៤ឆ្នាំចុងក្រោយ រឹបអូសសារធាតុញៀន និងសារធាតុគីមីផ្សំ ជិត៦០០តោន ឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី នេត សាវឿនជម្រុញ យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំង
21-September-2026 / សន្តិសុខសង្គម
ភ្នំពេញ៖ ការអនុវត្តផែនការយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់គឺ ដើម្បីកុំឱ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅនៃការប្រព្រឹត្តបទល្មើសគ្រឿងញៀន និងមិនឱ្យគ្រឿងញៀនបង្កឥទ្ធិពល ញាំញីបំផ្លិចបំផ្លាញសង្គមជាតិ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី នេត សាវឿន ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ក្នុងពិធីផ្សព្វផ្សាយផែនការស្ដីពី យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ លើកទី៩។
លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី អះអាងថា យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់កន្លងមក បានទទួលលទ្ធផលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ហើយគោលដៅបន្ដទៀតនោះ ខិតខំប្តេជ្ញាធ្វើយ៉ាងណាឲ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជា ប្រទេសគ្មានគ្រឿងញៀន និងរក្សាគ្រួសារនីមួយៗ ជាគ្រួសារស្អាតស្អំ គ្មានគ្រឿងញៀន តាមទស្សនវិស័យ «ចូលរួមទាំងអស់គ្នាដើម្បីជីវិត និងសហគមន៍គ្មានគ្រឿងញៀន»។ឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី នេត សាវឿន ទទួលស្គាល់ថា ស្ថានភាពគ្រឿងញៀននាពេលបច្ចុប្បន្ន បានឈានដល់ដំណាក់កាលមួយដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភជាទីបំផុត ដែលវាបានក្លាយទៅជាបញ្ហារួមរបស់សង្គមជាតិទាំងមូល ដោយមិនប្រកាន់វណ្ណៈ ពូជសាសន៍ ឬពណ៌សម្បុរនោះឡើយ។
សូមបញ្ជាក់ថាអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បានឲ្យដឹងថា រយៈពេល៤ឆ្នាំ គិតចាប់ពី (២០២០ ដល់២០២៣) សមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបនិងរឹបអូសសារធាតុញៀន និងសារធាតុគីមីផ្សំ ជិត៦០០តោន និងបានឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យបានជាង៧ម៉ឺននាក់។នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារអន្តរក្រសួងត្រួតពិនិត្យសារធាតុញៀន និងសារធាតុគីមីផ្សំ នា នៅទីស្ដីការក្រសួងមហាផ្ទៃ នាយឧត្តមសេនីយ៍ មាស វិរិទ្ធ អគ្គលេខាធិការ នៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានឲ្យដឹងថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ សមត្ថកិច្ច បង្ក្រាបបានជាង១ម៉ឺនករណី ក្នុងនោះមានករណីកែច្នៃ ចំនួន៤ករណី ឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យបានជាង ២ម៉ឺននាក់ និងចាប់យកសារធាតុញៀនចំនួនជិត ៤ពាន់គីឡីក្រាម និងសារធាតុគីមីផ្សំ ចំនួនជាង ៤តោន។
នៅឆ្នាំ២០២១ សមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបបានជាង ៦ពាន់ករណី ក្នុងនោះមានករណីកែច្នៃផលិត ចំនួន ៩ករណី និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ បានជាង១ម៉ឺន ៣ពាន់នាក់ និងចាប់យកសារធាតុញៀនជាង ៤តោន ៦០០គីឡូក្រាម និងសារធាតុគីមីផ្សំ ចំនួនជិត ៨៥តោន។នៅឆ្នាំ២០២២ សមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបបានជាង ៦ពាន់ករណី ក្នុងនោះមានករណីកែច្នៃផលិត ចំនួន ១០ករណី និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ បាន១ម៉ឺន ៥ពាន់នាក់ និងចាប់យកសារធាតុញៀនជិត ១៥តោន និងសារធាតុគីមីផ្សំ ចំនួនជាង ៥០៤តោន និងនៅក្នុង ឆ្នាំ២០២៣ បង្ក្រាបបានជាង ៨ពាន់ករណី ក្នុងនោះមានករណីកែច្នៃផលិត ចំនួន១៤ករណី និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យបាន ជាង២ម៉ឺននាក់ និងចាប់យកសារធាតុញៀន ចំនួនជិត៣តោន និងសារធាតុគីមីផ្សំ ចំនួន១តោន ៤៦៩គីឡូក្រាម។
លោកអគ្គលេខាបានបន្ទោសសភាពការណ៍ក្រៅប្រទេសថា៖ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានចុងក្រោយនេះ សភាពការណ៍គ្រឿងញៀនទាំងនៅក្របខ័ណ្ឌអន្តរជាតិ និងក្នុងតំបន់ នៅតែជាកត្តាប្រឈមទាំងក្នុងកាលៈទេសៈចំពោះមុខ និងសម្រាប់រយៈពេលយូរអង្វែង។ដោយសារកត្តាជម្លោះ ប្រដាប់អាវុធដែលបាននិងកំពុងកើតមានឡើងយ៉ាងក្តៅគគុកជាច្រើនកន្លែងទាំងនៅលើពិភពលោក និងក្នុងតំបន់ បានធ្វើឲ្យក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀន ឆ្លៀតឱកាសបង្កើនសកម្មភាពផលិត និងដាំដុះ ទាំងគ្រឿងញៀនសំយោគ និងរុក្ខជាតិញៀន។ទន្ទឹមនឹងនេះ កម្ពុជាក៏នៅ តែបន្តរងការគំរាមកំហែង ពិសេសការរងឥទ្ធិពលគ្រឿងញៀនពីតំបន់ត្រីកោណមាស។ ជាពិសេសការចរាចរឆ្លងកាត់គ្រឿងញៀនតាមផ្លូវគោក តាមបញ្ញើប្រៃសណីយ៍ និងតាមផ្លូវអាកាស ដូចជាការដឹកជញ្ជូន និងជួញដូរគ្រឿងញៀនឆ្លងកាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ ការរក្សាទុកគ្រឿងញៀន រាប់រយគីឡូក្រាម នៅតាមទីតាំងភូមិសាស្ត្ររាជធានី ខេត្តនៅតាមព្រំដែន និងជាប់ដែនសមុទ្រ ដើម្បីនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស តាមច្រក ផ្លូវគោក និងតាមច្រកសមុទ្រ។
ក្នុងនោះលោកក៏បានស្នើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការចរាចរដឹកជញ្ជូនសារធាតុញៀន និងសារធាតុគីមីផ្សំ រវាងអង្គភាពនៅតំបន់ ព្រំដែន និងអាជ្ញាធរដែនដីរាជធានីខេត្ត ដែលមានក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាសប្រើប្រាស់ នៅពុំទាន់បានគ្រប់ ជ្រុងជ្រោយ និងជាប្រចាំ។ទន្ទឹមនឹងនេះ ត្រូវបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ លើការគ្រប់គ្រងត្រួតពិនិត្យការស្នើសុំ ការនាំចូល ការដឹកជញ្ជូន ការជួញដូរ ការប្រើប្រាស់ និងការធ្វើសន្និធិសារធាតុគីមីផ្សំ នៅតាមក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាស នៅពុំទាន់បានស្របតាមតួនាទី និងភារកិច្ចដែលបានកំណត់នៅក្នុងមាត្រាពាក់ព័ន្ធនៃច្បាប់ស្តីពីការត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀន ដើម្បីរួមគ្នាបង្ការទប់ស្កាត់ការលួចបង្វែរសារធាតុគីមីផ្សំពីជំនួញស្របច្បាប់ ទៅផលិតគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់។
សម្រាប់កិច្ចប្រជុំខាងលើឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី នេត សាវឿន បានផ្ដល់នូវអនុសាសន៍ដឹកនាំបន្ថែមមួយចំនួន រួមមាន៖ទី១. ការងារផ្សព្វផ្សាយ និងអប់រំ៖ ចំពោះអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ក្នុងអាណត្តិថ្មីនេះ បានចាត់ទុក មធ្យោបាយអប់រំ ជាវិធីសាស្ត្រចំបងក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន។ ក្នុងន័យនេះ លោកបានការណែនាំដល់អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន និងគណៈកម្មការទទួលបន្ទុកផ្សព្វផ្សាយអប់រំ ប្រធានត្រូវធ្វើយ៉ាងណាបំផុសចលនាផ្សព្វផ្សាយអប់រំ ពីវិនាសកម្មគ្រឿងញៀននេះជាចលនាជាតិមួយ ដែលគ្រប់វិស័យត្រូវតែចូលរួមទាំងអស់គ្នា ដូចជា វិស័យអប់រំ វប្បធម៌ សិល្បៈ ទេសចរណ៍ សាសនា និងកីឡា ជាដើម។
ទី២. ការគ្រប់គ្រងសារធាតុញៀន និងគីមីផ្សំ៖ ស្នើរៀបចំនូវស្តង់ដា នីតិវិធីអនុវត្ត SOP ក្នុងគោលបំណង គ្រប់គ្រងឱ្យបានហ្មត់ចត់ នូវរាល់សារធាតុគីមីផ្សំទាំងឡាយណាដែលអាចកែច្នៃផលិតជាគ្រឿងញៀន។ លោកសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ក្រុមការងារអន្តរក្រសួងនេះ នឹងអនុវត្តតួនាទី ភារកិច្ចរបស់ខ្លួន ក្រោមស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ធ្វើយ៉ាងណាលុបបំបាត់ឱ្យបានករណីលួចលាក់កែច្នៃផលិតគ្រឿងញៀននៅកម្ពុជា។
លោកក៏បានណែនាំដល់អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ត្រូវបញ្ជូនលក្ខខណ្ឌ ប្រភេទទីតាំង ដែលសង្ស័យកែច្នៃផលិត ទៅគ្រប់អាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិទាំងអស់ ដើម្បីមានមូលដ្ឋាន ក្នុងការចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងទាំងឡាយណាដែលសង្ស័យលបលួចកែច្នៃផលិតគ្រឿងញៀន។
ទី៣. ការងារអនុវត្តច្បាប់៖ លោកបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះ លោក ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលកន្លងមកបានអនុវត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ចំពោះមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ណា ដែលពាក់ព័ន្ធទាំងបទល្មើស និង ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន គឺជាការបន្តអនុវត្តមរតកអភិក្រម «ឆ្លុះកញ្ចក់ ងូតទឹក ដុសក្អែល ព្យាបាល និងវះកាត់» របស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី។
ចំពោះ «ការវះកាត់» គឺជាជម្រើសចុងក្រោយ ហើយឈរលើអភិក្រមនេះ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ដឹកនាំ «សម្អាតផ្ទះយើង» ដើម្បីឲ្យក្រសួង ស្ថាប័ន ពង្រឹងគុណភាពធនធានមនុស្ស ប្រកបដោយភាពស្អាតស្អំ និងភាពជាគំរូ នៃការអនុវត្តច្បាប់។ មួយវិញទៀត លោកក្រើនរំឭក ដល់មន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ទាំងអស់ ត្រូវរក្សាភាពថ្លៃថ្នូរ និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវឥរិយាបថសមរម្យ ក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសគ្រឿងញៀន ចៀសវាងការអនុវត្តលើសបទបញ្ជារ និងយកផលប្រយោជន៍បុគ្គលជាធំ៕
