ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចអួតពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនិងការនាំចេញដោយគ្មានការអនុគ្រោះពន្ធ
21-September-2026 / សេដ្ឋកិច្ច
ភ្នំពេញ៖ លោក វង្សី វិស្សុត រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានអះអាថា ទោះបីប្រទេសកម្ពុជា គ្មានការអនុគ្រោះពន្ធនាំចេញ (EBA) និង GSP ក៏ការនាំចេញទំនិញទៅក្រៅប្រទេស នៅតែមានការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ហើយបើទោះបីគ្មាន ការអនុគ្រោះពន្ធនាំចេញទាំងនេះ ក៏កម្ពុជាមិនស្លាប់នោះដែរ។
នៅក្នុងវេទិកាសាធារណៈ ស្តីពីការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុ សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២៣ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣លោក វង្សី វិស្សុត បានថ្លែងដូច្នេះថា «រឿង GSP អត់មាន៣ឆ្នាំហើយ អត់មានទៀតក៏មិនអីដែរ វាលែងអីហើយ វាធ្លាប់អស់ហើយ វាសុំាហើយ អត់ប៉ុណ្ណឹងហើយមើលយើងនាំចេញនៅតែកើនឡើង, EBA នេះក៏វាអត់មានអីមកជាមួយយើងទេ ឥឡូវ GSP នេះក៏វាអត់អីដែរ តែឥលូវមានស្លាប់ទៅណា មិនត្រឹមតែមិនស្លាប់ទេ ថែមទាំងរឹងមាំថែមទៀត»។សហរដ្ឋអាមេរិក ជាទីផ្សារធំមួយសម្រាប់ទំនិញរបស់កម្ពុជា។ សហរដ្ឋអាមេរិកផ្តល់ឲ្យកម្ពុជា នូវការអនុគ្រោះផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម នៅក្រោមកម្មវិធី នៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ (GSP) ដែលជាការធ្វើឲ្យកម្ពុជា អាចនាំចេញទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមិនបង់ពន្ធគយនូវទំនិញ ចំនួនជាង ៥,០០០មុខ។ ឆ្នាំ២០២១ គឺឆ្នាំដែលប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវផុតកំណត់ហើយនូវប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ (GSP) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានរយៈពេល៣ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨-២០២០។
លោក វង្សី វិស្សុត បានបន្ថែមថា នៅពេលដែលកម្ពុជាមានភាពប្រឹងប្រែង ឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងឱ្យបានស្មើសិទ្ធិ ស្មើភាព ដោយមិនចាំបាច់ពឹងលើការអនុគ្រោះ ទើបធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយខ្លួន ជារដ្ឋមួយដែលអាចពឹងពាក់លើខ្លួនឯងបាន។សូមបញ្ជាក់ដែរថា ពីខែមករា ដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជានាំចេញទំនិញក្នុងតម្លៃ ២២ ៤៨២លានដុល្លារ កើនឡើង១៦.៤% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០២១ ដែលតម្លៃ ១៩ ៣០៨ លានដុល្លារ។ ទន្ទឹមគ្នានេះកម្ពុជាបាននាំចូលទំនិញមកវិញក្នុងតម្លៃ ២៩ ៩៤១លានដុល្លារ កើនឡើង ៤.៣% ដែលធ្វើឱ្យទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងទីផ្សារអន្តរជាតិ កើនឡើង ៥២ ៤២៤លានដុល្លារ កើនឡើង ៩.២%។ នេះបើយោងតាមរបាយការពីអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា។
អាមេរិក គឺជាប្រទេសដែលកម្ពុជា បាននាំចេញទំនិញច្រើនជាង ដោយសម្រេចបានជាងជិត ៩ពាន់លានដុល្លារ ខណៈវៀតណាម ស្ថិតនៅលំដាប់ទី២ ដែលបានកម្ពុជាបានចេញទំនិញក្នុងតម្លៃជាង ២ពាន់លានដុល្លារ និងនាំចេញទៅចិន ក្នុងតម្លៃជាង ១២០០លានដុល្លារ រួមនឹងបណ្តាប្រទេស ដែលជាដៃគូនាំចេញទំនិញសំខាន់មួយចំនួនទៀត។បើតាមអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បានដឹងដែរថា កាលពីឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាបាននាំចេញសម្លៀកបំពាក់ ក្នុងតម្លៃជាង ៩ពាន់លានដុល្លារ ,ម៉ាស៊ីន និងឧបករណ៍អគ្គិសនីតម្លៃជិត ២ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ៨៤.៨%, គ្រាប់ធញ្ញជាតិចំនួនជាង ១២០០លានដុល្លារ ថយចុះ៣.៧% និងស្បែកជើងចំនួន ១៧០០លានដុល្លារ កើនឡើង២៤.៨%។
ដោយឡែកសម្រាប់ការអនុគ្រោះពន្ធ ក្រោមគម្រោងគ្រប់យ៉ាងលើកលែងតែសព្វាអាវុធ (EBA)វិញ សហភាពអឺរ៉ុបបានសម្រេចជាស្ថាពរ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ក្នុងការដក EBA ដោយយកពន្ធលើទំនិញកម្ពុជា ២០ភាគរយ។ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុបានរៀបចំវេទិកាសាធារណៈស្ដីអំពីការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចនិងច្បាប់ថវិកាឆ្នាំ២០២៣នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៥ខែមករានេះជា មួយនឹងការវាយតម្លៃថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងសម្រេចបានអត្រាកំណើនក្នុងរង្វង់ ៥,២ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២២ ខណៈដែលសេដ្ឋកិច្ចសកល ដូចជាប្រទេសធំ មានសហរដ្ឋអាម៉េរិក សហភាពអឺរ៉ុប និងប្រទេសចិន មានកំណើនយឺតគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
ទន្ទឹមនឹងនេះ វិស័យទេសចរណ៍ បានងើបឡើងវិញក្នុងល្បឿនលឿនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយសារការងើបឡើងវិញនូវទំនុកចិត្តនៃការធ្វើដំណើរ និងការដកចេញនូវរបាំងធ្វើដំណើរ ស្របពេលដែលស្ថានភាពនៃការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បន្តមានភាពស្រាកស្រាន្ត។
សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា រំពឹងថានឹងសម្រេចបាន កំណើនវិជ្ជមានក្នុងរង្វង់ ៥,៥ភាគរយ ប៉ុន្តែសន្ទុះកំណើនមានការថមថយជាងការរំពឹងទុកបន្តិច។វិស័យសំណង់និងអចលនទ្រព្យត្រូវបានព្យាករណ៍ថា ងើបឡើងយឺតក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ខណៈវិស័យនេះចូលរួមរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា១០ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ វិស័យសំណង់នឹងស្ទុះឡើងត្រឹមកម្រិតរង្វង់១,១ ខណៈវិស័យអចលនទ្រព្យនឹងកើនឡើងក្នុងរង្វង់១,២។ សន្ទុះនៃភាពយឺតយ៉ាវរបស់វិស័យទាំងពីរនេះដោយសារតែកម្សោយនៃលំហូរវិនិយោគទុនពីបរទេស។បើតាមមន្ត្រីជំនាញ ការអូសជើងរបស់វិស័យទាំងពីរមិនបានក្លាយជាក្ដីសង្ឃឹមក្នុងការចូលរួមចំណែកជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិនៅឆ្នាំ២០២៣ ដែលត្រូវបានរំពឹងថា ឈរក្នុងរង្វង់៥,៦ភាគរយ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះវាបានបង្ករផលរំខានដល់ការរុញច្រានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំនេះដែរ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក វង្សី វិស្សុត រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចដែលដឹកនាំវេទិកាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី២៥មករានេះឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលមានគោលនយោយបាយគាំទ្រក្រោមកិច្ចសហការពីធនាគារជាតិកម្ពុជា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ពន្ធដា និងភាគីអចលនទ្រព្យដោះស្រាយរួមគ្នា។ក្រៅពីវិស័យពីរនេះគេក៏មិនភ្លេចផ្ដល់ក្ដីសង្ឃឹមលើវិស័យកសិកម្មនិងទេសចរណ៍ដែរ។ វិស័យកសិកម្មត្រូវបានរំពឹងថា កំណើននាំចេញនៅតែល្អក្នុងរង្វង់១,១ភាគរយ។ ចំណែកវិស័យទេសចរណ៍នឹងរួមចំណែករុញសេដ្ឋកិច្ច៣២,៧ភាគរយដោយសារការងើបឡើងនៃលំហូរមនុស្សពីក្រៅ៤,៣លាននាក់និងលំហូរមនុស្សក្នុងស្រុក១៤លាននាក់។
តែយ៉ាងណាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចអះអាងថា ក្ដីសង្ឃឹមនេះស្ថិតនៅក្នុងភាពប្រកដប្រជាប៉ុន្មានទេ ដោយសារវិបត្តិសង្គ្រាមនៅខាងក្រៅនិងស្ថានភាពនៅក្នុងតំបន់កាន់តែមានសភាពយ៉ាប់យ៉ឺនដែលបណ្ដាលមកពីវិបត្តិកូវីដ១៩។ ម្យ៉ាងទៀតភាពរឹងមាំនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាពឹងពាក់យ៉ាងសំខាន់លើដៃគូរពាណិជ្ជកម្មធំៗចំនួន៤រួមមាន៖ចិន អាមេរិក អឺរ៉ុបនិងដៃគូអាស៊ាន។សូមជម្រាបជូនថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៣រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រោងចំណាយថវិកាសរុបជិត១០ពាន់លានដុល្លារ។ក្នុងនោះ៧២០០លានដុល្លារជាចំណូលក្នុងស្រុក ៦០០លានដុល្លារជាប្រាក់សន្សំ និង១៨០០លានដុល្លារជាកម្ចីបរទេស៕
