សម្តេចឪនិងសម្តេចកូននិយាយពី «ការអភិវឌ្ឍបែបទូលាយ» និង «ការអភិវឌ្ឍបែបស៊ីជម្រៅ» នៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម?
ភ្នំពេញ៖ថ្លែងក្នុងសមាជរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា លើកទី១ នៅវិមានរដ្ឋសភា នាព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានសមាជរដ្ឋសភានិងព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានរំលឹកថា កាលពីឆ្នាំ១៩៨៧ រដ្ឋាភិបាលពេលនោះបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយអាទិភាពគន្លឹះចំនួន៤ រួមមាន ផ្លូវ ទឹក ភ្លើង និងមនុស្ស ហើយបច្ចុប្បន្ននេះអាទិភាពទាំង៤ នៅតែរក្សាដដែល ប៉ុន្តែនីតិកាលទី៧នេះ បានដាក់បន្ថែមអាទិភាពមួយទៀតគឺបច្ចេកវិទ្យា។
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន គូសបញ្ជាក់ថា ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មបែបទូលាយ គឺជាការធ្វើកសិកម្មបែបប្រពៃណី ពោលគឺបើ ១គ្រួសារមានប្រជាជន ៥នាក់ នោះគេត្រូវមានដី ១ហិកតា។ បើចំនួនគ្រួសារនោះកើនឡើងដល់ ១០នាក់ នោះគេត្រូវមានដី ២ហិកតា។ ដូច្នេះបើស្ថានភាពបែបនេះនៅតែបន្ត នោះវានឹងនាំឱ្យមានការខ្ជះខ្ជាយកម្លាំងពលកម្ម ហើយនឹងនាំទៅដល់ការរុករានកាប់ព្រៃឈើដើម្បីធ្វើស្រែធ្វើចម្ការកាន់តែច្រើន។ សម្ដេចតេជោបានបន្តថា ដោយមើលឃើញស្ថានភាពបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលបានពង្រីកសមត្ថភាពចិញ្ចឹមប្រជាជននៅលើផ្ទៃដីដែលមានស្រាប់ ដែលមានន័យថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាទឹកដើម្បីបង្កើនរដូវដាំដុះ ព្រមទាំងធ្វើប្រពលវប្បកម្មដើម្បីបង្កើនទិន្នផល។
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែនប្រធានគណបក្សប្រជាជនដែលកំពុងកាន់អំណាចពេញដៃបាន បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មបែបស៊ីជម្រៅវិញ គឺគេត្រូវដោះស្រាយទឹកដើម្បីបង្កើនរដូវដាំដុះឲ្យបានម្ដងទៅពីរដង ឬបីដង ដើម្បីបង្កើនទិន្នផល។ សម្តេចតេជោបានបន្ថែមថា អត្រាចូលរួមចំណែករបស់វិស័យកសិកម្មនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចជាតិឆ្នាំ២០០២ មានដល់ជាង ៨០% ដែលកាលនោះប្រជាជនខ្វះអង្ករសម្រាប់ហូបប្រចាំថ្ងៃ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នអត្រារួមចំណែកនេះមានត្រឹម ១៦% បែរជាយើងមានអតិរេកស្រូវជិត ៧លានតោន សើ្មនឹងអង្ករជាង ៤លានតោន សម្រាប់ការនាំចេញ ជាមួយនឹងកសិផលដទៃទៀត ដូចជា ស្វាយចន្ទី កៅស៊ូ ឬផលិតផលដទៃទៀតដែលយើងអាចនាំចេញបាន។
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ត្រូវចងចាំ កុំឃើញថាអត្រាកសិកម្ម ដែលគិតជាភាគរយថយចុះ ប្រៀបធៀបនឹងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ហើយចាត់ទុកថាប្រទេសនោះចុះខ្សោយ។ ត្រូវមើលប្រទេសដែលជឿនលឿន ដូចជាជប៉ុន អាម៉េរិក និងបារាំង ដែលការចូលរួមរបស់វិស័យកសិកម្មមានប្រមាណតែ ១% ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ ១% របស់គេ អាចចិញ្ចឹមប្រជាជនខ្លួនឯងបានផង និងអាចនាំចេញមកក្រៅប្រទេសទៀតផង។ នៅពេលដែលវិស័យឧស្សាហកម្មនិងសេវាកម្មបានរីកធំ នោះវិស័យកសិកម្មនឹងរួមតូច តែមិនមានន័យថាវិស័យនេះថយចុះទិន្នផលនោះទេ»។
សម្រាប់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលតើតួនាទីជាប្រតិបត្តិករវិញ បានគូសបញ្ជាក់បីការអនុវត្តន៍កសិកម្មទំនើបថា សព្វថ្ងៃនេះរាជរដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងយកចិត្តទុកដាក់និងគាំទ្រការអភិវឌ្ឍសហគមន៍កសិកម្មទំនើប តាមរយៈការរៀបចំកញ្ចប់ថវិកាមួយចំនួនដើម្បីត្រៀមជូនដល់បណ្ដាសហគមន៍កសិកម្មទំនើប។ក្នុងឱកាសឡើងថ្លែងក្នុងសមាជរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា លើកទី១ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតសហគមន៍កសិកម្មទំនើបចំនួន ១២ បន្ថែមទៀត និងបានចុះបញ្ជីទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ នៅក្នុងខេត្តចំនួន៧ រួមមាន ខេត្តសៀមរាប ខេត្តកំពង់ធំ ខេត្តតាកែវ ខេត្តកណ្ដាល ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ និងខេត្តពោធិ៍សាត់ ពីលើសហគមន៍កសិកម្មដែលមានស្រាប់សរុបចំនួន ២ ៦០១ សហគមន៍។ ក្នុងនោះផងដែរ សហគមន៍កសិកម្មទាំងនេះមានមុខដំណាំយុទ្ធសាស្ដ្រចំនួន ៤ ដូចជា ស្រូវ បន្លែ ស្វាយចន្ទី និងម្រេច ដែលគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដី ១១៤ ០២១ ហិកតា ហើយមានផលិតភាពប្រចាំឆ្នាំចំនួន ១៩,៧៧ លានដុល្លា។
បន្ថែមពីនេះសហគមន៍កសិកម្មទំនើបចំនួន៦ កំពុងតែមានការគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាលជាប្រាក់កម្ចី ការប្រាក់ទាបក្នុងរង្វង់ ៧%/ឆ្នាំ សម្រាប់ការធ្វើជាទុនបង្វិល ក្នុងទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១,៩លានដុល្លារ។ លើសពីនោះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចជាគោលការណ៍ដោយត្រៀមកញ្ចប់ថវិកាពិសេសចំនួន ៣៥ លានដុល្លា បន្ថែមទៀតដើម្បីគាំទ្រដល់ការផ្ដល់កម្ចីទាបជូនសហគមន៍កសិកម្មទំនើបក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំ គឺឆ្នាំ ២០២៥-២០២៧។
សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានរំលេចថា រាជរដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងពង្រីកការអភិវឌ្ឍសហគមន៍កសិកម្មទំនើបនៅតាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួន និងផ្ដោតលើមុខដំណាំដែលមានសក្ដានុពលខ្ពស់ ដូចជា ស្វាយចន្ទី កៅស៊ូ និង ទុរេន ជាដើម៕
