ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ស្តីបន្ទោសអ៊ីស្រាអែល ជុំវិញការហាមមិនឱ្យប្រមុខនៃ UN ចូលប្រទេសខ្លួន
07-May-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ញូវយ៉ក៖ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានគូសបញ្ជាក់នូវការគាំទ្រចំពោះ លោកអង់តូនីញ៉ូគុយតារ៉េស( Antonio Guterres) ប្រមុខនៃ UN ដែលត្រូវអ៊ីស្រាអែល ហាមមិនឱ្យចូលទៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ក្រោយការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញជម្លោះ នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាដោយមិនថ្កោលទោសប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃសុក្រ ទី៤ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៤។
ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN ដែលមានសមាជិកចំនួន ១៥ បានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដូច្នេះថា «ការសម្រេចចិត្តណាមួយ ដែលមិនសហការជាមួយប្រមុខ UN ឬ UN នោះ គឺវាផ្ទុយពីផលចំណេញ ពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំង នៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា»។ ទោះជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនេះ មិនបានសរសេរចំឈ្មោះអ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែវាបានបង្ហាញពីការឯកភាពគ្នា នៅក្នុងចំណោមក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិទាំងមូល។គួរបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីការបាញ់មីស៊ីលជាង ១៨០គ្រាប់របស់អ៊ីរ៉ង់ ទៅលើអ៊ីស្រាអែល លោក Guterres បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខ្លីមួយ ដោយថ្កោលទោស ចំពោះការរីករាលដាលនៃជម្លោះមជ្ឈិមបូព៌ា។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីស្រាអែល លោក Israel Katz បានប្រកាសនៅថ្ងៃពុធនេះថា អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Antonio Guterres ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចូលប្រទេសអ៊ីស្រាអែល។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤។អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលផ្លោង ២០០គ្រាប់ ទៅកាន់អ៊ីស្រាអែល ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសបូឡា ដែលជាក្រុមប្រដាប់អាវុធនៅលីបង់ ដែលគាំទ្រដោយខ្លួន។ មីស៊ីលភាគច្រើនត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ ប៉ុន្តែមួយចំនួនបានធ្លាយផុតការការពារ និងបានធ្លាក់ចូលទឹកដីអ៊ីស្រាអែល។
លោក Guterres បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយគ្រាន់តែថ្កោលទោស «ការវាយប្រហារចុងក្រោយបំផុតនៅមជ្ឈិមបូព៌ា» ដោយមិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា អ៊ីរ៉ង់ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវនោះទេ។ លោក Katz បានរិះគន់លោក Guterres ចំពោះការមិនហ៊ានថ្កោលទោសអ៊ីរ៉ង់ ហើយបាននិយាយថា អ៊ីស្រាអែលនឹងបន្តការពារខ្លួន ដោយមិនគិតពីជំហររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិឡើយ។
«អ្នកណាក៏ដោយដែលមិនអាចថ្កោលទោសយ៉ាងច្បាស់លាស់ ចំពោះការវាយប្រហារដ៏ឃោរឃៅរបស់អ៊ីរ៉ង់លើអ៊ីស្រាអែល ដូចដែលប្រទេសស្ទើរតែទាំងអស់នៃពិភពលោកបានធ្វើនោះមិនសមនឹងដាក់ជើងនៅលើទឹកដីអ៊ីស្រាអែលទេ» លោក Katz បានបញ្ជាក់។លោក Stephane Dujarric អ្នកនាំពាក្យលោកអង់តូនីញ៉ូ ហ្គូតទែរស៍ បានលើកឡើងថា ជាថ្មីម្តងទៀតរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែល បានប្រើវិធានការវាយប្រហារមកលើមន្ត្រីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
ដោយឡែកប្រទេសអ៊ីរ៉ង់វិញថ្កោលទោសសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រុមប្រទេស G7 ថា «លំអៀង» និង «គ្មានការទទួលខុសត្រូវ» ។អ៊ីរ៉ង់បានច្រានចោលការថ្កោលទោសរបស់ក្រុមប្រទេស G7 ចំពោះការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលរបស់ខ្លួនលើអ៊ីស្រាអែល ដោយចាត់ទុកថាវា «មានភាពលំអៀង និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវ»។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី០៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤។អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Esmaeil Baghaei បាននិយាយថា ប្រទេស G7 ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះអសន្តិសុខ និងអស្ថិរភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដោយសារតែការផ្គត់ផ្គង់អាវុធ និងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងនយោបាយរបស់ពួកគេ។អ៊ីរ៉ង់ក៏បានកោះហៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាល្លឺម៉ង់ និងអូទ្រីស បន្ទាប់ពីប្រទេសទាំងពីរនេះបានកោះហៅតំណាងរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីថ្កោលទោសការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល។
អ៊ីរ៉ង់បានអះអាងថា ប្រសិនបើប្រទេសនៅអឺរ៉ុបបានចាត់វិធានការទាន់ពេលវេលា ដើម្បីកាត់ផ្តាច់ជំនួយដល់អ៊ីស្រាអែល នោះវានឹងកាត់បន្ថយអំពើហិង្សា និងការស្លាប់នៅក្នុងតំបន់។ អ៊ីរ៉ង់បានចោទប្រកាន់អ៊ីស្រាអែលថា បានប្រព្រឹត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ និងបានបង្កឱ្យមានសោកនាដកម្មនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ក្រុមប្រទេស G7 បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីវិបត្តិនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ប៉ុន្តែបាននិយាយថា ដំណោះស្រាយការទូតនៅតែអាចដំណើរការបាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ៊ីរ៉ង់បានច្រានចោលសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ដោយចាត់ទុកថាវាជាការលំអៀង និងមិនទទួលខុសត្
ទាក់ទងបញ្ហានេះដែរកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសលីបង់ នឹងមិនចាកចេញទៅណានោះទេ បើទោះជាអ៊ីស្រាអែលបានស្នើឱ្យពួកគេ ជម្លៀសខ្លួនចេញជាបន្ទាន់ក៏ដោយ។ នេះបើតាមប្រមុខកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាព UN ដកស្រង់ចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។ប្រមុខកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាព UN លោក ហ្សង់ ព្យែរ ឡាគ្រ័រ (Jean-Pierre Lacroix) បានគូសបញ្ជាក់ប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៣ ខែតុលា ដូច្នេះថា «កងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពនឹងបន្តធ្វើការងាររបស់ពួកគេ ដើម្បីអនុវត្តតាមសេចក្ដីបង្គាប់របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN នៅក្នុងស្ថានការណ៍ដ៏លំបាកនេះជាមួយការត្រៀមផែនការ សម្រាប់គ្រាអាសន្នរួចជាស្រេច ដើម្បីប្រឈមមុខនឹងទាំងលទ្ធផលល្អ និងមិនល្អ»។
បេសកកម្មអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសលីបង់ ឬហៅកាត់ថា UNIFIL ទទួលបានអាណត្តិបញ្ជាពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN ដើម្បីជួយដល់កងទ័ព លីបង់ ក្នុងការថែរក្សាតំបន់មួយនេះមិនឱ្យមានអាវុធ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ។ ប៉ុន្តែបានធ្វើឱ្យមានភាពតានតឹងជាមួយក្រុមហេសបូឡាគាំទ្រដោយអ៉ីរ៉ង់ ដែលកំពុងគ្រប់គ្រង តំបន់ភាគខាងត្បូងលីបង់។អ៊ីស្រាអែល កាលពីដើមសប្ដាហ៍នេះបានស្នើឱ្យកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាព UN ជម្លៀសខ្លួនចេញពីទីតាំងរបស់ពួកគេឱ្យបានចម្ងាយ ៥គីឡូម៉ែត្រពីព្រំដែនរវាងលីបង់ និងអ៉ីស្រាអែល ដែលគេហៅថា «Blue Line» ឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបានដើម្បីសុវត្ថិភាព ខណៈកងទ័ពអ៊ីស្រាអែលកំពុងបើកការវាយលុកថ្មើរជើងទ្រង់ទ្រាយតូច នៅភាគខាងត្បូងលីបង់៕
