យោធាចិនផ្ដើមធ្វើសមយុទ្ធយោធាជុំវិញតៃវ៉ាន់ បន្ទាប់ពីអាមេរិកអះអាងពីការពង្រឹងកម្លាំងការពារ
08-July-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប៉េកាំង៖ យោធាចិន នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១ ខែមេសា បាននិយាយថាខ្លួនបានចាប់ផ្ដើមធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នានៃកងទ័ពជើងគោក ជើងទឹក និងកងកម្លាំងរ៉ុក្កែត នៅជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ ជាសារព្រមាន ទៅកាន់កងកម្លាំងទាមទារឯករាជ្យដោយ ហៅមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ លោក Lai Ching-Te ថាជាប៉ារ៉ាសិត (parasite)។ នេះបើតាមការចេញ ផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។សកម្មភាពកងយោធាចិនបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីអាមរិកអះអាងនៅប្រទេសជប៉ុនពីការពង្រឹងកម្លាំងនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក និងតំបន់ជុំវិញតៃវ៉ាន់។
នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ទីបញ្ជាការភូមិភាគខាងកើតនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន( PLA) បានគូសបញ្ជាក់ថា «សមយុទ្ធយោធានឹងផ្ដោតសំខាន់ លើការល្បាតត្រៀមលក្ខខណៈប្រយុទ្ធនៅសមុទ្រ និងតាមផ្លូវអាកាស ព្រមទាំងការវាយសង្គ្រប់ ការវាយប្រហារលើគោលដៅនៅសមុទ្រ និងលើដីគោក ក៏ដូចជាការបិទខ្ទប់តំបន់ និងផ្លូវសំខាន់ៗផងដែរ»។ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់ បានឱ្យដឹងកាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៨ ខែមីនាកន្លងមកបានឲ្យដឹងថាមានយន្ដហោះយោធាចិន ៥៩គ្រឿង បានធ្វើសកម្មភាពនៅក្បែរដែនកោះតៃវ៉ាន់ តែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពីមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ លោក Lai Ching-teបានចាត់ទុកចិនជា «កម្លាំងអរិភាពក្រៅប្រទេស»។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP។អមជាមួយយន្ដហោះយោធា ៥៩គ្រឿង នាវាចម្បាំងចិន ៩គ្រឿង និងបាឡុង២គ្រឿងក៏ត្រូវបានប្រទះឃើញធ្វើសកម្មភាពនៅក្បែរតៃវ៉ាន់ផងដែរ ក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោង គិតត្រឹមម៉ោង ៦៖០០នាទីព្រឹក នៅថ្ងៃអង្គារទី១៩មិនានេះ។ ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់ បន្ថែមទៀតថា ក្នុងចំណោមយន្ដហោះយោធាទាំង៥៩គ្រឿងនោះទៀតសោត មាន៥៤គ្រឿងបានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការល្បាតត្រៀមលក្ខណៈប្រយុទ្ធកាលពីថ្ងៃចន្ទ។
គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១៣ខែមិនា លោក Lai Ching-te បានចាត់ទុកចិនជា «កម្លាំងអរិភាពក្រៅប្រទេស» ខណៈរូបលោកស្នើឱ្យមានការចាត់វិធានការទប់ទល់នឹងការជ្រៀតចូលរបស់ចិនក្នុងតៃវ៉ាន់។ករណីយ៍នេះបណ្តាញឃោសនាចិនបានហៅឈ្មោះ វីលៀម ឡៃថា មេដឹកនាំតំបន់តៃវ៉ាន់ ជា “សកម្មជននៃកម្លាំងអបគមន៍ ចង់ឱ្យតៃវ៉ាន់ឯករាជ្យពិតៗ” បានព្រលយពាក្យសម្ដីយ៉ាងព្រហើនម្តងទៀត។ថ្លែងសុន្ទរកថា បន្ទាប់ពីបើកធ្វើអ្វីដែលហៅថា “សន្និសីទថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ ខាងសន្តិសុខជាតិ”ចិនថាលោក វីលៀម ឡៃដែលផ្សព្វផ្សាយម្តងទៀត នូវពាក្យសម្តីខុសទំនងបែបអបគមន៍និយម ដែលថា ត្រើយទាំងសងខាង នៃច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់មិនស្ថិតនៅក្រោម ការគ្រប់គ្រងទៅវិញទៅមកទេ ដោយអះអាងថា “តំបន់តៃវ៉ាន់ជា ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យមួយ ដែលមានអធិបតេយ្យភាព និងឯករាជ្យភាព” ឃោសនាបំប៉ោងពី “ការគំរាមកំហែងធំទាំង៥”នៃចិនដីគោក ហើយដាក់ចេញអ្វីដែលហៅថា “យុទ្ធសាស្ត្រចំនួន១៧”។
ពាក្យសម្តីបង្ករឿងហេតុដែលខុសទំនងនេះ បានបដិសេធទាំងស្រុងនូវ “គំនិតឯកភាពរួមឆ្នាំ១៩៩២” ប៉ុនប៉ងកាត់ផ្តាច់ការផ្លាស់ប្តូរ រវាងត្រើយទាំងសងខាងទាំងស្រុង គឺជាសេចក្តីប្រកាសដែលប្រកបដោយ “ភេរវកម្មបៃតង” សុទ្ធសាធ។ វាបានបង្ហាញពីធាតុពិតដ៏អាក្រក់ ដែលប្រឆាំងនឹងសន្តិភាព ប្រឆាំងនឹងការផ្លាស់ប្តូរនិងប្រឆាំងនឹងប្រជាធិបតេយ្យ ដែលនឹងជំរុញតំបន់តៃវ៉ាន់ ឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាម។ចំណុចដែលអាក្រក់បំផុតនៃសុន្ទរកថានេះ គឺចាត់ទុកចិនដីគោកជា “កម្លាំងអរិភាពក្រៅប្រទេស”។ បើប្រៀបធៀបនឹង “ទ្រឹស្តីរដ្ឋពីរថ្មី”ដែលបុគ្គលឈ្មោះ វីលៀម ឡៃបានឃោសនាបំប៉ោង កាលពីមុន គឺកាន់តែមានកម្រិតខ្លាំងក្នុងការចង់ឱ្យ តៃវ៉ាន់ឯករាជ្យថែមទៀត។
បណ្តាញឃោសនាចិនដីគោកលើកឡើងថា៖អ្នកវិភាគបានលើកឡើងថា បុគ្គលឈ្មោះ វីលៀម ឡៃបង្ក “ភេរវកម្មបៃតង” យ៉ាងគឃ្លើន បំផ្លាញលំហផ្លាស់ប្តូរ រវាងត្រើយ ទាំងសងខាងច្រកសមុទ្រ គាបសង្កត់សេរីភាពបញ្ចេញមតិនៃតំបន់តៃវ៉ាន់ វាមិនខុសអ្វីពីការរុញច្រាន ឱ្យតំបន់តៃវ៉ាន់វិលត្រឡប់មកសភាពអាជ្ញាសឹកនៅសតវត្សរ៍មុន។ បើអនុវត្តអ្វីដែលហៅថា “យុទ្ធសាស្ត្រចំនួន១៧” នោះក៏នឹងដឹកនាំតំបន់តៃវ៉ាន់ឱ្យឆ្ពោះទៅកាន់ផ្លូវមរណៈ។បណ្តាញឃោសនាចិនអះអាងថាមិនថាបុគ្គលឈ្មោះ វីលៀម ឡៃប្រឌិតរឿង “បំផ្លាញតំបន់តៃវ៉ាន់”យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏វាមិនអាចកែប្រែការពិត ដែលអន្តរជាតិទទួលស្គាល់ជាទូទៅថា តំបន់តៃវ៉ាន់មិនដែលជាប្រទេសមួយទេ កាលពីដើមមិនមែនទេ ហើយតទៅថ្ងៃក្រោយ ក៏មិនអាចទៅរួចជាដាច់ខាត។ ឈ្មោះតែមួយគត់នៃតំបន់តៃវ៉ាន់ នៅអង្គការសហប្រជាជាតិគឺ “ខេត្តតៃវ៉ាន់របស់ចិន”។
បណ្តាញឃោសនាចិនដីគោករំលឹកថា៖តាំងពីបានឡើងកាន់មុខតំណែងកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤មក អាជ្ញាធររបស់បុគ្គលឈ្មោះវីលៀម ឡៃបានខំប្រឹងរារាំងការផ្លាស់ប្តូរ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទង រវាងត្រើយទាំងសងខាងតាមរយៈមធ្យោបាយផ្នែករដ្ឋបាល ច្បាប់និងមជ្ឈដ្ឋានមតិជាដើម។ ពីការគ្រប់គ្រងហាមឃាត់មិនឱ្យ សមាគមសង្គមស៊ីវិលតៃវ៉ាន់ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរនៅចិនដីគោក ដល់ការរារាំងមិនឱ្យមហាជនតៃវ៉ាន់ទទួល ឯកសារពាក់ព័ន្ធពីចិនដីគោក ចាប់ពីការធ្វើ “ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ”ចំពោះឥស្សរជនចិនដីគោក ដែលទៅធ្វើការផ្លាស់ប្តូរនៅតៃវ៉ាន់ រហូតដល់ការបង្កើន “ការណែនាំនិងការគ្រប់គ្រង”ចំពោះឥស្សរជនសិល្បៈតៃវ៉ាន់ ដែលទៅធ្វើការអភិវឌ្ឍនៅចិនដីគោក អាជ្ញាធររបស់បុគ្គលឈ្មោះវីលៀម ឡៃបានបង្ខំឱ្យត្រើយទាំងសងខាង “ផ្តាច់ទំនាក់ទំនង” ដែលបានធ្វើផ្ទុយនឹងក្តីបំណងរបស់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់ ។ ក្រៅពីនេះ អ្វីដែលហៅថា“យុទ្ធសាស្ត្រចំនួន១៧” របស់បុគ្គលឈ្មោះវីលៀម ឡៃក៏រួមទាំងការរៀបចំឡើងវិញ នូវរបបជំនុំជម្រះយោធា ការបោសសំអាតពួកប្រឆាំងក្នុងកងទ័ពក្រោមលេស “បង្ការការជ្រាបចូល”ជាដើម ។ តាមពិតទៅ ប្រការទាំងនេះ គឺមានគោលបំណងបង្កើត “ទ្រុងបៃតង”នៅកោះតៃវ៉ាន់ និងធ្វើអនុត្តរភាពយោធា ។
សូមបញ្ជាក់ថាក្រោយជំនួបជាមួយសមភាគីជប៉ុន លោកប៉េធឺហ៊ិនសិត( Pete Hegseth) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក បានប្រកាសជំហរដាច់ខាត ដំឡើងនិងសម្រួចសម្រាំងកម្មវិធីរារាំង ដ៏គួរឱ្យទុកចិត្ត និងរឹងមាំ ដែលអាចដំណើរការបានភ្លាម នៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក និងតំបន់ជុំវិញតៃវ៉ាន់។ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងជប៉ុន រួមសាមគ្គីគ្នាជាធ្លុងមួយប្រឈមតតាំងរាល់គ្រប់សកម្មភាពឈ្លានពាន និងបង្ខិតបង្ខំពីសំណាក់ចិនកុម្មុយនិស្ត។ នេះជាប្រសាសន៍របស់លោករដ្ឋមន្ត្រី នៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន ដោយអះអាងថា ប្រសិនបើមានហេតុការណ៍អ្វី កើតឡើងជាយថាហេតុណាមួយនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច ជប៉ុនជាប្រទេសប្រឈមជួរមុខ ដែលនឹងទទួលបានការពារនិងសាមគ្គីភាពពីសម្ព័ន្ធមិត្ត។
នៅថ្ងៃអាទិត្យទី៣០មីនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនលោក ណាកាតានី និងសមភាគីអាមេរិកលោក ភីត ហេកស្ហេត បានជួបពិគ្រោះយោបល់គ្នាអំពីស្ថានភាពសន្តិសុខបន្ទាន់និងគួរបារម្ភសម្រាប់ប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីរកវិធីដោះស្រាយ។ ជំនួបប្រជុំថ្ងៃនេះសារបញ្ជាក់អំពីកម្លាំងដ៏រឹងមាំអស្ចារ្យនៃសម្ព័ន្ធភាពអាមេរិក-ជប៉ុន។ បើតាមលោករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកសម្ព័ន្ធភាពអាមេរិក-ជប៉ុន គឺមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសន្តិភាពនិងសន្តិសុខក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប៉ុន្តែវ៉ាស៊ីនតោន ក៏ឆ្លៀតដាក់សម្ពាធ ដោយជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបង្កើនចំណាយយោធា។
សូមបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន មានទាហានអាមេរិក៥៤០០០នាក់ប្រចាំការនៅលើកោះ។ ជប៉ុនទើបសម្រេចបោះបង់នយោបាយសន្តិនិយម ដោយប្រឹងបង្កើនសមត្ថភាពវាយបក និងដំឡើងចំណាយយោធាឱ្យបានដល់២%នៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក។រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុន បានរំឭកថាសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែនជាគំរូមួយដែលអាចកើតមាននៅអាស៊ីនាពេលអនាគត។ តែចំណាយយោធា ត្រូវធ្វើ ដោយទំនួលខុសត្រូវ ហើយជប៉ុនកំពុងខិតខំបង្កើននិងពង្រឹងសមត្ថភាពយោធារបស់ខ្លួនហើយ!៕
