ចិនជំរុញប្រទេសនានានៅអាស៊ានការពារសន្តិភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្នុងពេលអាមេរិកស្វែងរកសន្តិភាពដែរជាមួយសម្ពន្ធ័មិត្ត?
08-July-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
សមុទ្រចិនខាងត្បូង ៖ លោកវ៉ាង យីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន កាលពីថ្ងៃអង្គារទី ៣សីហាបានអំពាវនាវឱ្យចិននិងអាស៊ានដោះស្រាយការជ្រៀតជ្រែកពីខាងក្រៅក៏ដូចជាផលប៉ះពាល់នៃការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ ។លោកក៏បានអំពាវនាវឱ្យចិននិងប្លុកអាស៊ានបង្កើនការពិគ្រោះយោបល់លើក្រមប្រតិបត្តិនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរដើម្បីការពារសន្តិភាពនិងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់។លោកវ៉ាងបានធ្វើការកត់សម្គាល់បែបនេះនៅពេលចូលរួមតាមរយៈដំណវីដេអូក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរវាងចិននិងអាស៊ាន។
ចិននិងសមាជិកអាស៊ានមានការគាំទ្រលើក្រមប្រតិបត្តិតាំងពីថ្ងៃជាង១០ឆ្នាមុនដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន។ លោកវ៉ាងបាននិយាយថាការអានជាលើកទីពីរនូវអត្ថបទព្រាងនៃក្រមប្រតិបត្តិកំពុងប្រព្រឹត្តទៅតាមអនឡាញនិងកំពុងមានវឌ្ឍនភាព។លោកវ៉ាងនិយាយថា ចិនទទូចលើការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធីតាមរយៈការពិគ្រោះយោបល់ដោយប្រទេសពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ចៀសវាងសកម្មភាពឯកតោភាគីនានាដែលបង្កើនការខ្វែងគំនិតគ្នា និង ធ្វើឱ្យការខ្វែងគំនិតគ្នាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅ ហើយក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះដែរគឺពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើដែនសមុទ្រប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាមួយប្រទេសពាក់ព័ន្ធ។
លោកក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថាអធិបតេយ្យភាពរបស់ចិនក៏ដូចជាសិទ្ធិនិងផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងគឺអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិរួមទាំងអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ។ លោកបាននិយាយថា ចិនមិនដែលធ្វើការទាមទារទឹកដីថ្មីនោះទេ ប៉ុន្តែនឹងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវជំហរនឹងធឹងរបស់ខ្លួន។លោកវ៉ាងនិយាយថាដោយសារកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នារបស់ចិននិងអាស៊ានសមុទ្រចិនខាងត្បូងទទួលបានស្ថានភាពស្ថិរភាពហើយសេរីភាពក្នុងការធ្វើនាវាចរណ៍និងការហោះហើរត្រូវបានការពារស្របតាមច្បាប់។សមុទ្រចិនខាងត្បូងមិនគួរប្រែក្លាយជាសង្វៀនសម្រាប់ប្រទេសធំៗនោះទេ ហើយពួកគេមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យរំខានដល់សន្តិភាពនិងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់នោះដែរ។
ដោយឡែកសម្រាប់អាមេរិកវិញក្នុងជំនួបនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិកលោក អ៊ែនថូនី ប្លីងកិន កាលពីថ្ងៃអង្គារ៍ទី៣សីហាដែរបានប្រកាសបង្កើត«ការចរចាយុទ្ធសាស្ត្រ»មួយជាមួយឥណ្ឌូនេស៊ី ហើយរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបាននិយាយថា ប្រទេសទាំង២បានប្តេជ្ញាចិត្តថានឹងធ្វើការរួមគ្នាលើបញ្ហាជាច្រើន រួមមានការការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។
ឥណ្ឌូនេស៊ីជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតនៅអាស៊ាន ជាប្លុកដែលរដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកគិតថាជាកន្លែងសំខាន់មួយនៅក្នុងកិច្ចខិខំរបស់ខ្លួនដើម្បីងើបឡើងតតាំងជាមួយនឹងឥទ្ធិពលកាន់តែកើនឡើងរបស់ចិននៅអាស៊ី។ភាគីទាំងពីរបានយល់ព្រមបង្កើត«ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ»មួយនៅឆ្នាំ២០១៥ តែលោកប្លីងកិន បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានពេលឈរជិតលោកស្រី ម៉ាស៊ូឌី ថា ការចរចានេះឥឡូវទើបតែចាប់ផ្តើមទេ។«ឥណ្ឌូនេស៊ី ជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររឹងមាំមួយរបស់អាម៉េរិក។យើងធ្វើការរួមគ្នាលើរណសិរ្សជាច្រើន។រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនសូមវាយតំលៃសម្លេងខ្លាំងក្លារបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីនៅក្នុងអាស៊ាន»។
ចំណែកលោកស្រី ម៉ាស៊ូឌី បានប្រាប់លោកប្លីងកិនថា ភាពជាដៃគូរឹងមាំមួយជាមួយឥណ្ឌូនេស៊ីនឹងជា«ទ្រព្យសំខាន់មួយសំរាប់ការចូលរួមពាក់ព័ន្ធរបស់អ្នកកាន់តែច្រើនឡើងនៅក្នុងតំបន់។អាម៉េរិកជាដៃគូសំខាន់មួយសំរាប់អាស៊ានអនុវត្តទស្សនវិស័យឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក…»។ក្រៅពីនេះឥណ្ឌាវិញក៏កំពុងត្រៀមបញ្ជូនក្រុមនាវាចម្បាំង ទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ក្នុងខែសីហានេះ ក្រោមគោលបំណងពង្រីកចំណងទាក់ទង ផ្នែកសន្តិសុខជាមួយបណ្តាប្រទេសជាមិត្ត ខណៈវាទំនងជាសញ្ញាបង្ហាញថា ឥណ្ឌាហាក់មានបំណងចង់ដើរជា តួអង្គសំខាន់ជាងមុននៅក្នុងតំបន់ ដើម្បីតទល់ជាមួយចិន។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយ ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅល្ងាចថ្ងៃពុធ ទី០៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១។
បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់យោធាជើងទឹករបស់ឥណ្ឌា នាវាចម្បាំងចំនួន ០៤គ្រឿង នឹងត្រូវដាក់ពង្រាយរយៈពេល ០២ខែ ទៅកាន់តំបន់អាស៉ីអាគ្នេយ៍ សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងភាគខាងលិចមហាសមុទ្រប៉ាស៉ីហ្វិក។យោធាឥណ្ឌាបានលើកឡើងថា ការចល័តក្រុមនាវាចម្បាំងនេះ គឺដើម្បីសង្កត់ធ្ងន់ពីសាមគី្គភាពជាមួយបណ្តាប្រទេសជាមិត្ត សំដៅធានានូវ សន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អលើដែនសមុទ្រ។ ក្នុងអំឡុងនៃការដាក់ពង្រាយ ក្រុមនាវាចម្បាំងឥណ្ឌា ក៏នឹងចូលរួមក្នុងការធ្វើសមយុទ្ធយោធារួមគ្នា ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលី នៅក្បែរកោះហ្គាំផងដែរ។
