សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដឹកនាំវេទិការវាងរាជរដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ
22-January-2026 / ផ្សេងៗ
ភ្នំពេញ៖ នៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានរៀបចំវេទិការវាងរាជរដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ស្តីពីកំណែទម្រង់វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការ ដើម្បីសម្រេចបានចក្ខុវិស័យឆ្នាំ២០៥០។
វេទិកានេះមានវត្តមាន ចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំ និងសមាជិកគណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ (គ.ជ.អ.ប), គណៈអភិបាលរាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក និងឃុំ សង្កាត់។
ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាប្រធាន គ.ជ.អ.ប បានឱ្យដឹងថា វេទិការវាងរាជរដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ស្ដីពី «កំណែទម្រង់វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការ ដើម្បីចូលរួមសម្រេចបានចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០» ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏ឈ្លាសវៃ និងចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។ ផ្អែកតាមគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ គ.ជ.អ.ប. បានរៀបចំឯកសារទស្សនទានសម្រាប់ការរៀបចំវេទិកានេះ ហើយក៏ទទួលបានការឯកភាពពីសម្ដេចមហាធិបតីនាយករដ្ឋមន្តី តាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីចុះថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។
លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបន្តថា វេទិកានេះ ត្រូវរៀបចំរៀងរាល់៣ឆ្នាំម្ដង ដោយចាប់ផ្តើមអនុវត្តដំបូងពីឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងគោលបំណងវាយតម្លៃអំពីវឌ្ឍនភាព បញ្ហាប្រឈម ដំណោះស្រាយ និងការដាក់ចេញនូវការតម្រង់ទិសផ្នែកគោលនយោបាយសម្រាប់សម្រួចការអនុវត្តកំណែទម្រង់ វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការ ដើម្បីចូលរួមកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះឆ្ពោះទៅសម្រេចបានចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០។បើតាមលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស សុខា បានឱ្យដឹងថា ដំណើរការរៀបចំវេទិកានេះត្រូវអនុវត្តទៅតាមជំហានសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖
ជំហានទី១៖ ការរៀបចំវេទិកានៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដែលជំហាននេះត្រូវរៀបចំនៅថ្នាក់ឃុំ សង្កាត់ នៅថ្នាក់ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ និងនៅថ្នាក់រាជធានី ខេត្តនីមួយៗ។ជំហានទី២៖ ការរៀបចំកិច្ចប្រជុំរបស់អនុគណៈកម្មាធិការនានានៃគ.ជ.អ.ប. និងការរៀបចំ កិច្ចប្រជុំគ.ជ.អ.ប.។ជំហានទី៣៖ ការរៀបចំវេទិការវាងរាជរដ្ឋាភិបាលនិងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដែលបាន និងកំពុងប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងអធិកអធមនាពេលនេះ។សម្រាប់សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែតនាយករដ្ឋមន្ត្រីបាន មានប្រាសាសន៍ជាអាទិ៍ថា៖រាជរដ្ឋាភិបាលបានចាត់ទុកការកែទម្រង់នេះ ជាការកែទម្រង់ស្នូលមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធដ៏ មានសារសំខាន់មួយក្នុងចំណោមការដ្ឋានកែទម្រង់ស្នូលនានា ដើម្បីកសាងមូលធនសង្គម (social capital) និង មូលធននយោបាយ (political capital) ដែលជាបុរេលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ ការស្តារ និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឡើងវិញលើគ្រប់វិស័យ។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា ការកសាងមូលធនសង្គម គឺដើម្បីកសាង ទំនាក់ទំនងល្អ រវាងប្រជាជន និងប្រជាជន ដោយគ្មានការរើសអើង, មិនប្រកាន់និន្នាការនយោបាយ និងក្រុមសហគមន៍ផ្សេងៗគ្នានៅក្នុងសង្គម។ ការកសាងមូលធននយោបាយ គឺការកសាងជំនឿទុកចិត្ត និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងល្អរវាងប្រជាជន និង ស្ថាប័នសាធារណៈដែលជាតំណាងឱ្យផលប្រយោជន៍ប្រជាជន ប្រកបដោយ គណនេយ្យភាព, តម្លាភាព, បរិយាបន្ន និង សមធម៌។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា តាមរយៈការអនុវត្តគោលនយោបាយនៃការកែទម្រង់វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការ ក្នុងរយៈពេលជាង ២ទសវត្សន៍កន្លងមកនេះ, ទន្ទឹមនឹងការកសាងបាននូវក្របខណ្ឌគតិយុត្ត ក៏ដូចជាការពង្រឹងសមត្ថភាពរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ទាំង៣ កម្រិតរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័ន។ សម្តេចសូមកត់សម្គាល់នូវសមិទ្ធផលសំខាន់ៗចំនួន៣ ដូចខាងក្រោម៖សមិទ្ធផលទី១៖ ការពង្រឹង និងការពង្រីកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងអភិបាលកិច្ចនៅ មូលដ្ឋានការធ្វើវិមជ្ឈការពិតជាបានចូលរួមចំណែកដល់ការពង្រឹង និងពង្រីកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ, ការពង្រឹងស្ថិរភាពនយោបាយ និង អភិបាលកិច្ច ព្រមទាំងការជំរុញការអភិវឌ្ឍ សេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន ដោយមានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋ, ការកសាងឡើងវិញនូវ មូលធនសង្គម និងមូលធននយោបាយ ដែលជាគ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ប្រកបដោយ ប្រសិទ្ធភាព, និរន្តរភាព, បរិយាបន្ន និងសមធម៌។
សមិទ្ធផលទី២៖ ការលើកកម្ពស់ការផ្តល់សេវាសាធារណៈ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានគោលបំណងចម្បងនៃការកែទម្រង់ វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការ គឺការលើកកម្ពស់គុណ- ភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្តល់សេវាសាធារណៈ និងការបែងចែកផលប្រយោជន៍នៃការអភិវឌ្ឍ ប្រកបដោយបរិយាបន្ន, ចីរភាព និង សមធម៌។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលបំណងដ៏ពិសិដ្ឋនេះ, ការកែទម្រង់បានផ្ដោតលើការរៀបចំឡើងវិញនូវរចនាសម្ព័ន្ធ, ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងនៅរដ្ឋបាល ថ្នាក់ក្រោមជាតិ, ការផ្ទេរមុខងារ ធនធាន និងការទទួលខុសត្រូវទៅឱ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ក្នុងគោលបំណង «បង្ខិតសេវាឱ្យទៅកៀកជិតប្រជាពលរដ្ឋ» សំដៅបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានសេវាដោយឆាប់រហ័ស, តម្លាភាព, ប្រសិទ្ធភាព និង គណនេយ្យភាពនៅតាមមូលដ្ឋាន។
សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំ និងអនុវត្តគោលនយោបាយការកែទម្រង់នេះ ផ្អែកតាមស្ថានភាពនយោបាយ, សេដ្ឋកិច្ច, សង្គមកិច្ច និង វប្បធម៌ជាក់ស្ដែងរបស់កម្ពុជា ដោយ មានការប្រុងប្រយ័ត្ន, ការពិគ្រោះយោបល់, ការឯកភាពស្រុះស្រួលគ្នា, មានមូលដ្ឋានច្បាប់, មានផែនការសម្រាប់ធ្វើជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវតាមដំណាក់កាលនីមួយៗច្បាស់លាស់ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់ នូវអភិក្រម «ធ្វើផង រៀនសូត្រដកស្រង់បទពិសោធផង និង កែលម្អផង» ជាអាទិ៍៖ កម្មវិធីជាតិ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិរយៈពេល១០ឆ្នាំ ដំណាក់កាលទី១ ដែលយើងបានអនុវត្តពីឆ្នាំ២០១០ និងបញ្ចប់ឆ្នាំ២០២០ និងកម្មវិធីជាតិរយៈពេល១០ឆ្នាំ ដំណាក់កាលទី២ ដែលយើងចាប់ផ្តើមអនុវត្តពីឆ្នាំ២០២១ និងត្រូវបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០៣០ ខាងមុខ។
សមិទ្ធផលទី៣៖ ការចូលរួមកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រដោយផ្ទាល់នៅតាមមូលដ្ឋាន ភាពក្រីក្រ គឺជាបញ្ហាសង្គមដ៏ធំមួយដែលរាជរដ្ឋាភិបាលផ្តោតការ យកចិត្តទុកដាក់ កាត់បន្ថយជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងទិសដៅកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ, រាជរដ្ឋាភិបាល បាន និងកំពុងដាក់ចេញនូវវិធានការចម្រុះក្នុងការជំរុញ លើការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ និង ការអនុវត្តគោល- នយោបាយគាំពារសង្គម។ ជាក់ស្ដែង, ក្នុងរយៈពេលជាង២០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ, អត្រានៃភាពក្រីក្រ ត្រូវបានកាត់បន្ថយចាប់ពីអត្រាជាង ៥០% នៅដើមទសវត្សរ៍ ឆ្នាំ២០០០ មកនៅត្រឹមជាង ១០% នៅមុនវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩។
ទាក់ទងនឹងការស្នើបង្កើនថវិកានៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា ការងារនេះយើងបានធ្វើជាជំហានៗ ប៉ុន្តែជាមួយនឹងការបង្កើនថវិកា គឺត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច ឲ្យការងារមានប្រសិទ្ធភាព និងការគ្រប់គ្រងមន្ត្រីនៅមូលដ្ឋានឲ្យបាន។ បើយើងចាយច្រើនទៅលើបន្ទុកបុគ្គលិក មានន័យថា ការចំណាយលើបន្ទុកផ្សេង ត្រូវកាត់បន្ថយ។សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ស្នើឲ្យពិនិត្យលើមន្ត្រីកិច្ចសន្យា មាននិយាមច្បាស់លាស់ ត្រួតពិនិត្យ និងរើសឲ្យចំគោលដៅតែម្តង។ ការបំពេញមន្ត្រី ត្រូវឲ្យមានចរីភាព ដោយការ «រើសឲ្យចំ បំពេញឲ្យត្រូវ រក្សាឲ្យនៅ»។
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ស្នើឲ្យមានការគ្រប់គ្រង និងទទួលខុសត្រូវឲ្យបានច្បាស់លាស់ នៅរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ជាពិសេស គ្រូពេទ្យ និងគ្រូបង្រៀន ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្ទេរ។សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសថា គ្រូកិច្ចសន្យា នឹងត្រូវបានផ្តល់មេដាយ មិនមែនត្រឹមលិខិតសរសើរដូចមុនទេ។ សម្តេច បានឲ្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីសិក្សា ផ្តល់មេដាយមិនថាគ្រូកិច្ចសន្យា ឬគ្រូក្របខ័ណ្ឌ ព្រោះពួកគាត់សុទ្ធតែធ្វើការងារ ដើម្បីប្រទេសជាតិ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងការបំពេញគ្រូក្របខ័ណ្ឌ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា គ្រូកិច្ចសន្យា ឬគ្រូស្ម័គ្រចិត្ត បង្រៀនបាន ៣ឆ្នាំឡើងលើ មានគុណវុឌ្ឍិត្រឹមត្រូវ និងមាននិយាមរើសច្បាស់លាស់ ត្រូវពិចារណាបើកច្រក បញ្ចូលក្នុងក្របខ័ណ្ឌ ហើយលើកទឹកចិត្តឲ្យបង្រៀននៅទីតាំងដើម។សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានផ្តល់ជាគោលការណ៍ នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ជាពិសេសកន្លែងខ្វះខាតខ្លាំង គ្រូមធ្យមសិក្សាដែលចូលនិវត្តន៍ ត្រូវបើកច្រកសម្រាប់រយៈពេលខ្លី ពិនិត្យលទ្ធភាពឲ្យបន្តកិច្ចសន្យា ធ្វើជាគ្រូបណ្តោះអាសន្ន រហូតរើសគ្រូថ្មីបាន។ សម្តេច ស្នើក្រសួងអប់រំ និងក្រសួងមុខងារសាធារណៈរៀបចំការងារនេះ។ សម្តេច បានថ្លែងថា ការរើសមន្ត្រីចូលនិវត្តន៍ឲ្យបន្តធ្វើការ ក៏ត្រូវអនុវត្តដូចគ្នា សម្រាប់គ្រូពេទ្យ ផងដែរ។
ចំពោះការស្នើសុំប្រាក់សោធននិវត្តន៍ ចំពោះក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ប្រាក់លម្ហែមាតុភាពសម្រាប់សមាជិក្រុមប្រឹក្សាជាស្ត្រី និងការបង្កើនប្រាក់ឧបត្ថម្ភសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំភូមិ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដែលជាប់ឆ្នោត ៣អាណត្តិឡើង នឹងទទួលបានប្រាក់សោធននិវត្តន៍។ ការបង្កើនប្រាក់ឧបត្ថម្ភសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំភូមិ ក្រៅតែពីបានធ្វើការងារបន្តបន្ទាប់ហើយ សម្តេច ប្រកាសនឹងដំឡើងប្រាក់ឧបត្ថម្ភនេះបន្តទៀត ខណៈចំនួនថវិកា និងពេលវេលាដំឡើង កំពុងត្រូវបានសិក្សា។សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានប្រកាសផ្តល់ប្រាក់លម្ហែមាតុភាពសម្រាប់សមាជិក្រុមប្រឹក្សាជាស្ត្រី ដែលនឹងអនុវត្តចុងឆ្នាំ២០២៥ ឬដើមឆ្នាំ២០២៦៕
