ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរកស៊ីចិញ្ចឹមខ្លួនឯងមិនរស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាប់ឲ្យរកវិធីដោះរបាំងពាណិជ្ជកម្ម
23-December-2024 / សេដ្ឋកិច្ច
ភ្នំពេញ៖៖ អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច បានជំរុញឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មគិតគូរ ក្នុងការលុបបំបាត់នូវរបាំងពាណិជ្ជកម្មដែលមិនចាំបាច់ ដើម្បីបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា។ថ្លែងក្នុង «ពិធីបិទសន្និបាតបូកសរុបការងារពាណិជ្ជកម្ម ឆ្នាំ២០២៤និង លើកទិសដៅការងារ ឆ្នាំ ២០២៥» នាថ្ងៃទី ២០ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ក្នុងនាម តំណាងសម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ដ្រីនៃកម្ពុជាអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បានគូសបញ្ជាក់ថា «ក្រសួងត្រូវបន្តរៀបចំវិធានការគោលនយោបាយ សម្រាប់កាត់បន្ថយថ្លៃពាណិជ្ជកម្ម និងថ្លៃពាក់ព័ន្ធនានា ព្រមទាំងលុបបំបាត់នូវរបាំងពាណិជ្ជកម្ម ដែលមិនចាំបាច់ ដើម្បី បង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា, ជំរុញការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច និង លើកកម្ពស់អនុលោមភាពស្តង់ដា ។ល។»។
អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បានមានប្រសាសន៍ថា ក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម តែងតែរបាំងពាណិជ្ជទាំងសងខាង គឺទាំងប្រទេសដែលជាដៃគូនាំចូលទំនិញ និងទាំងកម្ពុជា ហេតុដូច្នេះហើយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម គួរតែពិនិត្យមើលអំពីករណីនេះ ដើម្បីសម្រួលការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ប៉ុន្តែម្ខាងទៀត ខាងយើងខ្លួនឯងដែរ ក៏ត្រូវពិចារណាពិនិត្យមើលដែរថា មានកន្លែងណាដែលវាចាំបាច់ សម្រាប់ការពារនូវផលិតផលក្នុងស្រុក ប៉ុន្តែនៅមានផលិតផលខ្លះទៀត វាមិនចាំបាច់ ឬវាលែងចាំបាច់។
អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បានជំរុញដល់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវជួយគាំទ្រសហគ្រាសនានា ឱ្យមានសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពក្នុងការនាំចេញ និងអាចប្រកួតប្រជែងបាន នៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់តំបន់ និងសកល តាមរយៈការរៀបចំកម្មវិធីនានា ដើម្បីសហការបង្កើនជំនាញផ្នែកពាណិជ្ជកម្មអន្ដរជាតិ ក្នុងការខិតខំច្រៀតចូលក្នុងទីផ្សារថ្មី និងសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនចម្រុះជាតិសាសន៍ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពសហគ្រាសក្នុងស្រុក ឲ្យស្របតាមស្តង់ដាតំបន់ និង អន្ដរជាតិ ។
សូមបញ្ជាក់ថាក្នុងរយៈពេល១១ខែ ឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ប្រមូលចំណូលបានប្រមាណ ជាង៥៩ពាន់លានរៀល ឬប្រមាណជាង ១៤លានដុល្លារអាមេរិក ពីការបង់កម្រៃសេវាសាធារណៈរបស់ក្រសួង ការផាកពិន័យជាសាច់ប្រាក់ និងថ្លៃឈ្នួលអចលនទ្រព្យ ជាដើម ដែលស្មើនឹង១១២.៥៩% ធៀបនឹងច្បាប់ថវិកាជាតិ។ចំណូលទាំងនោះបានមកពីផលទុនពីការលក់ ជួលទ្រព្យសម្បត្តិ និងសេវាចំនួនជាង ៥៤ពាន់លានរៀល, ចំណូលបានមកពីការផាកពិន័យ និងការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រមាណ៥ពាន់លានរៀល ផលហិរញ្ញវត្ថុ ១៣លានរៀល និងបានពីផលផ្សេងៗ ជាង១លានរៀល។
ទោះជាយ៉ាងណាក្នុងរយៈពេល១១ខែនេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានចំណាយថវិកាប្រមាណជាង ៩៣ពាន់លានរៀល ឬប្រមាណជាង ២៣លានដុល្លារអាមេរិក ស្មើនឹង៨៦.២៣% ធៀបនឹងច្បាប់ថវិកាជាតិ ដែលបានចំណាយទៅលើការទិញ សេវាកម្ម ពន្ធនិងអាករ បន្ទុកបុគ្គលិក និងការឧបត្ថម្ភធនផ្សេងៗ។បានសេចក្តីថារកស៊ីចិញ្ចឹមខ្លួនឯងមិនទាន់បាននៅឡើយ។
កាលពីថ្ងៃទី១៣ធ្នូនាឱកាសដែលសម្តេចអញ្ជើញបើក «ពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា» សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា បានថ្លែងកោតសរសើរចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងការអនុវត្តតាមយុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយនានា របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យពាណិជ្ជកម្មនៅកម្ពុជា និងជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្ដរជាតិ តាមរយៈការបន្តធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ដែលកម្ពុជាជាសមាជិក និងប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មនានា។
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងដូចនេះថា «ខ្ញុំសូមកោតសរសើរចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងការអនុវត្តតាមយុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយនានារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យពាណិជ្ជកម្មនៅកម្ពុជា និងជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្ដរជាតិ ដែលរួមមាន (១) ការបន្តធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារ ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ដែលកម្ពុជាជាសមាជិក និង ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មនានា ដែលកម្ពុជាទទួលបាន សម្រាប់ជំរុញការធ្វើពិពិធកម្មផលិតផលនាំចេញ (២) ការបន្តធ្វើកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម ជាពិសេសតាមរយៈការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មក្នុងការផ្តល់សេវាសាធារណៈ (៣) ការបន្តយន្តការកិច្ចសន្ទនាជាមួយវិស័យឯកជន ដើម្បីស្វែងយល់ពីបញ្ហាប្រឈម និងសំណូមពររបស់វិស័យឯកជន (៤) ការពិនិត្យឡើងវិញនូវរាល់ច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តនានាពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម សំដៅលើកកម្ពស់បរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគនៅកម្ពុជា»។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា «ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវធ្វើការឲ្យកាន់តែសកម្មបន្ថែមទៀត ដើម្បីនាំចេញនូវផលិតផល សក្ដានុពលរបស់យើង ទៅកាន់ទីផ្សារថ្មីៗ ឲ្យកាន់តែច្រើនថែមទៀត»។សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឲ្យដឹងថា ត្រឹមរយៈពេល១១ខែ ឆ្នាំ២០២៤ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា មាន៥០.៤៦ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើងប្រមាណ១៥.៩៥ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានណែនាំឲ្យបន្តអនុវត្តអភិក្រម «ពង្រឹងទីផ្សារចាស់ ពង្រីកទីផ្សារថ្មី» ដើម្បីធានាឱ្យផលិតផល កម្ពុជាមានទីផ្សារសមស្របទាំងក្នុងស្រុក និង អន្តរជាតិ ដោយបន្តធ្វើសមាហរណកម្មស៉ីជម្រៅ ទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ និងសកល។សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជំរុញឲ្យបន្តស្វែងរកទីផ្សារថ្មីៗ ដែលផ្តល់ភាពអនុគ្រោះពន្ធតាមរយៈ ការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីតំបន់ និងពហុភាគីផងដែរ។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានជំរុញការទាក់ទាញវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសបន្ថែមទៀត លើឧស្សាហកម្មប្រតិគមន៍ ដែលនឹងជួយទ្រទ្រង់ឧស្សាហកម្មសក្តានុពលនាពេលបច្ចុប្បន្ន ឱ្យមានភាពធន់, ជាពិសេសនៅពេលកម្ពុជាត្រៀមខ្លួន ក្នុងការចាកចេញពីក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចនៅឆ្នាំ ២០២៩ ដោយរលូន និងប្រកបដោយចលនការ។
ទាក់ទងនិងប្រពន្ធ័អនុគ្រោះពន្ធនេះដែរលោក ប៉ែន សុវិជាតិ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានថ្លែងឲ្យដឹងថា ការនាំចេញទៅអាមេរិក និងអឺរ៉ុប កម្ពុជាយើងមិនរំពឹងតែប្រព័ន្ធអនុគ្រោះទៀតនោះទេ ព្រោះថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានជំរុញចរចារពាណិជ្ជកម្ម បង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាច្រើន ទន្ទឹមនឹងនេះ យើងស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធកិច្ចព្រមព្រៀងសេរី RCEP ផងដែរ។
ក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន ស្ដីពីការរៀបចំ «ពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា (CTE)» ក្រោមមូលបទនៃឆ្នាំ២០២៤ «យុគសម័យថ្មីនៃពាណិជ្ជកម្ម» ដែលគ្រោងនឹងរៀបចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤លោក ប៉ែន សុវិជាតិ បានថ្លែងឲ្យដឹងថា «ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងកម្ពុជា ការជំរុញបែបទីផ្សារយើងមិនពឹងផ្អែកលើ ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះទាំងស្រុងនោះទេ ថ្មីៗនេះក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានជំរុញចរចាពាណិជ្ជកម្ម បង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាច្រើន ទន្ទឹមនឹងនេះយើងស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធកិច្ចព្រមព្រៀងសេរី RCEP»។លោកបានបន្ដថា ទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែជាទីផ្សារសំខាន់របស់យើង និងផ្ដល់តម្លៃខ្ពស់ ពីព្រោះរយៈពេល១០ខែ ឆ្នាំ២០២៤នេះ ការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអាមេរិក មានទំហំច្រើនជាង ៨ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ទំហំធំនេះអាស្រ័យលើការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងផលិតផលជាច្រើនផ្សេងទៀត។
លោកបានបញ្ជាក់ថា «ខ្ញុំសូមគូសបញ្ជាក់ថា យើងនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអាមេរិក នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មិនមែនមិនបង់ពន្ធនោះទេ គឺបង់ពន្ធក្រោមសមាជិកភាពនៃក្រោមអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ដែលអនុវត្តអត្រាមួយ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក បានអនុវត្តន៍ជាមួយប្រទេស ជាសមាជិកភាព នៃក្រោមអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកដទៃទៀត»។លោក ប៉ែន សុវិជាតិ បានថ្លែងថា «ទោះបីជាសភាអាមេរិក មិនអនុម័តប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនេះ ត្រឡប់មកវិញក៏ដោយ ជារួមកម្ពុជាមានទម្លាប់ ក្នុងការបង់ពន្ធទៅហើយ សូមជម្រាបថា ការដំឡើងពន្ធណាក៏ដោយ អ្នកដែលទទួលផលអាក្រក់ គឺអ្នកប្រើប្រាស់ សហរដ្ឋអាមេរិកមានពន្ធនាំចូល ពន្ធលើការប្រើប្រាស់ ហើយការដំឡើងពន្ធលើការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ នឹងជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់»។
លោកបានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មានវិធានការត្រៀមបម្រុង យើងបានប្រើប្រាស់នៃជម្រើសរបស់យើង គឺការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយប្រទេសដៃគូផ្សេងទៀត ជាមួយគោលការណ៍ពង្រឹងទីផ្សារចាស់ ពង្រឹងទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប និងពង្រីកទីផ្សារថ្មីៗ ក្រោមរូបភាពកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី។បើយោងតាមទិន្នន័យរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជាការនាំចេញមុខទំនិញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ក្នុងរយៈ ១១ខែ ឆ្នាំ ២០២៤ ឈានដល់តម្លៃទឹកប្រាក់ ២៣,៩៣ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើង ១៦,៨% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ ២០២៣។ នេះ ។
ទីផ្សារនាំចេញធំបំផុតរបស់កម្ពុជា គឺសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលទិញទំនិញពីកម្ពុជា ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៩,០៦ពាន់លានដុល្លារ តាមពីក្រោយដោយប្រទេសវៀតណាមឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទីពីរ មានតម្លៃទឹកប្រាក់ ៣,២៩ពាន់លានដុល្លារ ខណៈចិនស្ថិតនៅលេខរៀង ៣ មានតម្លៃទឹកប្រាក់ ១,៦ពាន់លានដុល្លារ និងជប៉ុន ស្ថិតនៅចំណាត់ទី ៤ មានទំហំទឹកប្រាក់ ១,២៧ពាន់លានដុល្លារ។
ក្រៅពីនេះ ក៏មានទីផ្សារនាំចេញសំខាន់ៗមួយចំនួនទៀត ដូចជា ប្រទេសកាណាដា ទិញទំនិញពីកម្ពុជា ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១ពាន់លានដុល្លារ, អេស្បាញ ចំនួន ៩៥៣លានដុល្លារ, ចក្រភពអង់គ្លេស ចំនួន ៨៨៥លានដុល្លារ, អាល្លឺម៉ង់ ចំនួន ៨២៧លានដុល្លារ និងថៃ ចំនួន ៧៧៩លានដុល្លារ។
មុខទំនិញសំខាន់ៗរបស់កម្ពុជា ដែលនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ រួមមាន៖ ផលិតផលវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងទំនិញធ្វើដំណើរ, ផលិតផលកសិកម្ម ដែលមានដូចជា ស្រូវ អង្ករ គ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងដំឡូងមី និងកៅស៊ូ, គ្រឿងសង្ហារឹម, សំបកកង់រថយន្ត, បន្ទះសូឡា, កង់, សម្ភារៈអគ្គិសនី, គ្រឿងបង្គុំអេឡិចត្រូនិក និងគ្រឿងបង្គុំយានយន្ត ជាដើម។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំនេះ កម្ពុជា ក៏បាននាំចូលមុខទំនិញជាច្រើនប្រភេទដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការក្នុងស្រុក ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់សរុបចំនួន ២៥,៩៤ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ១៧,៩% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។
បណ្តាមុខទំនិញនាំចូលច្រើនជាងគេបង្អស់ គឺមានប្រភពមកពីប្រទេសចិន ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន ១២,១៥ពាន់លានដុល្លារ បន្ទាប់មកប្រទេសវៀតណាម មានទំហំទឹកប្រាក់ ៣,៧៩ពាន់លានដុល្លារ, ប្រទេសថៃ ចំនួន ៣,១៣ពាន់លានដុល្លារ និងឥណ្ឌូនេស៊ី ចំនួន ៩១៥លានដុល្លារ។មុខទំនិញសំខាន់ៗ ដែលកម្ពុជា នាំចូល មានដូចជា វត្ថុធាតុដើមវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ, ប្រេងឥន្ធនៈ, គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក, យានយន្ត និងគ្រឿងចក្រ, សម្ភារសំណង់, គ្រឿងឧបភោគបរិភោគ និងគ្រឿងសម្អាង និងឱសថ និងបរិក្ខាពេទ្យ ជាដើម។
