របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាតម្រូវឲ្យពលរដ្ឋប្រុសស្រីទាំងអស់ឱ្យចូលបម្រើយោធាពេលប្រទេសស្ថិតក្នុងភាពយ៉ាប់យ៉ឺន!
21-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
មីយ៉ាន់ម៉ា៖ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា កាលថ្ងៃសៅរ៍ចុងសប្តាហ៍នេះ បានរាយការណ៍ថា របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសកាតព្វកិច្ចយោធាសម្រាប់បុរស និងស្ត្រីទាំងអស់តាមអាយុ ស្របពេលរបបយោធាកំពុងតែព្យាយាមនៅក្នុងការទប់ទល់ជាមួយនឹងកងកម្លាំងឧទ្ទាមប្រដាប់អាវុធដែលកំពុងតស៊ូប្រយុទ្ធ ដើម្បីទទួលបានស្វ័យភាពកាន់តែច្រើននៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗទូទាំងប្រទេស។
សម្រាបកាតព្វកិច្ចយោធារយៈពេល២ឆ្នាំបុរសមានអាយុចាប់ពី ១៨ឆ្នាំ រហូតដល់ ៣៥ឆ្នាំ និងស្ត្រីដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៨ ដល់ ២៧ ឆ្នាំ។អ្នកមានជំនាញឯកទេសផ្សេងៗ ដូចជា វេជ្ជបណ្ឌិតដែលមានអាយុរហូតដល់ ៤៥ ឆ្នាំត្រូវបម្រើកាតព្វកិច្ចយោធារយៈពេល ៣ ឆ្នាំ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ បានលើកឡើងបន្ថែមទៀតថា កាតព្វកិច្ចបម្រើយោធានេះ អាចនឹងត្រូវបន្តធ្វើឡើងរហូតដល់រយៈពេលសរុប ៥ ឆ្នាំនៅក្នុងស្ថានភាពអាសន្នដែលប្រទេសកំពុងតែប្រឈម ។
គួររំឮកថា ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ស្ថិតនៅក្រោមភាពវឹកវរចាប់តាំងពីរបបយោធា បានដណ្តើមអំណាចចេញពីរដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោតស្របច្បាប់ ដោយធ្វើរដ្ឋប្រហារក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ក្រោយមក ចាប់តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣ កងទ័ពយោធា ទទួលរងការបាត់បង់អាយុជីវិតសមាជិកជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈកងកម្លាំងរបស់របបនេះ កំពុងតែប្រយុទ្ធតស៊ូនឹងការវាយលុកដោយកងកម្លាំងនៃក្រុមបះបោរជនជាតិភាគតិចចំនួន ៣ ក្រុមធំៗ ក៏ដូចជា ប្រឈមមុខនឹងក្រុមយុទ្ធជនគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យប្រដាប់ដោយអាវុធ ប្រឆាំងនឹងរបបយោធា ។
ក្នុងរយៈពេល ៣៦ ខែកន្លងមកនេះ រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាមានការរៀបជើងព្រួល ជាពិសេសបានចាត់វិធានការចាស់ដៃលើលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី តាមរយៈការកាត់ទោសឲ្យបន្តជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២៧ ឆ្នាំនៅក្នុងរឿងអាស្រូវរាប់មិនអស់ ចាប់តាំងពីអំពើពុករលួយ រហូតដល់ការបំពានច្បាប់រឹតត្បិតជំងឺកូវីដ ១៩ ដែលអាចធ្វើឲ្យម្ចាស់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពវ័យ ៧៩ ឆ្នាំរូបនេះមិនអាចអាចវិលត្រឡប់ចូលប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយបានវិញនោះឡើយ ។
បើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីតម្រូវការមនុស្សធម៌របស់មីយ៉ាន់ម៉ាវិញបាននិយាយកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ថា ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំនាវាមីយ៉ាន់ម៉ាតែងតែស្ថិតនៅមាត់ជ្រោះនៃវិបត្តិមនុស្សធម៌ ។ ចំនួនប្រជាជនប្រមាណ ១ ភាគ ៣ ឬប្រហែល ១៨ លាននាក់គឺកំពុងស្រេកឃ្លានជំនួយមនុស្សធម៌ និង ២.៣ លាននាក់ផ្លាស់ផ្ទះសម្បែង និងចង់រត់ភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស ខណៈបញ្ហាទាំងអស់នេះបានដាក់បន្ទុកឲ្យមេដឹកនាំលោក Min Aung Hlaing ចុះចេញពីតំណែង ព្រោះតែស្ថានភាពក្នុងប្រទេសកាន់តែត្រដាបត្រដួស ។
ក្រុមគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសម្ព័ន្ធក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច ឬសម្ព័ន្ធបងប្អូន ៣ នាក់មិនបានទុកឲ្យមេរដ្ឋប្រហារលោក Min Aung Hlaing ជិះនៅសុខស្រួលនោះទេ ។ពួកគេបើកប្រតិបត្តិការវាយប្រហារ “Operation 1027” ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលយោធា ហើយជាលទ្ធផលទាហានទាំងនោះបានបាក់ទ័ពជាបណ្ដើរៗហើយ ។យន្តហោះចម្បាំងរបស់យោធាត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ ហើយទាហានជិត ២,៤០០ នាក់នៅក្នុងទីក្រុងដែលជាប់នឹងប្រទេសចិននៅភាគខាងជើង និងភាគខាងត្បូងរដ្ឋ Shan ត្រូវបង្ខំចិត្តទម្លាក់អាវុធសុំចុះចាញ់ និងរត់ប្រាស់អាយុទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងដូចជា ឥណ្ឌាជាដើម ។
បើរាប់ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ ២០២១ រហូតមកដល់ពេលនេះ កងកម្លាំងរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធាបានបាត់បង់បន្ទាយទ័ពជិត ៥០០ និងទីក្រុងសំខាន់ៗជាង ៣០ ដោយសារតែចលនាតស៊ូប្រដាប់អាវុធរបស់ក្រុមស្នេហាជាតិ ។ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ សេដ្ឋកិច្ចរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាក៏ស្ទើរតែហៅលែងឮផងដែរ បើទោះបីជាលោក Min Aung Hlaing ប្ដេជ្ញានឹងផ្តល់អាទិភាពដល់សន្តិសុខស្បៀងអាហារក្នុងប្រទេស ធ្វើទំនើបកម្មឧស្សាហកម្មកសិកម្ម ជំរុញការនាំចេញផលិតផលក្នុងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក៏ដូចជាធានាការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងចម្អិនក្នុងស្រុកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែរយៈពេល ១៤៤ សប្ដាហ៍មកនេះ គ្មានផែនការណាមួយសម្រេចចេញជាផ្លែផ្កានោះឡើយ ។
អ្វីដែលកាន់តែអាក្រក់ទៅៗកើតចេញពីភ្លើងសង្គ្រាមនេះទៀតនោះ គឺទិន្នផលកសិកម្មបានដាំក្បាលចុះក្រោម ដោយសារមានការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច វិនិយោគិនបរទេសអស់សេចក្ដីទុកចិត្តដកខ្លួនចេញឆ្ងាយ តម្លៃស្បៀងអាហារ និងសម្ភារចាំបាច់ផ្សេងទៀតដូចជាថ្នាំពេទ្យ និងប្រេងឥន្ធនៈបានងើបថ្លៃ អតិផរណាហក់ឡើងខ្ពស់ ប្រាក់ដុល្លារធ្លាក់ចុះ ហើយតម្លៃផលិតកម្មកើនឡើងទ្វេដង ក៏ព្រោះតែរោងចក្រទាំងប៉ុន្មានប្រើម៉ាស៊ីនចាក់ម៉ាស៊ូត ។
តំបន់ឧស្សាហកម្មនៅក្នុងរដ្ឋធានីពាណិជ្ជកម្មរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាគឺទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន និងក្នុងតំបន់ផ្សេងទៀតរបស់ប្រទេស គ្មានថ្ងៃណាដែលមិនដាច់ភ្លើងនោះទេ ដោយសារតែការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីក្រោមរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Min Aung Hlaing មិនមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាប់សម្រាប់ការផលិត ហើយក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំមកនេះ ទិដ្ឋភាពប្រជាពលរដ្ឋដែលតម្រង់ជួរបន្តកន្ទុយគ្នាចាំចាក់សាំងនៅស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ និងរង់ចាំទិញប្រេងដើម្បីចម្អិនអាហារបានក្លាយជារឿងធម្មតាថ្នឹកនឹងភ្នែកអន្តរជាតិទៅហើយ ។
លើវិស័យការទូតខុសពីមេដឹកនាំផ្ដាច់ការដំបូងបំផុតរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាគឺលោកនេវីន( Ne Win )បានធ្វើដំណើរទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងអឺរ៉ុប ខណៈលោកថាញ់ស្វេ( Than Shwe) ក៏បានហោះទៅកាន់ចិន និងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន)។ ប៉ុន្តែលោក Min Aung Hlaing អាចជាន់បានតែដីប្រទេសរុស្ស៊ីប៉ុណ្ណោះក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ។ ប្រទេសលោកខាងលិច រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអង់គ្លេស បានបន្ទាបទំនាក់ទំនងការទូតរបស់ពួកគេជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារ ហើយសូម្បីតែរុស្ស៊ី និងប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនក៏បានសម្រេចមិនតែងតាំងឯកអគ្គរដ្ឋទូតថ្មីប្រចាំប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ ស្របពេលដែលនៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៣ រដ្ឋាភិបាលយោធាបានបណ្តេញភារធារីទីម័រខាងកើតចេញពីទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន បន្ទាប់ពីលោកប្រធានាធិប Jose Ramos-Horta ប្រកាសជាសាធារណៈពីការគាំទ្រចំពោះរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិ ។
គួរបញ្ជាក់ថា យោងតាមរបាយការណ៍ពី UN មនុស្សជាង ១,៥០០ នាក់ស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារយោធា និងការបង្ក្រាបដោយហិង្សាលើអ្នកគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំមកនេះ ។ ក្នុងនោះមនុស្សជិត ២៦,000 នាក់ត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួនដោយហេតុផលនយោបាយ និងជិត ២០,០០០ នាក់រងការធ្វើទារុណកម្ម និងការរំលោភបំពាននៅក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំង ខណៈកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមករាកន្លងទៅ លោក Min Aung Hlaing ក៏បានប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្នលើកទី ៥ រយៈពេល ៦ ខែទៀតផងដែរ ៕
