ជំហរកម្ពុជា៖ អាស៊ាន ត្រូវតែរក្សានូវមជ្ឈភាពរបស់ខ្លួន ទាំងពាក្យសំដី និងសកម្មភាពជាក់ស្ដែង អំឡុងពេលដែលមានការកើនឡើង នៃការប្រកួតប្រជែង រវាងមហាអំណាចនានា
ភ្នំពេញ៖ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនៅក្នុងសម័យពេញអង្គនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន លើកទី៥៦ នៅទីក្រុងហ្សាការតា កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ បានសង្កត់ធ្ងន់ពីការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង ជាមួយដៃគូខាងក្រៅ អាស៊ានត្រូវតែរក្សានូវមជ្ឈភាពរបស់ខ្លួន ទាំងពាក្យសំដី និងសកម្មភាពជាក់ស្ដែង អំឡុងពេលដែលមានការកើនឡើងនៃការប្រកួតប្រជែង រវាងមហាអំណាចនានា ក្នុងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ព្រមទាំងត្រូវផ្ដោតសារៈសំខាន់ទៅលើគោលការណ៍បើកចំហ តម្លាភាព និងបរិយាបន្ន។
លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមអំពីភាពចាំបាច់ក្នុងសមាហរណកម្ម សេដ្ឋកិច្ចតំបន់ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ តាមរយៈពាណិជ្ជកម្មសេរី ប្រកបដោយយុត្តិធម៌ បើកចំហ និងបរិយាបន្ន ក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ក៏ដូចជាជាមួយដៃគូខាងក្រៅនានា។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ អាស៊ានត្រូវតែស្វែងរកប្រភពកំណើនថ្មីៗដូចជាតាមរយៈឌីជីថលភាវូបនីយកម្ម ការប្រែក្លាយបៃតង បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់ពេលអនាគត។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (SEANWFZ), កិច្ចប្រជុំបានប្តេជ្ញាចិត្តសារជាថ្មីចំពោះការរក្សាតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាតំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងគ្មានអាវុធមហាប្រល័យផ្សេង ទៀត ដូចបានកំណត់នៅក្នុងធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងសន្ធិសញ្ញា SEANWFZ ហើយ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើសារៈសំខាន់នៃការអនុវត្តសន្ធិសញ្ញានេះ រួមទាំងការអនុវត្ត ផែនការសកម្មភាព (២០២៣- ២០២៧) ឱ្យបានពេញលេញ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
កិច្ចប្រជុំបានអនុម័តឯកសារទស្សនទាន ស្តីពីលទ្ធភាពនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមរួមគ្នា រវាងទីភ្នាក់ងារសម្រាប់ការហាមឃាត់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នៅអាមេរិកឡាទីន និងតំបន់ការ៉ាប៊ីន (OPANAL) និងអាស៊ាន នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ នេះក្នុងគោលដៅលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ តាមរយៈការចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងឧត្តម្មានុវត្ត រវាងតំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងពីរ។លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាក់សុខុនបានសង្កត់ធ្ងន់លើគុណសម្បត្តិនៃវិធីសាស្ត្រ «មកមុនទទួលមុន» សម្រាប់ការចុះហត្ថលេខាលើពិធីសារនៃសន្ធិសញ្ញា SEANWFZ ដោយគ្មាន “ខបម្រុង” ដើម្បីជំរុញដល់រដ្ឋដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផ្សេងទៀត ចុះហត្ថលេខាជាបន្តបន្ទាប់។
លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការគាំទ្ររបស់កម្ពុជា ចំពោះការស្ម័គ្រចិត្តរបស់ចិន ក្នុងការចុះហត្ថលេខាលើពិធីសារនេះមុនគេ ដោយគ្មាន “ខបម្រុង” ហើយដូចបានស្នើដោយប្រធានអាស៊ាន ការចុះហត្ថលេខាលើពិធីសារខាងលើ អាចនឹងធ្វើឡើងក្នុង អំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៣ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំនេះ។
ជំនួបរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន ជាមួយតំណាងនៃគណៈកម្មការអន្តររដ្ឋាភិបាលអាស៊ាន ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស (AICHR)។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន កត់សម្គាល់លើរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ (ពីខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៣) របស់ AICHR និងបានអនុម័តកម្មវិធីឬសកម្មភាពអាទិភាពរបស់AICHR ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងគោលដៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសសមា ជិកអាស៊ានក្នុងការពង្រឹងដល់ការលើកកម្ពស់ និងកិច្ចការពារសិទ្ធិមនុស្ស នៅក្នុងតំបន់។លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានចែករំលែក នូវទស្សនថា ដោយហេតុអាស៊ានមានវប្បធម៌សម្បូរបែប និងផ្នែកនយោបាយចម្រុះ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននីមួយៗមានយុទ្ធសាស្ត្រពាក់ព័ន្ធទៅនឹងកិច្ចការសិទ្ធិមនុស្សផ្សេងៗគ្នា ក្នុងការជំរុញរបៀបវារៈសង្គម និងបរិបទរៀងៗខ្លួន។ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បាន ស្នើឱ្យ AICHR ពិចារណាអំពីការរៀបចំនិងបោះពុម្ពរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដែលចងក្រងសកម្មភាព និងកម្មវិធីនានាដែលអាស៊ាននិងប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននីមួយៗសម្រេចបាន ក្នុងកិច្ចការពារ និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស នៅក្នុងប្រទេសរៀងៗខ្លួន។
ជំនួបទ្វេភាគី ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានឆ្លៀតឱកាសទទួលជួបទ្វេភាគីជា មួយ លោក Bendito dos Santos Freitas រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនិងសហប្រតិ បត្តិការទីម័រឡេស្តេ និងលោក Dato Erywan Pehin Yusof រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងពាណិជ្ជកម្មព្រុយណេទី២ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីបន្ថែមទៀត ព្រម ទាំងបានផ្លាស់ប្តូរទស្សនអំពីបញ្ហានានា ដែលជាក្តីបារម្ភ និងផលប្រយោជន៍រួម៕
