ចូលកាន់តំណេងភ្លាមលោក ត្រាំបង្ហាញកណ្តាប់ដៃអាមេរិកខ្លាំងនិងលើកលែងទោស ឱ្យអ្នកគាំទ្រ ដែលបានវាយប្រហារវិមានសភា កាលពីឆ្នាំ២០២១
21-May-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
អាមេរិក៖ ត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីបានស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក ជាផ្លូវការ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានផ្តល់ការលើកលែងទោសដល់ អ្នកគាំទ្ររបស់លោកប្រមាណ១៥០០នាក់ ដែលបានសម្រុកចូលលុកលុយវាយប្រហារ ក្នុងវិមានសភាអាមេរិក US Capitol កាលពី៤ឆ្នាំមុន។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នាថ្ងៃអង្គារ ទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។
កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមអ្នកគាំទ្រលោក ត្រាំ រាប់ពាន់នាក់ បាននាំគ្នាចូលអុកឡុកវាយប្រហារលើវិមានសភាអាមរិក ក្នុងការប៉ុនប៉ងមួយ ដែលមិនបានសម្រេច ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរលទ្ធផលបរាជ័យរបស់លោក ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី កាលពីឆ្នាំ២០២០ ដែលនៅពេលនោះ លោក ត្រាំ បានចាញ់ លោក បៃដិន ក្រោយកាន់អំណាចបានត្រឹម១អាណត្តិ។ ប៉ូលិសអាមេរិកប្រហែល១៤០នាក់ បានទទួលរងអំពើហិង្សា អំឡុងពេលវាយប្រហារនោះ ហើយមនុស្ស៤នាក់ ក៏បានស្លាប់ផងដែរ អំឡុងភាពចលាចល ក្នុងនោះរួមមានទាំងអ្នកគាំទ្រម្នាក់របស់លោក ដែលត្រូវបានប៉ូលិសបាញ់ស្លាប់។ ក្នុងបទបញ្ជាលើកលែងទោសខាងលើ លោក ត្រាំ បានបង្គាប់ឱ្យមានការដោះលែងមុនពេលកំណត់ ចំពោះមេដឹកនាំចំនួន១៤នាក់ របស់ក្រុមស្តាំនិយម Oath Keepers និង Proud Boys ដែលកំពុងអនុវត្តទោសជាប់ពន្ធនាគារ រយៈពេលវែង។
លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា នឹងលុបចោលសកម្មភាពប្រតិបត្តិជិត ៨០នៃអតីតរដ្ឋបាលលោក ចូ បៃដិន ហើយនឹងដាក់ចេញនូវបទប្បញ្ញត្តិបន្ទាន់មួយដើម្បីរំសាយមន្ត្រីអាណត្តិមុន ក៏ដូចជាផ្អាកការជ្រើសរើសមន្ត្រីថ្មី។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃអង្គារ ទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៥។ក្រុមមន្ត្រីរបស់លោក ត្រាំ ក៏បានប្រកាសពីបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាមួយ ដែលនឹងអនុវត្តការកាត់បន្ថយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលក្នុងចំនួនច្រើន ក៏ដូចជាការលុបចោលនូវភ្នាក់ងារមួយចំនួនរបស់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ សេចក្តីប្រកាស ដែលរៀបចំអស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ គឺជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងមួយក្នុងចំណោមកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាច្រើនទៀត ដើម្បីរំសាយការងារសហព័ន្ធរបស់មន្ត្រីនៃរដ្ឋបាលមុន។
លោកត្រាំក៏បានហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយដើម្បីដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក WHO ដោយនិយាយថា ទីភ្នាក់សុខាភិបាលសកលមួយនេះគ្មានសមត្ថភាពដោះស្រាយកូវីដ១៩ និងវិបត្តិសុខាភិបាលអន្តរជាតិនានាផ្សេងទៀត។តែផ្ទុតទៅវិញក្នុងសម័យកូវិតប្រជាពើរដ្ឋអាមេរិកបានមើលឃើញពីសមត្តភាពខ្សោយរបស់លោកត្រាំក្នុងវិធានការទប់ស្កាត់កូវីតក្នុងអាមេរិកទៅវិញទេដែលធ្វើឲ្យពើរដ្ឋបាត់ការគាំទ្រហើយបោះឆ្នោតឲ្យលោកចូបៃដឹនវិញ។
តាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reutersលោក ត្រាំ បាននិយាយថា WHO បានបរាជ័យក្នុងការធ្វើសកម្មភាពដោយឯករាជ្យពីឥទ្ធិពលរបស់បណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនដែលជាសមាជិក WHO ហើយបានតម្រូវឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបង់វិភាគទានដោយអយុត្តិធម៌ ដែលមិនសមាមាត្រទៅនឹងវិភាគទានផ្ដល់ដោយប្រទេសធំៗដទៃដូចជាចិនជាដើម។ នៅឯពិធីចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិ លោក ត្រាំ បានគូសបញ្ជាក់ថា «អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានកេងចំណេញពី ពួកយើង អ្នកគ្រប់គ្នាកេងចំណេញពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដូច្នេះរឿងបែបនេះនឹងមិនកើតឡើងជាថ្មីទេ»។
គួរបញ្ជាក់ថា តាមរយៈបទបញ្ជាប្រតិបត្តិខាងលើរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងចាកចេញពី WHO ក្នុងរយៈពេល១២ខែ ហើយបញ្ឈប់រាល់ការចូលរួមចំណែកផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុទាំងឡាយ។ សហរដ្ឋអាមេរិក គិតត្រឹមពេលនេះគឺជាអ្នកផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុធំជាងគេបំផុតសម្រាប់ WHO។ កាលពីថ្ងៃចន្ទលោកត្រាំបានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយ ដែលពន្យារពេលការអនុវត្តបម្រាមលើការបិទប្រតិបត្តិការ TikTok នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីទុកពេលឱ្យក្រុមហ៊ុនសម្ព័ន្ធរបស់ TikTok លក់កម្មវិធីដ៏មានប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួន ឬក៏ត្រូវប្រឈមមុខនឹងការបិទ។
បទបញ្ជារបស់លោក ត្រាំ បានណែនាំឱ្យក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក កុំទាន់អនុវត្តបម្រាម នៅក្រោមច្បាប់ Foreign Adversary Controlled Applications Act ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយមានការគាំទ្រយ៉ាងទូលំទូលាយ ពីសំណាក់តំណាងរាស្ត្រអាមេរិកមកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងសាធារណរដ្ឋ នៅក្នុងសភាទាំង២ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ។
ច្បាប់នេះបានតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកដូច Apple និង Google លុបចោលកម្មវិធី TikTok ចេញពី App Store ឬ Play Store របស់ខ្លួនត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែមករាកន្លងទៅ លុះត្រាណាតែ TikTok ត្រូវបានលក់ ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ឬក្រុមហ៊ុនណាមួយនៅក្នុងប្រទេសដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ មុនឱសានវាទចូលមកដល់ TikTok បានបិទប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់នៅអាមេរិក ជាង ១៧០លាននាក់។តាមបទបញ្ជារបស់លោក ត្រាំ ការបិទ TikTok ត្រូវពន្យារពេល ៧៥ថ្ងៃ។TikTok បានបើកដំណើរការឡើងវិញ ក្រោយលោក ត្រាំ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៩ ខែមករា បានសន្យាថាស្វែងរកមធ្យោបាយមួយដើម្បីរក្សា TikTok ឱ្យបន្តប្រតិបត្តិការនៅអាមេរិក។
លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានលុបចោលបទបញ្ជាប្រតិបត្តិចំនួន ៧៨ ដែលចេញដោយលោក ចូ បៃដិន ហើយបទបញ្ជាទាំងនេះភាគច្រើនត្រូវបានលោក បៃដិន ចុះហត្ថលេខានៅពេលចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី១។ បទបញ្ជាដែលត្រូវបានលុបចោលរួមមាន៖ បទបញ្ជាប្រតិបត្តិដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកធ្លាប់វះកាត់ប្ដូរភេទអាចចូលបម្រើការក្នុងជួរយោធា .។បទបញ្ជាដែលហាមឃាត់ការចាប់ផ្ដើមជាថ្មីនូវកុងត្រាពន្ធនាគារឯកជន ។បទបញ្ជាដែលដកគុយបា ចេញពីបញ្ជីប្រទេសគាំទ្រភេរវកម្មនិង បទបញ្ជាដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ្នកតាំងទីលំនៅអ៉ីស្រាអែល នៅក្នុងតំបន់ West Bank រួមទាំងបទបញ្ជាកាត់បន្ថយហានិភ័យ AI ផងដែរ។
លោក បៃដិន ទើបតែដកគុយបា ចេញពីបញ្ជីភេរវករកាលពីពេលថ្មីៗនេះប៉ុណ្ណោះ និងបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ្នកតាំងលំនៅអ៉ីស្រាអែលក្នុងតំបន់ West Bank កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ដោយចោទថាពីបទប្រព្រឹត្ត អំពើហិង្សា។អំឡុងសុន្ទរកថាស្បថចូលកាន់តំណែង លោក ត្រាំ បានប្រកាសថាលោកនឹងប្រកាសអាសន្នថ្នាក់ជាតិសម្រាប់តំបន់ព្រំដែនភាគខាងត្បូង។ លោក ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជានៅឯការិយាល័យពងក្រពើ កាលពីយប់ថ្ងៃចន្ទ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ធនធានរបស់មន្ទីរបញ្ចកោណ និងការដាក់ពង្រាយកងកម្លាំង ព្រមទាំងការសាងសង់ជញ្ជាំងព្រំដែន។
លោក ត្រាំ ថែមទាំងបានបិទការប្រើប្រាស់កម្មវិធី ឬ app មួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យជនអន្តោប្រវេសន៍ជូនដំណឹងទៅកាន់គយអាមេរិក និងឆ្មាំការពារព្រំដែន ពីបំណងចូលក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្រួលដល់ការសុំសិទ្ធិជ្រកកោនទៀតផង។ លោក ត្រាំក៏បានចុះហត្ថលេខា ផងដែរលើបទបញ្ជាមួយដែលនឹងកំណត់និយមន័យឡើងវិញ ពី «ការចូលសញ្ជាតិពីកំណើត» ជានីតិវិធីមួយដែលកំណត់ថាអ្នកដែលកើតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងទទួលបានសញ្ជាតិអាមេរិក ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។
លើសពីនេះ អនុលោមតាមបទបញ្ជាប្រតិបត្តិរបស់លោក ត្រាំ ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់នឹងត្រូវបានបណ្ដេញទ្រង់ទ្រាយធំចេញពីសហរដ្ឋអាមេរិក។លោក ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិដើម្បីផ្អាកការជ្រើសរើសបុគ្គលិកក្នុងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ។ «ជាផ្នែកមួយនៃការផ្អាកនេះ គឺនឹងមិនមានការជ្រើសរើសបុគ្គលិកសហព័ន្ធថ្មីបន្ថែមទេ ចាប់ពីរសៀល ថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយក៏គ្មានមុខតំណែងថ្មីត្រូវបង្កើតឡើងនោះដែរ លើកលែងតែមុខតំណែងនៅក្នុងជួរយោធា និងមុខតំណែងពាក់ព័ន្ធនឹងមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ សន្តិសុខជាតិ ឬសុវត្ថិភាព សាធារណៈ។
បទបញ្ជារបស់លោក ត្រាំ បានណែនាំឱ្យនាយកនៃការិយាល័យគ្រប់គ្រង និងកញ្ចប់ថវិកា ត្រូវពិគ្រោះយោបល់ជាមួយទីភ្នាក់ងារប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាលដែលជាអង្គភាពថ្មីមួយត្រូវបានលោក ត្រាំ បង្កើត ដើម្បីដាក់ជូនផែនការក្នុងរយៈពេល៩០ថ្ងៃ សំដៅកាត់បន្ថយវិសាលភាពនៃកម្លាំងពលកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ ជាមួយការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរឡើង។ បញ្ជាមួយផ្សេងទៀតរបស់លោក ត្រាំ ក៏តម្រូវដែរឱ្យក្រសួង និងទីភ្នាក់ងាររដ្ឋទាំងអស់ចាត់វិធានការចាំបាច់នានា ដើម្បីបិទបញ្ចប់ការធ្វើការពីផ្ទះ ហើយតម្រូវឱ្យបុគ្គលរដ្ឋទាំងអស់ត្រឡប់មកធ្វើការពេញម៉ោងនៅការិយាល័យ វិញ។ តែថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង និងទីភ្នាក់ងារអាចធ្វើការលើកលែងក្នុងករណីចាំបាច់។
ទីភ្នាក់ងារប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាល ឬហៅកាត់ថា DOGE ត្រូវបានលោក ត្រាំ បង្កើតឡើងឱ្យមហាសេដ្ឋីអាមេរិក លោក Elon Musk និងអ្នកជំនួញអាមេរិក លោក Vivek Ramaswamy ដឹកនាំ ក្នុងគោលបំណង កាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារ។ តែ DOGE មិនមែនជាក្រសួងថ្មីផ្លូវការរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ ដូច្នេះគេនៅតែមានការសង្ស័យពីអំណាចរបស់ទីភ្នាក់ងារមួយនេះ និងថាតើទីភ្នាក់ងារនេះត្រូវធ្វើប្រតិបត្តិការយ៉ាងដូចម្ដេច?។
លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញបទបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយ ដោយប្ដូរឈ្មោះឈូងសមុទ្រម៉ិកស៉ិក (Gulf of Mexico) ទៅជា ឈូងសមុទ្រអាមេរិក (Gulf of America) និងប្ដូរឈ្មោះភ្នំ Denali ដែលជាភ្នំខ្ពស់ជាងគេនៅអាមេរិកខាងជើង ទៅជាភ្នំ McKinley ដោយយកឈ្មោះតាមអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក William McKinley។ ការប្ដូរឈ្មោះនេះត្រូវបានលោក ត្រាំចាត់ទុកថាជាឧទ្ទិសដល់ភាពអស្ចារ្យរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ភ្នំ McKinley ត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះទៅជាភ្នំ Denali ដោយអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Barack Obama។
លោក ត្រាំ បានដកសហរដ្ឋអាមេរិកជាលើកទី២ ចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុទីក្រុងប៉ារីស ដែលមានគោលដៅបង្ការកុំឱ្យកម្ដៅផែនដីកើនឡើងលើស ១.៥អង្សាសេ។ កាលពីអាណត្តិទី១ លោក ត្រាំ ក៏ធ្លាប់បានដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដែរ តែសហរដ្ឋអាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ចូ បៃដិន បានត្រឡប់ចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាថ្មី។លោក ត្រាំ ក៏បានសន្យាដែរថានឹងប្រកាសអាសន្នថាមពលថ្នាក់ជាតិ ហើយពិនិត្យឡើងវិញលើនីតិវិធីដែលរដ្ឋបាលរបស់លោក បាននិយាយថា បានដាក់បន្ទុកជ្រុលហួសហេតុលើការផលិតថាមពល និងការប្រើប្រាស់៕
