កម្ពុជាអំពាវនាវដល់ភាគីថៃបញ្ចប់មហិច្ឆតាឈ្លានពានកម្ពុជា ងាកមកកសាងសន្តិភាព មិត្តភាព ទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នា
21-September-2026 / សន្តិសុខសង្គម
ភ្នំពេញ៖ លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី លី ធុច អនុប្រធានទី១ អាជ្ញាធរមីន បានអំពាវនាវដល់ភាគីថៃ ឲ្យបញ្ចប់មហិច្ឆិតាបំពានមកលើកម្ពុជា ងាកមកកសាងសន្តិភាព មិត្តភាពទំនាក់ទំនងល្អ ដើម្បីផ្ដល់ភាពរុងរឿងដល់ប្រទេសទាំងសងខាង។
ថ្លែង សន្និសីទសារព័ត៌មាន រៀបចំឡើងដោយអាជ្ញាធរមីន ស្តីពីការចោទប្រកាន់គ្មានមូលដ្ឋានរបស់ថៃមកលើកម្ពុជា អំពីការដាក់មីនថ្មី នៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥លោកលី ធុច បានថ្លែង ថា កម្ពុជាពិតជាស្រលាញ់សន្ដិភាព កម្ពុជាចង់បានភាពរុងរឿងដល់កូនចៅរបស់ខ្លួន។ និយាយចំពោះកម្ពុជា កម្ពុជានៅតែបន្ដបើកទ្វារបន្ដកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយភាគថៃ លើការងារបោសសម្អាតមីន។
ទេសរដ្ឋមន្ត្រី លី ធុច បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាគឺជាប្រទេសធ្លាប់រងគ្រោះកន្លងមក និង បានចាប់ដៃជាមួយបណ្ដាប្រទេសជាច្រើនលើពិភពលោក ពិសេសអង្គភាពស៊ីម៉ាក់តែម្ដងដោយបានផ្ដល់បទពិសោធន៍ និងមេរៀនសំខាន់ដល់ប្រទេសមួយចំន ួន ដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់នានានៃគ្រាប់មីនផងដែរ។ទាក់ទងនិងគ្រាប់មីនដែលថៃយកមកបង្ហាញបណ្តស្ថានទូតនៅទីក្រុងបាងកកលោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី អនុប្រធានទី១អាជ្ញាធរមីន បានឱ្យដឹងថា កម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមបំផ្លាញចោលនូវបណ្តាគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្ស នៅពេលដែលបានចូលជារដ្ឋភាគីរួចហើយ ដូចនេះបើភាគីថៃ បានលើកយកមីនមកបង្ហាញដល់គណៈប្រតិភូចំនួន ៣៣ប្រទេស និងដៃគូមួយចំនួន ដែលមន្ត្រីជំនាញកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថាជាមីនថ្មីមែននេះ គឺបានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃ ដែលជារដ្ឋភាគី កំពុងរំលោភនូវអនុញ្ញាអូតាវ៉ា យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយបានរក្សាគ្រាប់បែកប្រឆាំងមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន ដោយមិនបានបំផ្លាញចោល។លោកបន្តថា ៖«ភាគីថៃបានយកវិស័យមីន បង្កឱ្យមានការឈ្លានពានជាប្រដាប់អាវុធមកលើកម្ពុជា ហើយក្នុងនាមកម្ពុជាមានការសោកស្តាយដែលជាប្រទេសជិតខាង ជាប់របងជាមួយគ្នា កាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាភាគច្រើនដូចគ្នា រកស៊ីជាមួយគ្នា ប៉ុន្តែបានបង្កការបំពានមកលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា»។
បើតាមលោក ហេង រតនា ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុក ជាអគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកម្ចាត់មីនកម្ពុជា (ស៊ីម៉ាក់) បានថ្លែងបញ្ជាក់ដែរថា គ្រាប់មីនដែលថៃយកមកតាំងបង្ហាញឱ្យគណៈប្រតិភូចំនួន ៣៣ប្រទេស និងដៃគូមួយចំនួនបានមើលនោះ ភាគច្រើននៅមានសល់គន្លឹះ ដែលនោះជាមីនថ្មី ព្រោះបើមីនយកចេញពីចំការមីននឹងកាច់គន្លឹះដើម្បីដាក់ឱ្យផ្ទុះហើយ ដែលនេះគឺនៅក្នុងលក្ខណបច្ចេកទេសបានបញ្ជាក់ច្បាស់ណាស់។ផ្ទុយពីការចោទប្រកាន់ ក្នុងជម្លោះសង្គ្រាមរយៈពេល ៥ថ្ងៃនេះ អាជ្ញាធរមីនកម្ពុជា បានរកឃើញគ្រាប់មីនជាច្រើនគ្រាប់ដែលថៃបានប្រើប្រាស់វាយប្រហារមកលើកម្ពុជា បានបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជនស៊ីវិល វត្តអារ៉ាម បំផ្លិចបំផ្លាញសាលារៀន មណ្ឌលសុខភាព និងលំនៅដ្ឋានប្រជាជនស្លូតត្រង់។ ត្រង់នេះលោក លី ធុជ បានចោទជាសំណួរទៅកាន់ភាគី និងពិភពលោកថា តើពិភពលោកយល់យ៉ាងណាថៃប្រើប្រាស់គ្រាប់បែក និងផ្សែងពុលមកលើកម្ពុជា។ តើថៃឆ្លើយយ៉ាងណាដែលគ្រាប់បែក ទម្លាក់មកលើប្រាសាទព្រះវិហារ ។ តើថៃមានបានគិតទេ តើកម្ពុជាត្រូវចំណាយពេលប៉ុន្មានទសវត្សទៀត ដើម្បីបោសសម្អាតមីន? លោកបន្តថា៖« តើថៃអាចឆ្លើយបានទេ ហេតុអ្វីករណីផ្ទុះមីនទាំង៤ លើកសុទ្ធតែជាទាហានថៃរងគ្រោះ»។
ជាថ្មីម្តងទៀតក្នុងនាមជាប្រជាជាតិមួយដែលរងគ្រោះដោយសារមីន ហើយចាត់ទុកមីនជាសត្រូវរបស់ជាតិ របស់ប្រជាជន លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី លី ធុជ សូមទាន់ចោលទាំងស្រុងទៅនឹងការលើកឡើងរបស់ភាគីថៃដែលបានចោទកម្ពុជាដោយគ្មានមូលដ្ឋាន និងមានហេសតុផលជាលក្ខណៈនយោបាយមកលើកម្ពុជា។បើតាម លោក ហេង រតនា អគ្គនាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីន ក្នុងសង្គ្រាម៥ថ្ងៃនេះ ថៃប្រើយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកចំនួន ១០ មកលើខេត្តព្រះវិហារ និងខេត្តឧត្តរមានជ័យ ក្នុងនោះផ្ទុះ ៤គ្រាប់ និងមិនទាន់ផ្ទុះ ៦គ្រាប់។ លើសពីនេះ ថៃបានប្រើគ្រាប់បែកចង្កោមដែលអន្តរជាតិហាមប្រើប្រាស់ជាអំពើរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ។
សូមបញ្ជាក់ដែរថា អនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ឬហៅពេញថា អនុសញ្ញាស្តីពីការហាមការប្រើប្រាស់ ការរក្សាទុក ការផលិត និងការផ្ទេរគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្ស និងការបំផ្លាញគ្រាប់មីន គឺជាអនុសញ្ញារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងជាការឆ្លើយតបគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ ចំពោះបញ្ហាមនុស្សធម៌ ដែលបង្កឡើងដោយមីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលជាអាវុធដែលបង្កផលអាក្រក់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ទោះបីជាជម្លោះប្រដាប់អាវុធបានបញ្ចប់ទៅជាច្រើនទសវត្សរ៍ក៏ដោយ។ អនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ត្រូវបានអនុម័តនៅទីក្រុងអូស្លូ ប្រទេសន័រវែស ថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៧ និងទទួលឱ្យមានការចុះហត្ថលេខា នៅទីក្រុងអូតាវ៉ា ប្រទេសកាណាដា នៅថ្ងៃទី៣ និង៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៧។
ទាក់ទងកិច្ចប្រជុំនៅបាងកកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្ដរជាតិរបស់កម្ពុជា លោក ជុំ សុន្ទរី នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥នេះ បានចេញមកច្រានចោលទាំងស្រុង ចំពោះការប្រឌិតព័ត៌មានរបស់ភាគីថៃថា នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ នឹងមានកិច្ចប្រជុំមួយនៅទីក្រុងបាងកក ដែលមានបណ្ដាប្រទេសជាសមាជិកអនុញ្ញាអូតាវ៉ា ចូលរួមដើម្បីប្រឆាំងជាមួយកម្ពុជា។ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានបង្ហាញលទ្ធផលនៃការអនុវត្តបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ លោក ជុំ សុន្ទរី បានអះអាងថា កិច្ចប្រជុំស្អែកនៅទីក្រុងបាងកក គឺជាកិច្ចប្រជុំក្រៅផ្លូវការដែលរៀបចំដោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកក ហើយគ្រាន់តែជាអញ្ជើញអង្គទូតដើម្បីមកផ្ដល់ព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះ ដែលនេះក៏មិនមែនជាផ្នែកមួយនៃដំណើរការផ្លូវការរបស់អនុសញ្ញាអូតាវ៉ាឡើយ។
បើតាមលោក ជុំ សុន្ទរី, អនុសញ្ញាអូតាវ៉ា គ្រោងធ្វើកិច្ចប្រជុំរបស់បណ្ដាប្រទេសជាសមាជិករបស់ខ្លួនមួយដងក្នុងមួយឆ្នាំ ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់ប្រធានបច្ចុប្បន្ន។ កិច្ចប្រជុំផ្លូវការបន្ទាប់របស់បណ្ដារដ្ឋជាសមាជិក នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងហ្ស៉ីណែវ ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមភាពជាប្រធានរបស់ជប៉ុន។
