បារាំង និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អេហ្សីបគុយវ៉ែតបារ៉ែនថ្កោលទោសការវាយប្រហារជាថ្មីលើតំបន់ហ្កាហ្សា
05-September-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត៖ ប្រធានាធិបតីបារាំង លោកអេម៉ានូអែលម៉ាក្រុន( Emmanuel Macron) និងព្រះអង្គម្ចាស់រជ្ជទាយាទអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតម៉ូហាម៉េដប៊ិនសាលម៉ាន( Mohammed bin Salman ) បានថ្កោលទោសការបន្តការវាយប្រហារលើតំបន់ហ្កាហ្សា ពីសំណាក់អ៉ីស្រាអែល។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៥។
លោក ម៉ាក្រុន(Macron)កាលពីថ្ងៃទី១៩មិនា និយាយថា រូបលោកនិងព្រះអង្គម្ចាស់ប៊ិនសាលម៉ាន( bin Salman) នឹងធ្វើជាសហប្រធានសន្និសីទស្តីពីដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរ ដែលមានបំណងស្តារឡើងវិញ នូវទស្សនៈនយោបាយសម្រាប់អ៉ីស្រាអែល និងប៉ាឡេស្ទីន។ លោក ម៉ាក្រុន(Macron) បញ្ជាក់ថា ការត្រឡប់ទៅរកបទឈប់បាញ់ គឺចាំបាច់សម្រាប់ការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងនៅសល់ និងដើម្បីការពារអាយុជីវិតជនស៉ីវិល ដោយបន្ថែមថា លោកនិងព្រះអង្គម្ចាស់ bin Salman ក៏បានពិភាក្សាផងដែរ អំពីតម្រូវការដើម្បីធ្វើការរួមគ្នា លើបញ្ហាអនាគតរបស់តំបន់ហ្កាហ្សា។
ដោយឡែកក្រៅពីប្រទេសបារាំងនិងអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតប្រទេស៣ផ្សេងទៀតមាន អេហ្ស៊ីប គុយវ៉ែត និងបារ៉ែន បានព្រមានថា ការវាយប្រហារជាថ្មី របស់អ៊ីស្រាអែល លើតំបន់ហ្គាហ្សាស្ទ្រីប គំរាមកំហែងដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយ របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានចិនស៊ិនហួ។ការកត់សម្គាល់នេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងអំឡុង ពេលសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទ ដាច់ដោយឡែករវាងប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីបលោក Abdel-Fattah al-Sisi អធិរាជ នៃប្រទេសគុយវ៉ែត Sheikh Mishal Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah និងស្តេចនៃ ប្រទេសបារ៉ែន Hamad bin Isa Al Khalifa។
លោកស៊ីស៊ី( Sisi )និងអធិរាជគុយវែត Al-Sabah បានថ្កោលទោសការបន្តកើតមានអរិភាពរបស់អ៊ីស្រាអែល នៅតំបន់ហ្គាហ្សា ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ បានបណ្តាលឲ្យជនស៊ីវិល រាប់រយនាក់បាត់បង់ជីវិត រួមទាំងកុមារ និងស្ត្រីផងដែរ។មេដឹកនាំទាំងពីរ បានអះអាងថា ការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែល គឺជាការរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀង ឈប់បាញ់ ដែលត្រូវបានសម្រេច ដោយបញ្ជាក់ថា ការវាយប្រហារ តាមអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែល ក៏ជាផ្នែកមួយ នៃការប៉ុនប៉ង ដោយចេតនា ដើម្បីធ្វើឱ្យតំបន់ហ្គាហ្សាមិនអាចរស់នៅបាន និងជំរុញឱ្យប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនធ្វើចំណាកស្រុក។
គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃអង្គារសប្តាហ៍ទី១៨មិនា អ៉ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសលើតំបន់ហ្កាហ្សា បណ្តាលឱ្យមនុស្សជាង ៤០០នាក់ស្លាប់ ហើយនៅថ្ងៃពុធ យោធាអ៉ីស្រាអែល ក៏បានបើកបើកប្រតិបត្តិការវាយលុកជើងគោកសារជាថ្មីផងដែរ ចំពោះមុខភាពជាប់គាំងនៃបទឈប់បាញ់ដំណាក់កាលទីពីរ។កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៨ ខែមីនា សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏រឹងមាំរបស់អ៉ីស្រាអែល បានចោទប្រកាន់ថា ក្រុមហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីន គឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុង សម្រាប់ការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំដ៏ប្រល័យរបស់អ៉ីស្រាអែល ដោយនិយាយថា ប្រសិនបើហាម៉ាស បានយល់ព្រមទទួលយកសំណើពន្យារពេលបទឈប់បាញ់ របស់បេសកជនពិសេសអាមេរិក លោក Steve Witkoff រឿងបែបនេះនឹងមិនកើតឡើងឡើយ។ នេះបើតាមចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បាននិយាយថា «ហាម៉ាសជាអ្នកទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុង សម្រាប់សង្គ្រាម សម្រាប់ការបន្តអរិភាពឡើងវិញ។ ការបាត់បង់ជីវិតទាំងអស់ គឺអាចត្រូវបញ្ចៀសបាន ប្រសិនបើកន្លងមកនេះ ហាម៉ាសយល់ព្រមទទួលយក សំណើរបស់លោក Witkoff កាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍មុន»។អ៉ីស្រាអែលបាននិយាយថា ដោយសារការបដិសេធរបស់ហាម៉ាស ខ្លួនគ្មានជម្រើសរើសផ្សេង ក្រៅពីបន្តការប្រយុទ្ធគ្នា ដើម្បីរំដោះចំណាប់ខ្មាំងនៅសល់ ដែលត្រូវបានចាប់យកទៅតំបន់ហ្កាហ្សា តាំងតែពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៉ីស្រាអែលប៊ិនចាមិនណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ថែមទាំងបានព្រមានថា ការវាយប្រហារនេះ គ្រាន់តែជាការចាប់ផ្តើមប៉ុណ្ណោះ។
លោក Benjamin Netanyahu បានចេញបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល បើកការវាយប្រហារអាកាសទ្រង់ទ្រាយធំនៅតំបន់ហ្គាហ្សា ដោយមនុស្សជិត១ ០០០នាក់ ក្នុងរយៈពេលត្រឹម៤៨ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនត្រឹមប៉ុណ្ណឹង ឥឡូវលោកថែមទាំងបញ្ជាឲ្យបើកប្រតិបត្តិការជើងគោកនៅទីនោះថែមទៀត។
តួលេខពីក្រសួងសុខាភិបាលហ្គាហ្សា គិតត្រឹមរាត្រីថ្ងៃពុធទី១៩ខែមីនាឆ្នាំ២០២៥ និងត្រូវយកមកផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន Inquirer បានបង្ហាញថា ត្រឹម២ថ្ងៃ (ថ្ងៃទី១៧និង១៨ខែមីនា) មានមនុស្សរហូតដល់ទៅ៩៧០នាក់ ត្រូវបាត់បង់ជីវិត ខណៈរាប់ពាន់នាក់ទៀតរងរបួស។ការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំនេះ គឺជាប្រតិបត្តិការ «Power and Sword» ដែលចាប់ផ្តើមនៅយប់ថ្ងៃទី១៧និងព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី១៨ខែមីនា ដោយលោក Netanyahu បញ្ជាក់ថា ការវាយប្រហារនេះគឺដោយសារតែក្រុមហាម៉ាស មិនព្រមដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងនិងបដិសេធសំណើរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
លុះមកដល់ថ្ងៃពុធទី១៩ខែមីនា កងកម្លាំងការពារអ៊ីស្រាអែល (IDF) បានប្រកាសបើកប្រតិបត្តិការជើងគោកទ្រង់ទ្រាយធំថ្មីទៀត ដោយកងទ័ពបានសម្រុកចូលច្រករបៀង Netzarim ដែលជាតំបន់ពុះចែកភាគខាងជើងនិងខាងត្បូង ជ្រោយហ្គាហ្សា។ក្នុងសារវីដេអូនៅថ្ងៃដដែលនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល Israel Katz បានចេញការព្រមានចុងក្រោយទៅក្រុមហាម៉ាស ដោយតម្រូវឲ្យពួកគេដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងនៅសេសសល់ជាបន្ទាន់។ អ៊ីស្រាអែលនិយាយថា ក្រុមហាម៉ាសនៅមានចាប់ចំណាប់ខ្មាំង៥៩នាក់ក្នុងដៃ ហើយនោះក្នុងមាន២៤នាក់ត្រូវគេជឿថា នៅរស់។
សូមជម្រាបថា បូករួមទាំងតួលេខមនុស្សស្លាប់ចុងក្រោយនេះទៀត ធ្វើឲ្យចំនួនមនុស្សស្លាប់នៅតំបន់ហ្គាហ្សាចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៧ខែតុលាឆ្នាំ២០២៣មក កើនដល់ ៤៩ ៥៤៧នាក់ ខណៈ ១១២ ៦០៣រងរបួសនិង១.៩លាននាក់រត់ភៀសខ្លួន។ រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងរឹងមាំបំផុតចំពោះអ៉ីស្រាអែល។ យ៉ាងណាមិញ ប្រទេសជាច្រើនផ្សេងទៀតនៅលើពិភពលោក បានត្រឹមនាំគ្នាចេញមុខថ្កោលទោស ការបន្តប្រតិបត្តិការយោធាឡើងវិញរបស់អ៉ីស្រាអែល៕
