កិច្ចប្រជុំកំពូលមិនផ្លូវការអាស៊ានមានមានជំហរដោះស្រាយបញ្ហាមីយ៉ានម៉ាដូចសំណើរកម្ពុជា
ភ្នំពេញ ៖ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានក្រៅផ្លូវការ នាថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ នាទីក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី បានចែករំលែកអំពីបទពិសោធន៍ជោគជ័យរបស់កម្ពុជា ក្នុងការអនុវត្តនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ ដើម្បីនាំមកនូវសន្តិភាព និងការផ្សះផ្សាជាតិ ឋិតថេរយូរអង្វែង និងបានស្នើឡើងនូវជំហានជាក់ស្តែងមួយចំនួន។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ចេញផ្សាយនារសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១នេះ បានឲ្យដឹងថា សម្តេចតេជោ ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនោះបានលើកឡើងរួមមាន (១)ការបញ្ឈប់អំពើហឹង្សា និងការប្រកាន់ភាពអត់ធ្មត់បំផុតដោយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ (២) ការទទួលតួនាទីអាស៊ាន និងការបញ្ជូនប្រេសិតពិសេសទៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍សម្របសម្រួល និង(៣)ការអនុញ្ញាតឲ្យមានការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ពីអាស៊ាន ដែលបានរួមចំណែកដល់ការឯកភាពគ្នា ជាឯកឆន្ទលើប្រាំចំណុច។
សម្តេចតេជោ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់ នៃការកសាងទំនុកចិត្ត និងការប្តេជ្ញាកំរិតនយោបាយ ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ក្នុងការធ្វើសម្បទាន ដើម្បីសម្រុះសម្រួលការព្រួយបារម្ភរបស់ផងគ្នា និងការផ្តោតគោលបំណង ធំបំផុតទៅលើការបញ្ឈប់បង្ហូរឈាមគ្នា សន្តិភាព និងភាពសុខដុមចីរកាល។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនោះ, មេដឹកនាំអាស៊ានបានពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងទូលំទូលាយ លើបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិ ដែលជាក្តីបារម្ភរួម ជាពិសេសការវិវត្តថ្មីៗ នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។
មេដឹកនាំអាស៊ាន បានសម្រេចការឯកភាពគ្នាជាឯកឆន្ទ លើប្រាំចំណុចស្ដីពីជំហានចាំបាច់ ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង បង្កលក្ខណៈសម្រាប់កិច្ចសន្ទនា និងបោះជំហានទៅមុខជាបន្តបន្ទាប់ ទៅរកសំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ដែលរួមមាន (១)ការបញ្ឈប់រាល់អំពើហឹង្សា (២)កិច្ចសន្ទនាប្រកបដោយស្ថាបនា រវាងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីផលប្រយោជន៍ប្រជាជន (៣)ការចាត់តាំងប្រេសិតពិសេសរបស់អាស៊ាន ដើម្បីសម្របសម្រួលដំណើរការកិច្ចសន្ទនា (៤)ផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌តាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលអាស៊ាន ដើម្បីសម្របសម្រួលជួយមនុស្សធម៌ និងគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និង (៥)ទស្សនកិច្ចរបស់ប្រេសិតពិសេសនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីជួបជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។
សូមបញ្ជាក់ដែរថានៅក្រោយចប់ការប្រជុំនៅទីក្រុងហ្សាការតា លោកចូកូ វីដូដូ ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី បានថ្លែងប្រាប់អ្នកកាសែតថា លោករួមជាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានឯទៀត បានប្រាប់ទៅលោកមីន អ៊ុងឡាំង អគ្គបញ្ជាការកងទ័ពជាតិភូមា ថាត្រូវតែបញ្ឈប់ការប្រើអំពើហិង្សា បាញ់សម្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋភូមា។ លោកបន្ថែមថា អាស៊ាន ក៏បានទាមទារផងដែរ ឲ្យកងទ័ពភូមា ត្រូវដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ ហើយបើកផ្លូវឲ្យមានការដឹកជំនួយមនុស្សធម៌ ព្រមទាំងបើកផ្លូវ ឲ្យអ្នកសម្របសម្រួលតំណាងអាស៊ាន ចូលទៅរៀបចំការចរចា ជាមួយភាគីនយោបាយភូមា។
លោក លី សៀនឡុង នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា នៅក្នុងពេលប្រជុំ លោក មីន អ៊ុងឡាំង បានទទួលស្តាប់ ការអំពាវនាវ និងការទាមទារទាំងអស់នេះ របស់អាស៊ាន។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី អះអាងទៀតថា លោកអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិភូមា មិនបានបដិសេធទេ ចំពោះការដែលអាស៊ានដើរតួនាទី ក្នុងន័យស្ថាបនា ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណា ស្តារស្ថិរភាព សន្តិភាព និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យជូនប្រជាជនភូមា។ លោក លី សៀនឡុង បានបន្ថែមថា លោកបានស្នើទៅកាន់លោក មីន អ៊ុងឡាំង ថាត្រូវតែដោះលែងលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី។
សូមរំលឹកថា តបតាមការអញ្ជើញរបស់ព្រះចៅស៊ុលតង់ ហាជី ហាសសាណាល់ បុលគីយ៉ាស់ មុយអ៊ីហ្សាឌីន វ៉ាឌូឡាហ៍ (Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mulzzaddin Waddaulah) នៃប្រទេសព្រុយណេដារ៉ូសាឡឹម ជាប្រធានអាស៊ាននាពេលបច្ចុប្បន្ន សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ អញ្ជើញទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំរបស់ មេដឹកនាំអាស៊ាន ដែលបានរៀបចំនៅលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន នាទីក្រុងហ្សាការតា សាធារណរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។ នេះគឺជាកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី១ ក្នុងទម្រង់ជាការចូលរួមដោយផ្ទាល់
ចាប់តាំងពីជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បានផ្ទុះឡើងកាលពីដើមឆ្នាំ២០២០។
