បេសកកជនអឺរ៉ុបនិងអាមេរិកអំពាវនាវឲ្យកូសូវ៉ូនិងសែប៊ីស្ងប់ស្ងាត់រុស្ស៊ីចោួថាកូសូវ៉ូកំពុងលេងជាមួយភ្លើង
15-March-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប្រទេសកូសូវ៉ូ៖បេសកជនមកពីសហភាពអឺរ៉ុប លោក មីរ៉ូស្លេវ ឡាចាក (Miroslav Lajcak) និងបេសកជនមកពីសហរដ្ឋអាម៉េរិកទទួលបន្ទុកតំបន់បាល់កង់ខាងលិច លោក ហ្កាប្រៀល អេស្កូបា (Gabriel Escobar) នៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសកូសូវ៉ូ និងប្រទេសស៊ែប៊ី (Serbia) រក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងមិនលើកទឹកចិត្តបន្តឱ្យមានវិបត្តិជនជាតិភាគតិចស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសកូសូវ៉ូទៀតឡើយ ។ បេសកជនទាំង២ នឹងបន្តកិច្ចសន្ទនាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកូសូវ៉ូ លោក Albin Kurti ។
ករណីយ៍នេះភាគីរុស្ស៊ីបានហៅ ថាជារឿងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភដោយចោទប្រកាន់អាជ្ញាធរក្នុងក្រុងPristina ថាលេងភ្លើង។អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីលោកស្រី Maria Zakharovaក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅទីក្រុងម៉ូស្គូកាលពីថ្ងៃទី១២ខែធ្នូបានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលកូសូវ៉ូថាបានអនុវត្ត “ការបង្កហេតុជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយភាពស្មុគស្មាញ” របស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ដោយប្រើ “អំពើហិង្សាតាមពូជសាសន៍” ប្រឆាំងនឹងជនជាតិស៊ែប៊ីរស់នៅក្នុងកូសូវ៉ូ។យោងតាមលោក Zakharova ប្រធានសាខាប្រតិបត្តិរបស់កូសូវ៉ូ លោក Albin Kurti កំពុងព្យាយាមបង្វែរមតិសាធារណៈពី “ការបរាជ័យក្នុងគោលនយោបាយក្នុងស្រុក” ដោយ”លេងជាមួយភ្លើង ញុះញង់ឱ្យមានការប្រឆាំងនឹងរោគសញ្ញាស៊ែប” និងភាពតានតឹងកើនឡើង។ការអត្ថាធិប្បាយរបស់ Zakharova បានកើតឡើងចំពេលមានភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងទីក្រុងកូសូវ៉ូ បន្ទាប់ពីក្រុមប្រដាប់អាវុធមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណមួយក្រុមបានគប់គ្រាប់បែកដៃនិងបានផ្លាស់ប្តូរកាំភ្លើងជាមួយប៉ូលិសកូសូវ៉ូនៅលើផ្លូវដែលនាំទៅដល់ប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យនៅព្រំដែនរវាងតំបន់នេះជាមួយប្រទេសស៊ែប៊ី។
សូមបញ្ជាក់ថាបើគិតត្រឹមថ្ងៃអង្គារ សប្តាហ៍នេះ ការបិទផ្លូវរបស់ក្រុមបាតុករ បានឈានចូលដល់ថ្ងៃទីបួនហើយ ខណៈក្រុមបាតុករ មិនបានបង្ហាញសញ្ញាណាមួយថា ពួកគេនឹងដករថយន្តដឹកទំនិញ និងគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ផ្សេងៗទៀត ចេញពីផ្លូវធំៗឡើយ ។ក្រុមបាតុករជនជាតិស៊ែប (Serb) ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសកូសូវ៉ូ បាននាំគ្នាបិទផ្លូវសំខាន់ៗ ក្រោយកើតមានការបាញ់ប្រហារតដៃគ្នាជាមួយក្រុមមន្ត្រីនគរបាល កាលពីចុងសប្តាហ៍ កន្លងទៅ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការចាប់ខ្លួនអតីតមន្ត្រីនគរបាលស៊ែប៊ី ស្របគ្នាជាមួយនឹងកំណើនភាពតានតឹងរវាងអាជ្ញាធរ និងជនជាតិភាគតិចស៊ែបក្នុងប្រទេសកូសូវ៉ូ ។
ប្រទេសកូសូវ៉ូ បានប្រកាសឯករាជ្យពីប្រទេសស៊ែប៊ី កាលពីឆ្នាំ ២០០៨ ប៉ុន្តែរដ្ឋធានីបែលក្រាដ (Belgrade) ប្រទេសស៊ែប៊ី បដិសេធមិនទទួលស្គាល់ភាពជារដ្ឋឯករាជ្យតាមបណ្តាខេត្តដែលបែកចេញពីអតីតប្រទេសរបស់ខ្លួនឡើយ ។ មកទល់នឹងពេលនេះ មានជនជាតិស៊ែប៊ីប្រមាណជា ៥០,០០០ នាក់ដែលរស់នៅក្នុងភាគខាងជើងប្រទេសកូសូវ៉ូ គាំទ្រដោយក្រុងបែលក្រាដ បដិសេធមិនទទួលស្គាល់សិទ្ធិអំណាចរបស់រដ្ឋធានី Pristina របស់ប្រទេសកូសូវ៉ូឡើយ ។
ប្រទេសនានាកំពុងរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាដើម្បីធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរបស់ប្រជាជាតិទាំងពីរ មានលក្ខណៈធម្មតា ស្ថិតក្រោមការសម្របសម្រួលពីសហភាពអឺរ៉ុប ស្របពេលទីក្រុងព្រុចសែល បានដាក់ផែនការឆ្ពោះទៅមុខរួចហើយ។កាលពីមុន ជនជាតិស៊ែប៊ី ដែលរស់នៅភាគខាងជើងកូសូវ៉ូ បានចតរថយន្ត និងកុងតឺន័រ បិទផ្លូវសំខាន់ៗ ដែលនាំទៅដល់ច្រកព្រំដែនសំខាន់ៗចំនួន២ជាមួយប្រទេសស៊ែប៊ី។ការតវ៉ាបានផ្ទុះឡើងបន្ទាប់ពីប៉ូលីសកូសូវ៉ូចាប់ខ្លួនអតីតមន្ត្រីម្នាក់កាលពីចុងសប្តាហ៍មុន។អតីតមន្ត្រីគឺជាមន្ត្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមមន្ត្រីស៊ែប៊ីជាច្រើនដែលបានចាកចេញពីកងកម្លាំងប៉ូលីសកូសូវ៉ូបន្ទាប់ពីPristinaទាមទារឱ្យអ្នកស្រុកបោះបង់ចោលស្លាកលេខស៊ែប៊ីដែលចេញមុនពេលសង្គ្រាមកូសូវ៉ូផ្ទុះឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨-១៩៩៩ ។កូសូវ៉ូ ដែលមានផ្ទៃដីប្រហែល ១០.៨០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េគឺជាទឹកដីបំបែកខ្លួនដែលមានទីតាំងនៅភាគនិរតីនៃប្រទេសស៊ែប៊ី។
កូសូវ៉ូមានប្រជាជន១.៨លាននាក់ ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិអាល់បានី។ ជនជាតិស៊ែប៊ីប្រហែល ១២០,០០០នាក់ដែលរស់នៅភាគខាងជើងកូសូវ៉ូមិនទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលនៅPristina ទេ។ រុស្ស៊ីបានចោទប្រកាន់លោកខាងលិចថាបានបង្កើនភាពតានតឹងរវាងស៊ែប៊ីនិងកូសូវ៉ូខណៈដែលកូសូវ៉ូស្តីបន្ទោសរុស្ស៊ីចំពោះការកើនឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះដោយនិយាយថាទីក្រុងម៉ូស្គូកំពុងព្យាយាមបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍ជាសាធារណៈពីសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។ភាពតានតឹងនៅកូសូវ៉ូបានកើនឡើងនាពេលថ្មីៗនេះ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់គ្រោងនឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅក្នុងក្រុងដែលប្រជាជនស៊ែប៊ីភាគច្រើនរស់។នៅថ្ងៃទី១៨ខែធ្នូ។ការបាញ់ប្រហារនេះបានកើតឡើងនៅដើមសប្តាហ៍មុននៅពេលដែលអាជ្ញាធររៀបចំការបោះឆ្នោតកូសូវ៉ូបានបង្កើតការិយាល័យបោះឆ្នោតដោយបានធ្វើឱ្យមន្ត្រីប៉ូលីសកូសូវ៉ូជនជាតិអាល់បានីម្នាក់រងរបួស។ មេដឹកនាំកូសូវ៉ូ Vjosa Osmani ក្រោយមកបានប្រកាសពន្យារពេលការបោះឆ្នោត។
យោងតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី មានតែការអត់ធ្មត់របស់ជនជាតិស៊ែប៊ី និងរដ្ឋាភិបាលនៅទីក្រុងបែលក្រាដទេដែលនឹងរារាំងអ្វីៗមិនឱ្យរីករាលដាលទៅជាអំពើហិង្សា។Zakharova បាននិយាយថា “យើងឈរនៅក្នុងសាមគ្គីភាពជាមួយនឹងការដឹកនាំរបស់ប្រទេសស៊ែប៊ី” Zakharova បាននិយាយថាយល់ស្របជាមួយនឹងទស្សនៈរបស់ Belgrade ដែលថា Kosovo Albanians និងលោកខាងលិច”មិនអើពើនឹងដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ១២៤៤។ កិច្ចព្រមព្រៀង EU និងសហរដ្ឋអាមេរិក” ។ដំណោះស្រាយ១២៤៤របស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានចែងអំពីវត្តមានរបស់កងរក្សាសន្តិភាពណាតូនៅក្នុងកូសូវ៉ូបន្ទាប់ពីយុទ្ធនាការផ្លូវអាកាសស៊ែប៊ីឆ្នាំ១៩៩៩ខណៈពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងព្រុចសែលឆ្នាំ២០១៣ផ្តល់ស្វ័យភាពដល់ជនជាតិស៊ែប៊ីដែលនៅសេសសល់មកវិញក្នុងកូសូវ៉ូ។
យោងតាមលោក Zakharova ដំណោះស្រាយលេខ១២៤៤ អនុញ្ញាតឱ្យស៊ែប៊ីដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងសន្តិសុខទៅកាន់កូសូវ៉ូ ហើយរុស្ស៊ី “នឹងបន្តជួយបែលក្រាដដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ជាតិស្របច្បាប់ទាក់ទងនឹងកូសូវ៉ូ” ។កាលពីខែមុន សហភាពអឺរ៉ុប និងអាមេរិកបានបញ្ចុះបញ្ចូលកូសូវ៉ូឲ្យទម្លាក់ផែនការហាមឃាត់ស្លាកលេខរបស់ប្រទេសស៊ែប៊ី។ លោកJosepBorrellស្នងការជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកកិច្ចការបរទេសរបស់សហភាពអឺរ៉ុបបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី ១២ខែធ្នូថា EU នឹងពង្រឹងបេសកកម្មនីតិរដ្ឋរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនៅកូសូវ៉ូ (EULEX) ដើម្បីដោះស្រាយភាពតានតឹងដែលកំពុងកើនឡើង៕(RT,AFP)
