រដ្ឋផ្ដាច់ខ្លួនពីអ៊ុយក្រែនមួយ មានផែនការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រជាមតិ ចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ី
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
លូហ្កាន៖ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតលូហ្កាន់ (Lugansk) ដែលជាតំបន់ផ្ដាច់ខ្លួនមួយក្នុងចំណោម២ ក្នុងតំបន់ដុនបាស់ (Donbass) ហើយទទួលបានការស្គាល់ដោយទីក្រុងមូស្គូថាជារដ្ឋឯករាជ្យកាលពីចុងខែកុម្ភៈកន្លងទៅ គ្រោងនឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រជាមតិមួយស្ដីពីការចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ី «នាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ»។
កាលពីថ្ងៃទី២១ខែកុម្ភៈមុនការចូលឈ្លានពានប្រទេសអ៊ុយក្រែន លោកប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានទទួលស្គាល់ឯករាជ្យភាពនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតលូហ្កាន់ (LPR) ខណៈលោកខាងលិចបានចាត់ទុកថាវានៅតែជាផ្នែក មួយរបស់អ៊ុយក្រែន។សារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២បានឲ្យដឹងថា៖លោក លេអូនីត ប៉ាស់សេនីក (Leonid Pasechnik) មេដឹកនាំនៃសាធារណៈរដ្ឋលូហ្កាន់ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា «នៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ ការបោះឆ្នោតប្រជាមតិមួយនឹងត្រូវធ្វើឡើង ហើយប្រជាជននឹងអាចអនុវត្តសិទ្ធិទាំងស្រុងរបស់ ពួកគេ រួចផ្តល់មតិរបស់ពួកគេទាក់ទងនឹងការចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ី»។ ដោយឡែក សមាជិកព្រឹទ្ធសភារុស្ស៊ី លោក អេនដ្រេ ឃ្លីសាស់(Andrey Klishas) ក៏បាននិយាយដែរថាទាំង លូហ្កាន់និង ដូញ៉េត (Donetsk) មានសិទ្ធិស្វែងរកការចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ី លុះត្រាតែទង្វើបែបនេះ មិនផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ពួកគេ។
ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបាននិយាយថា គោលដៅសំខាន់នៃដំណាក់កាលទីមួយនៃ “ប្រតិបត្តិការពិសេស” របស់រុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនត្រូវបានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ ។ការបញ្ចប់ដំណាក់កាលទី ១ នេះគឺសំដៅលើ ៩៣ ភាគរយនៃទឹកដីខេត្ត Luhansk ត្រូវបានរំដោះដោយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត Luhansk (LNR) ខណៈដែលសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត Donetsk (DNR) បានកាន់កាប់ជាង ៥៤ ភាគរយនៅក្នុងខេត្ត Donetsk ។ក្រសួងបាននិយាយថា “យើងក៏បានផ្តល់ទាហានដល់ថ្នាក់ដឹកនាំនៃ LNR និង DNR ដើម្បីឲ្យពួកគេជួយការពារទឹកដីមួយនេះដោយខ្លួនឯង” ។
ទន្ទឹមនោះសារព័ត៌មាន RIA បានរាយការណ៍ថា ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីនឹងនៅតែបន្តប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនរហូតដល់សម្រេចបាននូវគោលដៅដែលបានកំណត់ដោយប្រធានាធិបតី វ្លាឌីមៀ ពូទីន ។ប្រធានសេវាចារកម្មការពារជាតិអ៊ុយក្រែនលោក Kyrylo Budanovបានសរសេរនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមនៅថ្ងៃនេះថា រុស្ស៊ីអាចកំណត់ព្រំដែនរវាងតំបន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយទីក្រុងម៉ូស្គូនិងក្រុងគៀវដើម្បី “បំបែកអ៊ុយក្រែនជា២តំបន់ដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង”និងកូរ៉េខាងជើង។ លោកបានបន្ថែមថាយុទ្ធសាស្ត្រនេះអាចជាលទ្ធផលនៃការមិនអាចគ្រប់គ្រងក្រុងគៀវរបស់រុស្ស៊ី។
តាមទ្រឹស្តីកូរ៉េទាំង២នៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពនៃសង្គ្រាម បន្ទាប់ពីជម្លោះឆ្នាំ១៩៥០-៥៣បានបញ្ចប់ដោយបទឈប់បាញ់ មិនមែនជាសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទេ។ ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរវាងកូរ៉េខាងត្បូងនិងកូរ៉េខាងជើងគឺជាតំបន់មួយដែលមានទទឹង៤គីឡូម៉ែត្រនិងប្រវែង ២៤៨ គីឡូម៉ែត្រ ដែលគេស្គាល់ថាជាតំបន់គ្មានយោធា (DMZ)។យោងតាមលោក Kyrylo Boudanov គឺរុស្ស៊ីអាចនឹងយកដែនដី មួយចំហៀងខាងកើតអ៊ុយក្រែន និងខាងត្បូង បង្កើតជារដ្ឋ ដោយដាក់បន្តុបរដ្ឋាភិបាលអាយ៉ាងរុស្ស៊ី។ បន្តិចម្តងៗ រុស្ស៊ីនឹងបង្ខំឲ្យតំបន់ទាំងនោះ បោះបង់ចោលប្រពៃណី អត្តសញ្ញាណជាតិអ៊ុយក្រែន និងឈប់ចាយរូបិយបណ្ណអ៊ុយក្រែនជាដើម។
គួរបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមពេលនេះ គឺមានតែទីក្រុង Kherson ដែលស្ថិតនៅភាគខាតត្បូង មិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីតំបន់គ្រីម៉េ ដែលត្រូវបានកងទ័ពរុស្ស៊ីដណ្តើមបាន និងចូលមកត្រួតត្រាទាំងស្រុងកាលពីឆ្នាំ២០១៤តាមរយៈការធ្វើប្រជាមតិចូលរុស្ស៊ីផងដែរ។ យោងតាមប្រជាជនក្នុងក្រុងនេះ រូបិយបណ្ណ hryvnia របស់អ៊ុយក្រែន នៅចរាចរណ៍នៅឡើយ ក៏ប៉ុន្តែ មន្ត្រីរដ្ឋការខ្លះនៅក្នុងក្រុងនេះ បានអះអាង គេបានទទួលដំណឹងថា ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ គឺគេនឹងទទួលបានប្រាក់ខែរដ្ឋ ជាប្រាក់រូបល៍របស់រុស្ស៊ី។
សម្រាប់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអ៊ុយក្រែន លោក OlegNikolenkoវិញបាននិយាយថា”ការធ្វើប្រជាមតិក្លែងក្លាយទាំងអស់នៅក្នុងទឹកដីដែលកាន់កាប់បណ្តោះអាសន្នគឺមិនត្រឹមត្រូវនិងមិនមានសុពលភាពស្របច្បាប់” ។រុស្ស៊ីមិនទាន់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយនៅឡើយទេ។តំបន់ដាច់ពីគ្នា២គឺ Donetsk និង Lugansk ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាតំបន់ Donbass បានបំបែកចេញពីការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែននៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ហើយបានប្រកាសខ្លួនឯងថា “សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត”ឯករាជ្យ។
អ៊ុយក្រែនវិញបានប្រកាសថា ខ្លួនបានវាយប្រហារតបតវិញនិងដណ្តើមបានភូមិជាច្រើនដែលគ្រប់គ្រងដោយកងកម្លាំងរុស្ស៊ី រួមទាំងភាគខាងកើតទីក្រុង Kharkov និងភាគពាយ័ព្យនៃទីក្រុង Mariupol ។យោធាអ៊ុយក្រែនក៏បាននិយាយផងដែរថាបន្ទាប់ពីមានការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លាជាង៣០ថ្ងៃនៅជិតទីក្រុងគៀវអង្គភាពរុស្ស៊ីមួយចំនួនកំពុងដកថយតាមរយៈតំបន់Chernobylដើម្បីត្រឡប់ទៅប្រទេសបេឡារុសវិញដើម្បីប្រមូលផ្តុំឡើងវិញ។បេឡារុស្សដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់រុស្ស៊ីបម្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កងទ័ពរុស្ស៊ីកាំជ្រួចនិងយន្តហោះក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការយោធានៅអ៊ុយក្រែន។
សម្រាប់ការចរចាររវាងភាគីទាំងពីរវិញគណៈប្រតិភូរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួបប្រជុំគ្នានៅប្រទេសតួកគីចាប់ពីសប្តាហ៍ក្រោយដើម្បីបន្តស្វែងរកមធ្យោបាយដោះស្រាយជម្លោះ។ភាគីទាំង២បានបើកការចរចាទល់មុខគ្នាចំនួន៣លើកនៅក្នុងប្រទេសបេឡារុស្ស ហើយបន្ទាប់មកបានធ្វើការពិភាក្សាតាមអ៊ីនធឺណិត។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ុយក្រែន លោក Dmytro Kuleba បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៥ខែមីនាថាការសន្ទនាជាមួយទីក្រុងម៉ូស្គូ”ពោរពេញដោយភាពលំបាក” ដោយសារការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហាសំខាន់ៗ។ទីភ្នាក់ងារជនភៀសខ្លួនរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបាននិយាយថាប្រជាជនអ៊ុយក្រែនជាង៣.៨លាននាក់បានចាកចេញពីប្រទេសនេះ កើនឡើងជាង៤៨,០០០ពីថ្ងៃមុន៕គួររម្លឹកថា រុស្ស៊ីបានបញ្ជូនទាហានរាប់ម៉ឺននាក់ចូលទៅក្នុងអ៊ុយក្រែនកាលពីថ្ងៃទី ២៤ ខែកុម្ភៈនៅក្នុង “ប្រតិបត្តិការពិសេស” របស់ខ្លួនដើម្បីធ្វើឲ្យសមត្ថភាពយោធារបស់តំបន់ភាគខាងត្បូងចុះខ្សោយ និងដកមនុស្សចេញពីតំបន់ដែលហៅថា “អ្នកជាតិនិយមដ៏គ្រោះថ្នាក់” ។
ស្របពេលជាមួយគ្នានោះ កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនបានបង្កើនការទប់ទល់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះការលុកលុយនេះ ហើយលោកខាងលិចបានដាក់ទណ្ឌកម្មទ្រង់ទ្រាយធំលើរុស្ស៊ីក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបង្ខំឲ្យដកកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនចេញពីអ៊ុយក្រែនែរផងដ ៕ AFP, Reuters
