កម្ពុជាអរគុណអាមេរិករឿងយកពន្ធគយនាំចូលត្រឹម៣៦ភាគរយនិងសន្យាតស៊ូបន្ទាប់ពីត្រាំបើកផ្លូវ!
16-November-2025 / សេដ្ឋកិច្ច
ភ្នំពេញ:លោក ស៊ុន ចាន់ថុលឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានថ្លែង អរគុណលោកត្រាំដែលយកពន្ធកម្ពុជាតែ ៣៦% (ស្មើប្រទេថៃតែទាបជាងវៀតណាម១៦ភាគរយ)ដោយលោកចាត់ទុកថានេះជាជោគជ័យធំមួយសម្រាប់កម្ពុជា!។ លោកស៊ុនចាន់ថុលដែលជាប្រធានក្រុមចរចាររបស់កម្ពុជានៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយម (សង្ឃឹម) ថាកម្ពុជាអាចសុំចរចាជាមួយអាមេរិកបន្តទៀត មុនអត្រាពន្ធថ្មីនេះចាប់អនុវត្តនៅដើខែ សីហា។តែគេមិនដឹងថាតើកម្ពុជាមានអ្វីទៅតថ្លៃជាមួយអាមេរិកដូចវៀតណាមនោះទេ?ក្រៅពីការប្រើកម្លាំងអាស៊ាន។ លោកស៊ុនចាន់ថុលវានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរកុំព្រួយឱ្យសោះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅតែអាចគ្រប់គ្រងសភាពការណ៍បានជាប្រក្រតី។
ដោយឡែកនៅស្ថានទូតអាមេរិកលោកស្រី Bridgette Walker ភារធារីនៃស្ថានទូតអាមេរិកនៅភ្នំពេញ និង លោក Casey Barnett ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកនៅកម្ពុជា (AmCham) វិញនៅថ្ងៃទី៩កក្កដាបានចូលរួមប្រជុំ ជាមួយក្រុមប្រឹក្សាយុវជនរបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក ដើម្បីស្វែងយល់ពីតួនាទីរបស់ស្ថាប័នអាជីវកម្មដែលជាសមាជិក ក្នុងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិក និងកម្ពុជា។ យើងរួមគ្នាជំរុញទំនាក់ទំនង លើកកម្ពស់ឱកាសអាជីវកម្ម និងកសាងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែរឹងមាំ ដែលត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់វិបុលភាពរួមគ្នា។ចាំអ៊ុនមើលទៀតចឹង!។
សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) និយាយថា ទោះបីជាពន្ធគយបដិការនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា ក៏ដោយ ប៉ុន្តែលោកបានបើកចំហរឱ្យមានការចរចាផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងការពន្យារពេលលើបញ្ហានេះ ប្រសិនបើប្រទេសនានាដាក់សំណើមកចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាម៉េរិក ។ លោកក៏បានលើកឡើងជាបន្តទៀតថា ប្រសិនបើប្រទេសផ្សេងៗទៀតផ្តល់យោបល់ ឬដាក់សំណើផ្សេងៗនៅមុនដំណាច់ខែកក្កដា លោកសុខចិត្តពិចារណា និងអាចពន្យាការកំណត់លើពន្ធគយបដិការដូចដែលបានប្រកាសកាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅ ។ លោកត្រាំ (Trump) បានបញ្ជាក់ផងដែរថា លោកបានប្រាប់ទៅកាន់បណ្ដាប្រទេសជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មរួចហើយ រួមទាំងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ធំៗដូចជាជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងថា ពន្ធគយបដិការចុងក្រោយនឹងចាប់ផ្ដើមមានសុពលភាពនៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា ដែលសកម្មភាពចុងក្រោយនេះ គឺជាដំណាក់កាលថ្មីមួយនៅក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែលលោកបានចាប់ផ្តើម កាលពីដើមឆ្នាំនេះ ។សូមបញ្ចាក់ដែរថាក្នុងការដាក់ពន្ធគយលើប្រទេសផ្សេងៗនេះរដ្ឋការលោកត្រាំក៏មានការតស៊ូជាមួយខាងតុលាការដែលចេញដិការហាមឃាត់មិនឲ្យចូលជាធរមានផងដែរ។ដូច្នោះវានៅមានសង្ឃឹមនៅឡើយសម្រាប់ប្រទេសនានា។
ក្រៅពីការប្រកាសកុំឲ្យពលរដ្ឋបារម្ភនោះលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ុនចាន់ថុលក៏ បានលើកឡើងដែរថា នាពេលនេះ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជាបានអនុម័ត្តគម្រោងចំនួន ៣៧៣គម្រោង ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ពោលគឺ កន្លះឆ្នាំ អនុម័តលើសឆ្នាំ២០២៣ និងបន្ថែមមួយសប្តាហ៍បន្ថែមទៀតរហូតដល់ ៤កក្កដា គឺកម្ពុជាបានអនុម័តគម្រោងរហូតដល់ ៣៩៦គម្រោង ដែលមានទុនវិនិយោគ ៦ពាន់លានដុល្លារ ដោយក្នុងនេះបង្កើតការងារជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ២៧១ពាន់កន្លែង។ ដូចនេះកម្ពុជានៅតែមានឱកាស មានលទ្ធភាពទាក់ទាញវិនិយោគមកដាក់ទុននៅកម្ពុជាដើម្បីបង្កើតការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ ចំពោះពលរដ្ឋកម្ពុជាបើចង់វិលត្រឡប់មកធ្វើការក្នុងប្រទេសកម្ពុជាវិញ សូមវិលត្រឡប់មកវិញដោយសារកម្ពុជាមានការងារជូនដល់ពលរដ្ឋធ្វើនៅថ្ងៃខាងមុខ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ស៊ុន មេសា នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ក៏ បានលើកឡើងថា អ្វីដែលកម្ពុជាត្រូវបារម្ភ គឺកង្វះកម្លាំងពលកម្មសម្រាប់រោងចក្រសហគ្រាសដែលកំពុងដំណើរការ និងគ្រោងដំណើរការរាប់រយបន្ថែមទៀត។ ការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារនេះ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានកំណត់អត្រាពន្ធនាំចូលពីកម្ពុជា ៣៦%។លោកបន្តថា អត្រាពន្ធរបស់អាម៉េរិកនេះ គឺជារឿងសកល ដែលមិនមែនជារឿងដាច់ដោយឡែករបស់កម្ពុជានោះឡើយ ពោលគឺ ឡាវជាប់អត្រាពន្ធ ៤0% មីយ៉ាន់ម៉ា ៤0% ថៃ ៣៦% បង់ក្លាដែស ៣៥% ឥណ្ឌូនេស៊ី ៣២% និងកម្ពុជា ៣៦%។ សម្រាប់កម្ពុជា ក្រោយពីការចរចាពន្ធ កម្ពុជាទទួលបានការកាត់បន្ថយពន្ធច្រើនជាងប្រទេសដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីពី ៤៩%មកត្រឹម ៣៦%។លោកកត់សម្គាល់ឃើញថា ពន្ធរបស់អាម៉េរិកនៅក្នុងអាណត្តិលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងបញ្ចប់នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៧ ដែលមានរយៈពេលតែ ២ឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ ព្រោះអាមេរិកនឹងបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីថ្មីដែលនឹងធ្វើឱ្យរោងចក្រសហគ្រាសនៅតែបន្តរកស៊ីក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ចំណែកឯរោងចក្រធំៗវិញ គឺមានទីផ្សារទូទាំងពិភពលោក ដូចនេះពួកគេអាចបង្វែរទីផ្សារទៅកាន់ប្រទេសអឺរ៉ុប កាណាដា អូស្ត្រាលី ជប៉ុន អង់គ្លេស និងចិនជាដើម។ ប៉ុន្តែ រោងចក្រតូចៗដែលទទួលការបញ្ជាទិញបន្តច្រើនតង់គ្មានទីផ្សារច្បាស់លាស់នឹងបាត់បង់ការប្រកួតប្រជែង។លោកថា “រោងចក្រខ្នាតអន្តរជាតិដូចជា H&M, GAP, PUMA និង NIKE ជាដើម នឹងមិនរើរោងចក្រពីប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ព្រោះរោងចក្រធំៗទាំងនេះ មានទីផ្សារច្រើនក្រៅពីអាម៉េរិកដូចជា ទីផ្សារអឺរ៉ុប អង់គ្លេស ជប៉ុន ចិន កាណាដា និងអូស្ត្រាលីជាដើម”។ បន្ថែមពីនេះ ក្រៅពីកម្លាំងពលកម្មរបស់កម្ពុជាមានផលិតភាពខ្ពស់ វិនិយោគិនក៏ទទួលបាននូវការសម្រួលយ៉ាងល្អប្រសើរពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហើយសូម្បីក្រសួងការងារក៏បានកាត់បន្ថយសេវាជាច្រើនដើម្បីសម្រួលដល់វិនិយោគដែរ។អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានលើកឡើងថា ការសម្រេចចិត្តរបស់វិនិយោគបរទេសដែលមានទាំងក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកផង ក៏បានដឹងពីពន្ធរបស់អាម៉េរិកដែរ ប៉ុន្តែនៅតែមកបោះទុនវិនិយោគ នោះមានន័យថា ពន្ធអាម៉េរិករយៈពេលខ្លីនេះ គឺប្រហែលជាមិនមែនជាការព្រួយបារម្ភធំដុំទេ។
ទន្ទឹមនិងការប្រកាសលួងចិត្តប្រជាពលរដ្ឋកុំឲ្យព្រួយពីរឿងការងារពេលអាមេរិកដាក់ពន្ធគយខ្ពស់នេះនៅឯក្រុមហ៊ុនរោងចក្រសហគ្រាស ឡឺក្រោនស៊ូ អ៊ីនដាសស្ទ្រីល ដែលជារោងចក្រផលិតស្បែកជើងម៉ាកល្បីៗ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម បានបញ្ឍប់កម្មករចំនួន ៨២៨នាក់ ដោយមិនមានការជូនដំណឹងជាមុន។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់តំណាងកម្មកររោងចក្រអ្នកស្រី ផល្លី តាំងអ៊ីម និងបានបញ្ជាក់ថាភាគីរោងចក្រចិនមួយនេះតែងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញកម្មករក្នុងនោះរួមមានការអនុវត្តច្បាប់តឹងតែង ឬគំរាមកាត់ប្រាក់ខែជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ រយៈពេល ២ថ្ងៃមកនេះភាគីរោងចក្របានបង្ខំឱ្យកម្មករផ្តិតមេដៃលាឈប់ពីការងារ និងមិនទាន់បានទូទាត់សំណងជូនពួកគេនៅឡើយ។
តាមអ្នកស្រី ផល្លី តាំងអ៊ីម នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ កក្កដាដដែល រោងចក្របានបង្ខំឱ្យកម្មករចំនួន ៨២៨នាក់ផ្តិតមេដៃលាឈប់ ប៉ុន្តែកម្មករមិនយល់ព្រមទើបបណ្តាលឱ្យមានការតវ៉ានៅពីមុខរោងចក្រ ជាទីកន្លែងដែលគេធ្វើការ។
ក្រោយមកនៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ កក្កដា កម្មករដែលមិនបានផ្តិតមេដៃលាឈប់បានបន្តទៅធ្វើការវិញជាធម្មតា ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវបានបណ្តេញចេញពីរោងចក្រ និងបច្ចុប្បន្នកំពុងរង់ចាំការដោះស្រាយសំណងពីក្រុមហ៊ុន។
