មកកម្ពុជា។- និងថៃបណ្តេញពលករ និងអ្នកទេសចរកម្ពុជាដោយប្រើហិង្សា (Xenophobic Expulsion) និងដោយបង្ខំពីប្រទេសថៃ។

II- យុទ្ធសាស្ត្រ ៣ខែ ដួលរលំ៖ ការគណនាខុសជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ថៃ ធ្វើអោយថៃដួលរលំខ្លួនឯង៖ការសន្និដ្ឋានដ៏ក្រអឺតក្រទមបំផុតរបស់ថៃ គឺប្រយោគដែលថា "បិទសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាត្រឹម ៣ខែ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងដួលរលំ (Economic Collapse) ពលរដ្ឋខ្មែរនឹងក្លាយជាអ្នកសុំទាន"។ ប្រយោគនេះមិនត្រឹមតែបង្ហាញពីការប្រកាន់ពូជសាសន៍ (Racism) ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកំហុសយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Blunder) ដែលបង្ហាញពីការវិភាគមិនផ្អែកលើទិន្នន័យ (Data-Driven Analysis) អំពីការវិវត្តន៍របស់កម្ពុជាក្នុងរយៈពេល ២៧ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។

ប៉ុន្តែ ការពិតបានបង្ហាញផ្ទុយស្រឡះ។ មកទល់ពេលនេះ លើសពី ១ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅ យើងសូមចោទសួរទៅកាន់អ្នកនយោបាយ និងប្រជាជនថៃដែលបានព្យាករណ៍ទុកនោះវិញថា៖១. តើសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដួលរលំហើយឬនៅ? ផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជាបានបង្ហាញពីភាពធន់នៃសេដ្ឋកិច្ច (Economic Resilience) ដោយកំពុងធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច (Economic Diversification) ដោយជោគជ័យ [ឯកសារយោង 6] ។២. តើគ្មានទំនិញថៃ កម្ពុជាដាច់ពោះស្លាប់ហើយឬនៅ? កម្ពុជាបានអនុវត្តគោលនយោបាយជំនួសការនាំចូល (Import Substitution)ដោយពង្រឹង ពង្រីកការផលិតក្នុងស្រុក និងងាកទៅរកទីផ្សារផ្សេងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

៣. តើពលករដែលត្រឡប់មកពីថៃបានក្លាយជាអ្នកសុំទានហើយឬនៅ? ពលករទាំងនោះត្រូវបានស្រូបចូលទៅក្នុងទីផ្សារការងារក្នុងស្រុក ឬត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសទីបីក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងពលករទ្វេភាគី (Bilateral Labour Agreements) [ឯកសារយោង 5] ។សំណួរដ៏សំខាន់មួយទៀតដែលថៃត្រូវឆ្លើយគឺ៖ តើវិធានការទាំងនេះបានប៉ះពាល់ដល់អាជីវកម្ម និងប្រជាពលរដ្ឋថៃខ្លួនឯងខ្លាំងជាងកម្ពុជាដែរឬទេ? ការធ្លាក់ចុះនៃពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែន គឺជាមេរៀនដ៏ថ្លៃមួយសម្រាប់ថៃ។

III- កម្ពុជា ការពារ និងឆ្លើយតបដោយភាពធន់ (Resilience & Adaptation)÷អ្វីដែលថៃយល់ថាជា "ការបិទច្រមុះថៃ" តាមពិតគឺជាសមត្ថភាពរបស់កម្ពុជាក្នុងការសម្របខ្លួន (Adaptability) និងការឆ្លើយតបដោយសមាមាត្រ (Proportionate Response) ចំពោះការឈ្លានពានរបស់ថៃ។ នេះមិនមែនជាសង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច (Economic Warfare) ពីសំណាក់កម្ពុជាទេ គឺជាការការពារសួតខ្លួនឯងមិនឱ្យថប់ដង្ហើមប៉ុណ្ណោះ៖

- ថៃបិទព្រំដែន៖ កម្ពុជាយល់ព្រមតាម ហើយមិនដែលស្នើសុំបើកឡើងវិញឡើយ។ ថៃជាអ្នកដោយឯកតោភាគី បើថៃត្រូវការបើកព្រំដែនសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនឯង ថៃក៏ត្រូវបើកដោយឯកតោភាគីដែរ។- ថៃផ្តាច់អគ្គិសនី បញ្ចប់កិច្ចសន្យាលក់ដោយឯកតោភាគី÷ កម្ពុជា ក៏មានសមត្ថភាព ផ្គត់ផ្គង់ដោយខ្លួនឯង ។- ផ្តាច់អ៊ីនធឺណិត បញ្ចប់កិច្ចសន្យាលក់ដោយឯកតោភាគី ៖ កម្ពុជាពង្រឹងសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យា (Cyber Security) និងអធិបតេយ្យភាពឌីជីថល (Digital Sovereignty) ដោយជោគជ័យ។

- ថៃបណ្តេញពលករ៖ កម្ពុជាកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើទីផ្សារការងារថៃ (Decoupling from Thai Labour Market) ស្រូបចូលទីផ្សារក្នុងស្រុក និងពង្រីកទីផ្សារការងារថ្មី។- ថៃពហិការទំនិញកម្ពុជា៖ កម្ពុជាឆ្លើយតបដោយការធ្វើពហិការទំនិញថៃ (National Boycott) យ៉ាងរឹងមាំ។

V- តើនរណាជាអ្នកឈ្លានពានពិតប្រាកដ? សោកនាដកម្មមនុស្សធម៌ដែលគេបំភ្លេចចោល៖ការចោទប្រកាន់ថា "កម្ពុជាជាអ្នកឈ្លានពាន" គឺជារឿងគួរឱ្យអស់ស្អប់ខ្ពើមបំផុត ខណៈដែលការពិតនៅលើដីបង្ហាញថា៖- យោធាថៃកំពុងឈរជើងខុសច្បាប់លើទឹកដីកម្ពុជា និងបន្តសកម្មភាពយោធា ទោះបីមានបទឈប់បាញ់ (Ceasefire) ក៏ដោយ [ឯកសារយោង 1]។

- កម្ពុជា មានជនភៀសខ្លួនខ្មែរលើសកន្លះលាននាក់ និងជាង ១០ម៉ឺននាក់ មិនអាចវិលទៅកាន់លំនៅឋានដើមបាន ដោយសារការកាន់កាប់ដីធ្លីរបស់ទាហានថៃ ដែលជាវិបត្តិជនភៀសខ្លួននៅនឹងកន្លែង (Internally Displaced Persons - IDPs) យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ UNHCR [ឯកសារយោង 1] ។

- រដ្ឋាភិបាលថៃថ្មីបានលុបចោល MoU 44 (ឆ្នាំ 2001) ដោយឯកតោភាគី ដែលជាការរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី បង្កភាពតានតឹងថ្មីនៅតំបន់ព្រំដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា (Overlapping Claims Area - OCA) [ឯកសារយោង 4] ។

- សមាជិករដ្ឋភាថៃបានប្រកាសផ្តាច់ទំនាក់ទំនងគ្រប់កម្រិតជាមួយកម្ពុជា និងផ្តាច់អាហារូបករណ៍និស្សិត វាជាការលុបបំបាត់ការទូតប្រជាជន និងប្រជាជន (People-to-People Diplomacy) ដែលជាការបាត់បង់របស់យុវជនជំនាន់ក្រោយទាំងសងខាង (និស្សិតថៃ កំពុងរៀននៅកម្ពុជា និងនិស្សិតកម្ពុជា កំពុងរៀននៅថៃ) ។

V- សរុបសេចក្តីមក៖សន្តិភាពជាជម្រើសតែមួយគត់ដែលកម្ពុជាចង់បាន!ប្រវត្តិសាស្ត្រមិនកុហកនរណាឡើយ។ កម្ពុជាមិនមែនជាកម្ពុជាកាលពី ៤០ ឆ្នាំមុនទៀតឡើយ។ ការចោទប្រកាន់ថា "កម្ពុជាបិទច្រមុះថៃ" គឺជាលទ្ធផលនៃនយោបាយប្រជាភិថុត (Populism) របស់ថៃខ្លួនឯង និងជាឧបាយកលបង្វែរអារម្មណ៍សាធារណៈ (Narrative Diversion) ដើម្បីបិទបាំងការឈ្លានពាន និងបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់ថៃ។

កម្ពុជា ជាប្រទេសតូច ទើបចាកចេញពីសង្គ្រាមបាន ២៧ឆ្នាំ មិនមានហេតុផលណាក្នុងការចង់បំផ្លាញប្រទេសជិតខាង ដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងសមាជិកអាស៊ានដូចគ្នានោះទេ÷

- កម្ពុជាត្រូវការសន្តិភាព។- កម្ពុជាត្រូវការ ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក (Mutual Respect)។- កម្ពុជា ត្រូវការយុត្តិធម៌តាមច្បាប់អន្តរជាតិ (International Law)- និងកម្ពុជាត្រូវការ ការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី (Peaceful Dispute Resolution) តាមស្មារតីនៃសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (TAC) [ឯកសារយោង 3] ។

បើសិនជាថៃកំពុងថប់ដង្ហើមមែន ថៃអាចដកដៃខ្លួនឯងដែលកំពុងច្របាច់កខ្លួនឯងចេញទៅ នោះមានដង្ហើមដកវិញហើយ។ កម្ពុជានៅតែបើកចំហផ្លូវសម្រាប់ការសន្ទនា ប៉ុន្តែនឹងមិនអត់ឱនចំពោះការរំលោភបំពានអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួនជាដាច់ខាត ៕

VI- ឯកសារយោងសំខាន់ៗ (References)។១. UNHCR (ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន)៖ របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំស្តីពីវិបត្តិជនភៀសខ្លួន និងជនផ្លាស់ទីលំនៅក្នុងប្រទេស (IDPs) នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។២. ICJ (តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ)៖ ដីកាសម្រេចឆ្នាំ ២០១៣ ស្តីពីការបកស្រាយសាលក្រមឆ្នាំ ១៩៦២ ពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ បញ្ជាក់ពីកាតព្វកិច្ចដកទ័ព និងអធិបតេយ្យភាពដែនដី។

៣. ASEAN Secretariat៖ សន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (TAC) ដែលចែងអំពីការគោរពអធិបតេយ្យភាព និងការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី។៤. MoU 44 (2001)៖ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរាជរដ្ឋាភិបាលថៃ ស្តីពីតំបន់អភិវឌ្ឍន៍រួមនៅក្នុងតំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា (OCA)។៥. ILO (អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ)៖ របាយការណ៍ស្តីពីនិន្នាការចំណាកស្រុករបស់ពលករកម្ពុជា និងផលប៉ះពាល់នៃការបណ្តេញចេញជាសមូហភាព។

៦. ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា៖ របាយការណ៍ស្ថិតិពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ បង្ហាញពីការធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារ (Market Diversification) ក្រោយវិបត្តិការទូតជាមួយថៃ។អត្ថបទ(រមណីយដ្ឋាន សង្រ្គាម The War Resort)