សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែនបង្ហាញការព្រួយបារម្ភពីគ្រោះថ្នាក់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែននិងរុស្ស៊ីព្រោះគ្រាប់បែកចង្កោម
ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅថ្ងៃទី ៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣នេះបានលើកឡើងថា ប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះមានការផ្សាយព័ត៌មានយ៉ាងច្រើនថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងផ្តល់គ្រាប់បែកចង្កោមឲ្យទៅអ៊ុយក្រែនដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយកងទ័ពរុស្ស៊ី។ទាក់ទងករណីយ៍នេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បង្ហាញការព្រួយបារម្ភថា៖ «ប្រសិនរឿងនេះវាជាការពិតមែនវានឹងក្លាយទៅជាគ្រោះថ្នាក់ធំបំផុតសម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនរាប់សិបឆ្នាំ ឬដល់រយឆ្នាំទៀតផង ប្រសិនគ្រាប់បែកចង្កោមនេះយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងតំបន់ដែលរុស្សុីកាន់កាប់ក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែន»។
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា៖ «បទពិសោធន៍ឈឺចាប់របស់កម្ពុជាដែលទទួលការទម្លាក់គ្រាប់បែកចង្កោមពីអាមេរិកនាដើមទស្សវត្សរ៍១៩៧០មកដល់ពេលនេះ ជាងកន្លះសតវត្សរ៍ហើយនៅមិនទាន់រកវិធីបំផ្លាញចោលអស់នៅឡើយ»។សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងផងដែរថា៖ «ខ្ញុំដឹងច្បាស់ថាប្រទេសកម្ពុជាតូចហើយ ទន់ខ្សោយសំឡេងគ្មានទម្ងន់តែដោយក្តីអាណិតប្រជាជនអ៊ុយក្រែនខ្ញុំសូមអំពាវនាវប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែលជាអ្នកផ្តល់ និងប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនដែលជាអ្នកទទួលសូមមេត្តាកុំប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមក្នុងសង្គ្រាមនេះព្រោះអ្នករងគ្រោះពិតប្រាកដគឺប្រជាជនពិសេសគឺអ៊ុយក្រែនតែម្តង».។
សូមបញ្ជាក់ថាកាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានចេញអនុក្រឹត្យសម្រេចបង្កើត «មូលនិធិកម្ពុជាគ្មានមីនឆ្នាំ២០២៥» ។មាត្រា១នៃអនុក្រឹត្យបានសម្រេច៖ ត្រូវបានបង្កើត មូលនិធិកម្ពុជាគ្មានមីនឆ្នាំ២០២៥ សរសេរជាអក្សរកាត់ «ម.ក.គ.ម-២០២៥» សម្រាប់គ្រប់គ្រងថវិកាក្នុងការបោសសម្អាតមីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ ព្រមទាំងរំដោះផ្ទៃដីសង្ស័យមានមីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ ដើម្បីចូលរួមគាំទ្រគោលដៅកម្ពុជាអស់មីនឆ្នាំ២០២៥។
ភ្លើងសង្គ្រាមចាប់ពីចុងទសវត្សរ៍៦០ រហូតដល់ចុងទសវត្សរ៍៩០ បានធ្វើឱ្យគ្រាប់មីន និងគ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះរាប់លានគ្រាប់បន្សល់ នៅពាសពេញផ្ទៃដីកម្ពុជា។ រយៈពេល៣០ឆ្នាំហើយ ដែលកម្ពុជា បានប្រឹងប្រែងបោសសំអាតមីន និងគ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះចេញពីផ្ទៃដី ដើម្បីផ្តល់ដីសុវត្ថិភាព និងស្នាមញញឹមជូនប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែការបោសសំអាតនេះមិនទាន់បានរួចរាល់ទាំងស្រុងនៅឡើយនៅឡើយទេ កម្ពុជាកំណត់យកឆ្នាំ២០២៥ បោសសំអាតមីនឱ្យបានអស់ពីផ្ទៃដីកម្ពុជា។ការចេញអនុក្រឹត្យស្តីពីការបង្កើតមូលនិធិកម្ពុជាគ្មានមីនឆ្នាំ២០២៥ គឺជាការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏មុតមាំមួយបន្ថែមទៀតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដឹកនាំដោយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងការបោសសំអាតមីននាំយកផ្ទៃដីសុវត្ថិភាព និងស្នាមញញឹមជូនប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។
យោងតាមអាជ្ញាធរមីនរយៈពេល៣០ឆ្នាំ នៃការបោសសំអាតមីន មានផ្ទៃដីប្រមាណ ២,៥៣១គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ត្រូវបានបោសសម្អាតរួច និងប្រែក្លាយជាដីសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រជាជនប្រមាណ ៩លាននាក់ ប្រើប្រាស់ និងរាប់បញ្ចូលទាំងការសាងសង់លំនៅដ្ឋាន សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ស្ពានថ្នល់ និងកសិកម្មជាដើម ជាពិសេសបានប្រែក្លាយ ដីមីន ទៅជាដីមាស។ ប្រតិបត្តិករ បានរកឃើញ និងកម្ទេចចោលគ្រាប់មីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមរាប់លានគ្រាប់។ ក្នុងនោះគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សចំនួន ១,១៥១,២៣២គ្រាប់ គ្រាប់មីនប្រឆាំងរថក្រោះចំនួន ២៦,១១២ និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះដទៃទៀត ចំនួន ៣,០២៨,៦៥៩គ្រាប់។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩មក ប្រជាជនចំនួន ៦៥,០០៤នាក់ បានរងគ្រោះដោយសារមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម ក្នុងនោះស្លាប់បាត់បង់ជីវិតចំនួន ១៩,៨១៨នាក់។ ជាមួយគ្នានឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នា ចំនួនជនរងគ្រោះប្រចាំឆ្នាំបានថយចុះពី ៤,៣២០នាក់ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦ ជាឆ្នាំដែលមានចំនួនជងរងគ្រោះច្រើនបំផុត មកនៅ ៤៤នាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ កន្លងមកនេះ។
គិតត្រឹមខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជានៅសល់ផ្ទៃដីសង្ស័យមានមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមចំនួន ២,០០១ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ក្នុងនោះផ្ទៃដីមានមីនចំនួន ៧០៣គីឡូម៉ែត្រក្រឡា និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមចំនួន ១,២៩៨គីឡូម៉ែត្រក្រឡា រាប់បញ្ចូលទាំងគ្រាប់បែកចង្កោមផងដែរ។ក្នុងរយៈពេលជាង ៣០ឆ្នាំនេះ រាជរដ្ឋាភិបាល បានផ្ដល់ថវិកាជាង ២០០លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ចូលរួមក្នុងការងារសកម្មភាពមីន នៅកម្ពុជា ព្រមទាំងទ្រទ្រង់ដល់ដំណើរការស្ថាប័ន និងការត្រួតពិនិត្យតាមដានការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ។
