២០២៤វិស័យរ៉ែ បានផ្តល់ការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងប្រមូលចំណូលចូលថវិកាជាតិ ជិត៩០លានដុល្លារ
17-December-2025 / សេដ្ឋកិច្ច
ភ្នំពេញ៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤នេះ បានលើកឡើងថា វិស័យរ៉ែ បានផ្តល់ការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ និង ប្រមូលចំណូលចូលថវិកាជាតិ ជិត៩០លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។
ក្នុងឱកាស អញ្ជើញជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ក្នុងពិធីបិទសន្និបាតបូកសរុបលទ្ធផលការងារក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ឆ្នាំ២០២៣-២០២៤ និងទិសដៅការងារឆ្នាំ២០២៥ នៅសណ្ឋាគារសូហ្វីតែល ភ្នំពេញ នារសៀលថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា «វិស័យរ៉ែ បានផ្តល់ការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ និង ប្រមូលចំណូលចូលថវិកាជាតិ ដែលក្នុងនោះ ចំណូលរដ្ឋពីវិស័យរ៉ែ មានកំណើនពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដោយបានចូលរួមចំណែកក្នុងថវិកាជាតិ ជិត៩០លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ព្រមទាំងបានផ្តល់ការងារផ្ទាល់ ក្នុងវិស័យរ៉ែនេះ ជូនប្រជាពលរដ្ឋ»។សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឲ្យដឹងថា "វិស័យថ្មអារ ប្រែពីជិតដួលរលំ ក្លាយជារីកចំរើន បន្ទាប់ពីសម្តេចបានដោះស្រាយបញ្ហា"ក្រោយពីំមានប្អូនស្រីម្នាក់ខ្សឹបប្រាប់ថា វិស័យនេះជិតដួលហើយសម្តេច ព្រោះពន្ធអាករផ្សេងៗ ។
សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ដ្រី កោតសរសើរ ការងារក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំកន្លងទៅនេះ គឺបានជួយឱ្យវិស័យថ្មអាររបស់កម្ពុជាមានការងើបឡើងវិញរហូតមានសម្ទុះកើងឡើងដល់ជាង៤%។សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអំពាវនាវឲ្យបន្ដយកចិត្ដទុកដាក់ លើការលើកកម្ពស់សុខុមាលភាព និយោជិតកម្មករ ដែលគោរពទៅតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសសុវត្ថិភាព និងពិនិត្យលទ្ធភាពក្នុងការផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ ជូននិយោជិតកម្មករឲ្យបានកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត។
សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានឲ្យដឹងដែរថា សម្ដេចទើបសម្រេចឲ្យលុបអាជ្ញាប័ណ្ណឧស្សាហកម្មអាជីវកម្មធនធានរ៉ែថ្មកំបោរ ដើម្បីរក្សាទុកសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍។សម្តេចមានប្រសាសន៍ថា «ខ្ញុំគាំទ្រនូវគោលនយោបាយបស់ក្រសួងធនធានរ៉ែ និងថាមពល ដែលមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានប្រតិបត្តិការធនធានរ៉ែនៅក្នុងតំបន់បេតិកភណ្ឌ តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រវប្បធម៌ [...] ខ្ញុំបានសម្រេចលុបចោលអាជ្ញាប័ណ្ណឧស្សាហកម្មអាជីវកម្មធនធានរ៉ែថ្មកំបោរនៅខេត្តកំពត តាមការស្នើសុំ និងពិនិត្យយោបល់បច្ចេកទេសរបស់ក្រសួងធនធានរ៉ែ និងថាមពល»។
ក្រៅពីករណីយ៍ខាងលើ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅ សម្ដេចធិបតីក៏បានបញ្ឈប់ការផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណរ៉ែថ្មីបន្ថែមទៀត ក្នុងតំបន់អភិរក្សព្រៃឡង់ និងចារឯកភាពឲ្យបញ្ឈប់ការផ្ដល់រ៉ែ និងអាជ្ញាប័ណ្ណរុករករ៉ែផ្សេងៗក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ផងដែរ។ សម្ដេចបន្ដថា តំបន់ដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណត្រូវបង្រួមត្រង់កន្លែងណា ដែលមិនប្រតិបត្តិការចៀសវាងការទុកចោល និងធ្វើតាមក្របខណ្ឌ។សម្ដេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណែនាំដល់ក្រសួងរ៉ែ ក្រសួងកសិកម្ម ក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងវប្បធម៌ ក្រសួងធម្មការនិងសាសនា និងរដ្ឋបាលខេត្តកំពត ត្រូវចុះទៅត្រួតពិនិត្យ និងអនុវត្តការងារនេះជាប្រញាប់ ដើម្បីអភិរក្សទីតាំងមួយនៅខេត្តកំពត និងរៀបចំធ្វើជាតំបន់បេតិកភណ្ឌ ដោយបង្វែរពីតំបន់យកថ្មកំបើរមកជាតំបន់ទេសចរណ៍ សហគមន៍។
សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យរ៉ែ ឲ្យកាន់តែមានការរីកចម្រើន សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកទឹកចិត្ដ និងណែនាំបន្ថែម ដូចខាងក្រោម៖ទី១៖ ក្រសួងរ៉ែ និង ថាមពលត្រូវបន្តរៀបចំសិក្សា ដោយសហការជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធ ឬ វិស័យឯកជន ដើម្បីចងក្រងផែនទីសក្ដានុពលធនធានរ៉ែ (Potential Mineral Map) និងជំរុញការសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀតលើរ៉ែកម្រ (Rare Earth) ក្នុងគោលដៅទាក់ទាញការវិនិយោគបន្ថែម។ ជំរុញបញ្ចប់ការរៀបចំ កំណត់តំបន់ (Zoning) ដែលអាចធ្វើអាជីវកម្ម រ៉ែសំណង់ឱ្យបានឆាប់ ដើម្បីកំណត់អំពីតម្រូវការ និងការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលរ៉ែសំណង់ ហើយរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវចូលរួមគាំទ្រក្នុងការកំណត់តំបន់នេះ ឱ្យទទួលបានលទ្ធផលល្អ។
ទី២៖ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ត្រូវពិនិត្យមើលទីតាំង ដែលមានអាជ្ញាបណ្ណ ក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ ដែល ពុំមានសកម្មភាព ឬពុំមានសក្តានុពលធនធានរ៉ែ ដើម្បីដកហូត ឬកាត់ឆ្លៀលចេញពីដែនអាជ្ញាបណ្ណ ធនធានរ៉ែ និងបន្តហាមដាច់ខាតមិនឱ្យចេញអាជ្ញាបណ្ណធនធានរ៉ែថ្មី នៅតំបន់ព្រៃឡង់នេះ។ទី៣៖ ក្រសួងរ៉ែ និង ថាមពល ត្រូវពង្រឹងការកៀរគរចំណូល និង ទប់ស្កាត់ការលេចធ្លាយ ចំណូល តាមរយៈការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ ដោយគ្មានសុចរិតភាព និងការធ្វើអាជីវកម្មខុសច្បាប់ និង អនាធិបតេយ្យ។ រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវធ្វើការទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបឱ្យបានម៉ឹងម៉ាត់ជាទីបំផុតនូវរាល់សកម្មភាពរ៉ែអនាធិបតេយ្យ ក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន។
ទី៤៖ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់ ពង្រឹងការគ្រប់គ្រង សុវត្ថិភាព និង លើកកម្ពស់សុខុមាលភាពនិយោជិតកម្មករ, ពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យ, ការទិញ ការដឹកជញ្ជូន ការស្តុកទុក ការប្រើប្រាស់សារធាតុផ្ទុះ និង សារធាតុគីមីរបស់ការដ្ឋានអាជីវកម្មធនធានរ៉ែ ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់។លោក កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានឱ្យដឹងដែរថា វិស័យរ៉ែ បានធ្វើវិភាគទានជាចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ កើនដល់ប្រមាណជិត ៩០លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ ដែលត្រូវជាប្រមាណ១៧០% ធៀបឆ្នាំ២០២៣ ឬប្រមាណ១៥០% នៃផែនការក្នុងច្បាប់ថវិកា ឆ្នាំ២០២៤។លោក កែវ រតនៈ បានគូសបញ្ជាក់ថា តាមការប៉ាន់ស្មានចំណូលសារពើពន្ធនៃអាជីវកម្មរ៉ែមាស អាចបានប្រមាណជិត ៣១លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤។ ដោយឡែកចំណូលពីអាករលើការនាំចេញផលិតផលគ្រប់ប្រភេទ បានប្រមាណ ៣១.៣លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និងអាចកើនដល់ប្រមាណ ៦១លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ តាមការព្យាករណ៍។
