បញ្ញាវន្ត័ខ្មែរសមយ័សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាចំនួន៤រូប

លោកឈឹមសេរីភួនបញ្ញាវន្តខ្មែរមួយរូបបានសសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកឲ្យដឹងថា:តំណាងរាស្រ្តអាណត្តិទី១ក្នុងរដ្ឋសភា នៃរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ៖​​ ១.សមមិត្តចែម ស្ងួន, ២.សមមិត្តខៀវ កញារិទ្ធ, ៣.សមមិត្តវ៉ាន់ឌីកាអុន និង៤.សមមិត្តនារីលីដា (ព្រះអង្គក្សត្រីស៊ីសុវត្ថិមុនីពង្សសាវេតវង្ស)។ ការបោះឆ្នោតទូទាំងប្រទេសបានប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី០១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨១ មានបេក្ខជនចំនួន១៤៨រូប សំរាប់១១៧អាសនៈ​​​​​​។ 

សំណេរនេះលោកសេរីភួនមិនបានឲ្យដឹងថាតើលោកចែមស្ងួនលោកខៀវកាញ៉ារិទ្ធមកពីណាទេ។តែមានពត័មានខ្លះនិយាយថាលោកចែមស្ងួនធ្លាប់ធ្វើទូតខ្មែរចលនាតស៊ូសម្តេចឪនៅប្រទេសអាហ្វ្រិក១អាចជាប្រទេសនិហ្សេរីយ៉ាឬអាល់ហ្សេរី។ក្នុងពេលលោកហោណាំហុងធ្វើទូតនៅសហភាពសូវៀតរបស់សម្តេចសីហនុ។

លោកចែមស្ងួនជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៍ដែលមានលោកអ៊ុកប៊ុនឈឿនអ្នកតស៊ូជារដ្ឋមន្ត្រី។ក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣លោកចែមស្ងួនបានឡើងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តធម៍និងជាអ្នកតាក់តែងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញម្នាក់ដែរ។

ក្នុងប្រវត្តិការងារលោកចែមស្ងួនមិនត្រូវគ្នាជាមួយលោកហោណាំហុងអតីតអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអតីរដ្ឋកម្ពុជានិងជារដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបេទេសបន្ទាប់ពីព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តមសេរីវុធ។ចឹងហើយបានជាលោកចែមវិទ្យាកូនប្រុសរបស់លោកចែមស្ងួនដែលជាមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសមិនសូវទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់នោះទេ។

សម្រាប់លោកវ៉ាន់ឌីកាអុនជាបញ្ញាវន្ត័ដែលរស់ពីរបបប៉ុលពត។ពេលចូលធ្វើការរបបសាធារណ:រដ្ឋប្រជាមាននិត្តកម្ពុជាបានបញ្ជូនគាត់ឲ្យទៅលាងខួរៀននយោបានម៉ាក់ឡេនីននៅប្រទេសវៀតណាមក្នុងពេលលោកមានជំនាញវិទ្យសាស្ត្រនយោបាយ។ក្រោយមកគេយកគាត់ឲ្យធ្វើជាអគ្គលេខាធិការរងក្រុមប្រឹក្សារណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិដែលមានលោកយស់ប៉ោជាអគ្គលេខាធិការ។

លោកវ៉ាន់ឌីកាអុនក្រោយមកត្រូវបានគេតែងតាំងជាប្រធានអនុគណកម្មការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្របក្សដែលស្ថិតនៅក្រោមគណឃោសនាអប់រំមជ្ឈឹមមុននឹងលោកបានរត់ទៅសុំរស់នៅស្រុកបារាំងក្រោយមានកិច្វព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារិសរហូតដល់រហូតសព្វថ្ងៃដោយមិនហ៊ានវិលមកស្រុកខ្មែរបើទោះជាមានការបើកភ្លើងខៀវពីសម្តេចតេជោហ៊ុនសែនក៏ដោយ។

សម្រាប់លោកខៀវកាញ៉ារិទ្ធលោកជាបញ្ញាវន្តដែលចូលមកនៅឆ្នាំ១៩៧៩ធ្វើជាកម្មាភិបាលចលនាមហាជន។ជាអ្នកប្រមូលបញ្ញាវន្ត័មកចូលធ្វើការសូម្បីសពសម្តេចវិបុលបញ្ញាសុខអានក៏ចូលធ្វើការតាមរយ:លោកខៀវកាញ៉ារិទ្ធដែរមុននឹងទៅធ្វើការនៅក្រសួងការបរទេសជាមួយសមមិត្តហ៊ុនសែន។

លោកកាញ៉ារិទ្ធជាអគ្គនាយកាសែតកម្ពុជាដែលជំនាន់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាដែលមានកាសែតតែបីប៉ុណ្ណោះ។កាសែតកម្ពុជាកាសែតកងទព័ដែលមានឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាក់សុខុនជានិពន្ធនាយករងនិងកាសែតភ្នំពេញមានលោកទេសរដ្ឋមន្ត្រីឱមយ៉ិនទៀងជាចាងហ្វាង។

ក្រោយមកចាប់ពីឆ្នាំ១៩៨៧លោកខៀវកាញ៉ារីទ្ធបានអមដំណើរសមមិត្តហ៊ុនសែនប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រីបើកការចរចារជាមួយក្រុមសម្តេចឪនរោត្តមសីហនុប្រធានរដ្ឋាភិបាលចំរុះត្រីភាគី។

លោកខៀវកាញ៉ារិទ្ធធ្លាប់រលាកទឹកក្តៅនយោបាយម្តងក្រោយការបោះឆ្នោត១៩៩៣ដោយសម្តេចតេជោធីបទុកមិនហៅប្រើពេលបង្កើតរដ្ឋាភិបាលក្បាលពីរ។រហូតទាល់តែពេលលោកអៀងមូលីឡើងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពត័មានទើបលោកបានតំណែងជារដ្ឋលេខា។

សម្រាប់ម្ចាស់ព្រះអង្គក្សត្រីស៊ីសុវត្ថិមុនីពង្សសាវេតវង្សឈ្មោះបដិវត្តន៍ហៅពៅលីដាវិញ។ម្ចាស់ក្សត្រីជាខ្សែរាជវង្សមួយអង្គគត់ដែលរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាប្រើប្រាស់ក្នុងក្នុងនាមរណសិស្ស។ម្ចាស់ក្សត្រីពៅលីដាជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សារណសិស្សនិងជាតំណាងរាស្រ្ត។តែជាអភព័ម្ចាស់ក្សត្រីបានចូលទីវង្គត់ក្រោយពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារិសដោយមិនបានជួបសម្តេចព្រះបរមរតន:កោដិដែលជាបងជីដូនមួយឡើយ។(សំណេរតាមពត៍មានក្រៅផ្លូវការអាចមានការខ្វះខាតមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយខ្លះសូមអនុគ្រោះ។)