» ក្រសួងសុខាភិបាល​និង​មន្ត្រី​ជំនាញ​និយាយ​ពី​រឿង «​កូ​វីដ​១៩ មាន​ប្រភពពី​កម្ពុជា​»! » ប្រជាពលរដ្ឋ​អាមេរិក​៥០​ម៉ឺន​នាក់​ស្លាប់​ដោយសារ​កូ​វិត​១៩​ច្រើនជាង​អ្នកស្លាប់​ក្នុង​សង្គ្រាម​ » នគរបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ ចុះ​ចែក​ម៉ាស់​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បី​បង្ការ​ទប់ស្កាត់​ជំងឺឆ្លង​កូ​វីដ​១៩ » ជំទាវ ស៊ន សៀវ​ម៉ី និង​គូ​ដណ្តឹង​មិនបាន​រៀប​ពិធីការ​ទេ​តែ នាំគ្នា​សែន​ព្រែ​ន​ព្រោះ​កូ​វីត​ » នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ និង​រដ្ឋមន្ត្រី​៩​រូប​ទៀត រួច​ផុតពី​ការបោះឆ្នោត ដក​សេចក្តីទុកចិត្ត​នៅក្នុង​សភា » អ្នកជំនាញការ​បារាំង​ថា​ស្រុក​ខ្មែរ​រកឃើញ​មេរោគ​កូ​វិត​តាំងពី​១០​ឆ្នាំមុន​ម្លេះ​? » អង្គការ​NATO​ព្រមាន​ពី​ការកើនឡើង​អំណាច​រប​ស់​ចិន​និង​ត្រៀម​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទប់ទល់​យូ​អង្វែង​! » ព្រឹត្តិការណ៍​សហគមន៍​២០​កុម្ភៈ​បង្កដោយ​ស្រី​ចិន​!​អត់​បិទ​សាលារៀន​ពិធីមង្គលការ​និង​ការជួបជុំ​ទេ​តែ​ត្រូវ​ពាក់​ម៉ាស​ » អាជ្ញាធរខេត្ត​ព្រះសីហនុ ចុះ​រុះរើ​សំណង់​ខ្ទម​និង​ផ្ទះ​ចំនួន​៥៨​ខ្នង​ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​នាក់ លើកគ្នា​តវ៉ា » ឆ្នាំ​២០២០​កត់​ឈ្មោះ ជនសង្ស័យ​គ្រឿងញៀន ១៥.៨៥៦​នាក់ និង​វត្ថុតាង ៣៣៥៥​គីឡូក្រាម​ទៅក្នុង​ប្រព័ន្ធ​អ៊ិន​ធឺ​ណិ​ត​! » ព្យុះ​ព្រឹល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​អាមេរិក ៧​លាន​នាក់​នៅ​តិច​សាស ជួប​វិបត្តិ​ខ្វះ​ស្បៀង ទឹក និង​អគ្គិសនី​សំរាប់​ប្រើប្រាស់ » រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​៖កម្ពុជា​សុំ​ទិញ​វ៉ាក់សាំង​កូ​វីត​ពី​ឥណ្ឌា​៥​លាន​ដូ​ស​! » រឿង​សិស្សសាលា​ឯកជន AIS បើកឡាន​ពាក់​ស្លាក​(​នប​)​មក​រៀន​ត្រូវបាន​ដកយក​ស្លាក​លេខ​និង​ស៊ី​រ៉ែ​ន​ហើយ​! » ក្រុម​អនាធិបតេយ្យមក​បោះបង្គោល​ទន្ទ្រាន​យក​ដី​ពលរដ្ឋ បង្ក​ហិង្សា ហើយ​ប្តឹង​ម្ចាស់​ដី​ទៀត​ឮថាមានអ្នកធោមនៅពីក្រោយចាំមើល​តុលា​ការ​គិត​ម៉េច​? » ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម ប្រយ័ត្ន​ផង​ស​ន្ទ​ស្សន៍​កាំរស្មី​វិទ្យុសកម្ម​យូ​វី នឹង​ឡើងដល់​កម្រិត​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​?!

វីដេអូ

តាមដានសង្គម

ចំនួនអ្នកទស្សនា

ថ្ងៃនេះ​ 3514 នាក់

ម្សិលមិញ 3303 នាក់

សរុប 6632473 នាក់

រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​មី​យ៉ាន​ម៉ា​រង​ការតវ៉ា​និង​ថ្កោលទោស​ពី​អន្តរា​ជាតិ​លើកលែងតែ​ចិន​

 

​យ៉ាង​ហ្គ​ន​៖ យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី​១​កុម្ភៈ បាន​ប្រើ​កម្លាំងយោធា​ដណ្ដើម​អំណាច​ពី​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) ដែល​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​តាម​ការបោះឆ្នោត ។​a miyanmar coup2 

សេចក្តីរាយការណ៍​ឲ្យ​ដឹងថា នៅ​ព វេលា​ម៉ោង​៣​ភ្លឺ​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​១​កុម្ភៈ បណ្តាញ​អ៊ី​ន​ធ័​រ​នែ​ត ចាប់​រអាក់រអួល​អស់​៧៥% បន្ទាប់មក​ត្រូវ​កាត់ផ្តាច់​ទាំងស្រុង នៅតាម​ទីក្រុង​ធំៗ​។ ប្រព័ន្ធ​ទូរស័ព្ទ​ក៏​ដាច់​ដោយ​អន្លើ​។ យោធា​បង្ហាញ​វត្តមាន​ពេញ​រដ្ឋធានី និង​ចាប់យក​លោកស្រី អ៊ុង​សាន​ស៊ូ​ជី​ដែលជា​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ និង​លោក​ប្រធានាធិបតី​លោក យូ វីន​ម្យី​ន​ត៍ (U Win Myint) ទាំង​ព្រលឹម​អុល ទៅ​ឃុំ​ទុក​នៅ​ក្រុង​ណៃ​ពិដោ​។ អភិបាលក្រុង​រ៉ង់​ហ្គូ​ន សិល្បករ ប្រមុខ​ដឹកនាំ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​អ្នកនយោបាយ​នៅ​តំបន់​ជនជាតិភាគតិច​ជាច្រើនរូប ត្រូវបាន​ក្រោម​យោធា​ចាប់ខ្លួន ជា​បន្តបន្ទាប់​នៅវេលា​ម៉ោង​បី​កន្លះ​ភ្លឺ​នា​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី ១​កុម្ភៈ ថ្ងៃ​ដែល​ត្រូវ​បើកប្រជុំ​សភា​អាណត្តិ​ថ្មី​បន្ទាប់ពី​ការបោះឆ្នោត​សភា​កាលពី​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២០​ដែល​គណបក្ស​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) ឈ្នះ​សម្លេង​ភាគច្រើន ។​

​នៅវេលា​ម៉ោង​៨​ព្រឹក Tatmadaw( ឈ្មោះ​កងកម្លាំង​យោធា​ភូមា​) បានចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ប្រកាស​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​និង​ឡើង​ក្តោប​អំណាច ដោយមាន​លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍​ជាន់ខ្ពស់ មីន អ៊ុង​ឡាំង (Min Aung Hlaing) មេទ័ព​ដ៏​មានអំណាច​បំផុត​នៅ​ភូមា ជា​អ្នកគ្រប់គ្រង​អំណាច​ក្នុង​ដៃ​ស្ទើរតែ​ម្នាក់ឯង (​កាន់​ទាំង​អំណាច​រដ្ឋបាល សភា និង​តុលាការ​)​។ ក្រុម​រដ្ឋប្រហា​បានតែងតាំង​អនុ​ប្រធានាធិបតី​ភូមា​បច្ចុប្បន្ន លោក មីង ស្វេ Myint Swe អតីត​មេទ័ព​ដ៏​មានអំណាច​នៅ​រ៉ង់​ហ្គូ​ន ជា​ប្រធានាធិបតី​ស្តីទី (​តួនាទី​ក​ត្តិ​យស​) សម្រាប់​រយៈពេល​មួយឆ្នាំ​ដែល​ពួក​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ចាត់ទុក​ប្រទេស​ក្នុង​គ្រាអាសន្ន​ដើម្បី​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ជាថ្មី​?​។​

​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​បាន​បិទ​។ ផ្លូវថ្នល់​សំខាន់ៗ​ក្នុង​រដ្ឋធានី និង​នៅ​រ៉ង់​ហ្កូ​ន ត្រូវ​បិទ​ខ្ទប់​។ ធនាគារ​ក៏ត្រូវ​បិទ​រហូតដល់​មាន​បទបញ្ជា​ថ្មី ដែលជា​ហេតុ​នាំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​សម្រុក​នាំគ្នា​ទៅ​ដក​លុយ តែ​ហាង​ទំនិញ​នៅ​បើក​នៅឡើយ​ទេ​។​សេចក្ដីជូនដំណឹង​រប​ស់​សមាគម​ធនាគា​បាន​ឲ្យ​ដឹងថា “​សមាជិក​ទាំងអស់​រប​ស់​សមាគម​ធនាគារ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​បិទ​ធនាគារ​របស់ខ្លួន​ដោយ​ចាប់ផ្តើម​ជា​ឯកច្ឆន្ទ​ពីថ្ងៃ​ទី​១​ខែកុម្ភៈ​នេះ​ទៅ​”​។​​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​បាន​និយាយថា ធនាគារ​នានា​នឹង​ស្នើសុំ​ការអនុញ្ញាត​ពី​ធនាគារកណ្តាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា សម្រាប់​ការបិទជា​បណ្តោះអាសន្ន​ហើយ​ជូនដំណឹង​ដល់​ពួកគេ​នៅពេល​ពួកគេ​គ្រោង​នឹង​ចាប់ផ្តើម​សេវាកម្ម​ឡើងវិញ​។​a miyanmar coup1 

​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) នៅបាន​ប្រកាសថា មេដឹកនាំ​របស់​ពួកគេ​គឺ​លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ទាំងអស់ កុំ​ទទួលស្គាល់​ការធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ដោយ​យោធា និង​ក្រោក​ឡើង​ធ្វើបាតុកម្ម​តវ៉ា​។ នៅក្នុង​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​របស់​ខ្លួន គណបក្ស NLD បាន​គូសបញ្ជាក់ ថា «​សកម្មភាព​ដែល​យោធា​កំពុង​ធ្វើ បាននិងកំពុង​នាំ​ប្រទេសជាតិ ត្រលប់​ទៅ​របប​ផ្ដាច់ការ​សាជាថ្មី​។ ខ្ញុំ​ជំរុញ​ឱ្យ​ប្រជាជន​ទាំងអស់ កុំ​ទទួលស្គាល់​ទង្វើ​បែបនេះ​ជាដាច់ខាត ហើយ​ក្រោកឈរឡើង​ធ្វើបាតុកម្ម ប្រឆាំងនឹង​រដ្ឋប្រហារ​របស់​យោធា​»​។​​នៅ​ល្ងាច​ថ្ងៃទី​១​ខែកុម្ភៈ​នៅមុខ​ស្ថានទូត​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ប្រចាំ​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ ពលរដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​រាប់ពាន់នាក់​បាននាំគ្នា​ដ​ង្ហែ​ក្បួន​ធ្វើបាតុកម្ម​ប្រឆាំង​ការចាប់ខ្លួន​លោកស្រី​អង់​សាន ស៊ូ​ជី ពី​សំណាក់​យោធា​។​

​ក្រុមបាតុករ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​កម្លាំងយោធា​ដោះលែង​លោកស្រី ស៊ូ​ជី និង​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​បាន​ចាប់ខ្លួន ។ ថៃ​គឺជា​ប្រទេស​ដែលមាន​ពលរដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​រស់នៅ​ជាង​១​លាន​នាក់ ។​​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោក​ប្រា​វិត​វង់​សុ​វាន់​(Prawit Wongsuwon) បាន​លើកឡើងថា ការដែល​យោធា​ដណ្តើម​អំណាច​ដឹកនាំ​ប្រទេស​គឺជា​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ។ លោក​Prawit Wongsuwon បន្តទៀតថា រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​បារម្ភ​ខ្លាំង​នោះ​គឺ​ខ្លាច​អ្នក​ឆ្លង​កូ​វីដ​-១៩ មកពី​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​កាន់តែច្រើន​។​លោក​ប្រា​វីត​លើក​បែបនេះ​ជួណ​ពេលដែល​រដ្ឋមន្ត្រី​សុខាភិបាល​បានប្រកាស​លាលែង​ពី​តំណែង​បន្ទាប់ពី​មេ​ត្រូវបាន​ចាប់ខ្លួន​។​សូមបញ្ជាកថា​៖ ថៃ​និង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា មាន​បន្ទាត់​ព្រំដែន​ប្រវែង​ដល់​ទៅ​២៤០០​គីឡូម៉ែត្រ ហើយ​ការ​ឆ្លងដែន​ចូលក្នុង​ប្រទេស​ថៃ គឺជា​រឿង​មិនអាច​គេចផុត​។​​តាម​សារព័ត៌មាន​Bangkok Post បាន​ផ្សាយ​ថា មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​បិទ​ព្រំដែន​ជាប់​ប្រទេស​ថៃ​ស្ថិតនៅក្នុង​តំបន់ Mae Sai ខេត្ត​Chiang Rai ។ ជាមួយគ្នានេះ​ច្រកព្រំដែន​ផ្សេងទៀត​ក៏ត្រូវ​បាន​បិទ​ផងដែរ ។​a miyanmar coup2 

​គួរ​បញ្ជាក់ថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​តាក់តែង​ដោយ​យោធា​កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៨ គ្រោង​ផ្តល់​អំណាច​បន្តិច​ម្តងៗ​ទៅឱ្យ​ស៊ីវិល បាន​បើកផ្លូវ​ឱ្យ​ភូមា​មាន​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល នៅ​ឆ្នាំ​២០១១​មក តែ​បាន​កំណត់ឱ្យ​ក្រុម​យោធា​ជា​អ្នក​កាន់​ក្រសួង​បី​សំខាន់ៗ (​មហាផ្ទៃ ការពារជាតិ និង​ព្រំដែន​) និង​មាន​អាសនៈ នៅក្នុង​សភា​២៥% ដោយ​មិន​ឆ្លងកាត់​ការបោះឆ្នោត​។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នេះ​បានចែង​ហាមឃាត់​មិនឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ភូមា​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ជាមួយ​ជនបរទេស បាន​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ទេ​។ ក្រុម​យោធា​មាន​ចេតនា​ធ្វើ​គ្រប់យ៉ាង​រារាំង​លោកស្រី​អ៊ុង​សាន​ស៊ូ​ជី​។

នៅពេល​ឈ្នះ ក្នុងសម័យ​បោះឆ្នោត​សភា​ឆ្នាំ​២០១៥ លោកស្រី​អ៊ុង​សាន​ស៊ូ​ជី មិនអាច​កាន់​តួនាទី​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ ជា​ផ្លូវការ​បាន​មែន តែ​លោកស្រី​មាន​តំណែង​ជា “​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​” ដែលជា​អ្នកដឹកនាំ​ប្រទេស​ពិតៗ​ដោយ​ជាក់ស្តែង​។ បានន័យថា ក្រុម​យោធា​បាន​បាត់បង់​អំណាច​គ្រប់គ្រង​ដំណើរការ​នយោបាយ​អស់​មួយ​ភាគ​ធំ​។ បើតាម​អ្នកវិភាគ​នយោបាយ នេះ​ជា​ច​ម្លោះ​ប្រហោង​នៃ​ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​ពួកយោធា​មិនបាន​គិតដល់​។​

​អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និង​បណ្ដា​ប្រទេស​លោកខាងលិច ជាពិសេស​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ថ្កោលទោស​យ៉ាងខ្លាំង ហើយ​ថែមទាំង​ព្រមាន​ដែរ​ថា នឹង​ចាត់វិធានការ​ឆ្លើយតប បើសិនជា​យោធា​មិន​ព្រម​ដោះលែង​លោកស្រី ស៊ូ​ជី និង​អ្នក​ដែល​ត្រូវបាន​ចាប់ខ្លួន​ឱ្យមាន​សេរីភាព​វិញ​ទេនោះ​។​

រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការបរទេស​អាមេរិក​លោក Antony J Blinken ក៏បាន​បង្ហាញ​នូវ​ការព្រួយបារម្ភ​យ៉ាងខ្លាំង​ផងដែរ​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ និង​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​យោធា​ផ្លាស់ប្តូរ​សកម្មភាព​រប​ស់​ខ្លួន​ជាបន្ទាន់​។ “​យើង​សូម​អំពាវនាវ​ដល់​មេដឹកនាំ​យោធា​មី​យ៉ាន​ម៉ា​ឲ្យ​ដោះលែង​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​និង​មេដឹកនាំ​សង្គម​ស៊ីវិល​ទាំងអស់ ហើយ​គោរព​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ដូចដែល​បានបង្ហាញ​នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​តាមបែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាលពី​ថ្ងៃទី​៨​ខែវិច្ឆិកា​។ សហរដ្ឋអាមេរិក​ឈរ​ជាមួយ​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា នៅក្នុង​សេចក្តីប្រាថ្នា​របស់​ពួកគេ​ចំពោះ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីភាព សន្តិភាព​និង​ការអភិវឌ្ឍ​”​។​

​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​លោក Antonio Guterres លោក អង់​តូ​នី​ញ៉ូ ហ្គូ​ត​ទែស បាន​លើកឡើងថា ការប្រកាស​ប្រមូល​ក្តោប​ក្តាប់​អំណាច​ទាំងស្រុង ពី​សំណាក់​ក្រុម​យោធា នឹង​បំផ្លាញ​ដល់​ការធ្វើកំណែទម្រង់ ប្រជាធិបតេយ្យ នា​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ​។ លោក​បាន ថ្លែង​ថ្កោលទោស​ផងដែរ ចំពោះ​ការចាប់ខ្លួន​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ព្រមទាំង​អ្នកនយោបាយ​ជាច្រើនរូប​ទៀត នៅក្រោយ​ហេតុការណ៍​រដ្ឋប្រហារ​។​

លោក Charles Michel ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​អឺរ៉ុប បាន​សរសេរ​លើ​ទំព័រ​Twitter ថា តាងនាម​ឲ្យ​សហភាព​អឺរ៉ុប លោក​សូម​ថ្កោលទោស យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់​បំផុត ចំពោះ​ការធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ ព្រមទាំង​ការចាប់ខ្លួន​លោកស្រី​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី និង​អ្នកនយោបាយ​ផ្សេងទៀត​។ លោក​បន្តថា លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវតែ​ទទួលបាន​ការគោរព​ទ​ទួល​យក​។ ចំណែក​លោក Josep Borrell ប្រមុខ​ការទូត​សហភាព​អឺរ៉ុប បាន​លើកឡើងថា ប្រជាជន​ភូមា​ត្រូវការ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយ​សហភាព​អឺរ៉ុប នឹង​នៅ​ជាមួយ​ប្រជាជន​ភូមា​ជានិច្ច​។​

​ចំណែក​លោក បូរី​ស ច​ន​សុន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អង់គ្លេស បាន​សរសេរ​លើ​Twitter ថា លោក​ថ្កោលទោស រដ្ឋប្រហារ​យោធា​របស់​កងទ័ព​ភូមា និង​ថ្កោលទោស​ចំពោះ​ការចាប់​ឃុំខ្លួន​លោកស្រី​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ព្រមទាំង​អ្នកទោសនយោបាយ​ឯទៀត​។​លោក​ហ្កា​ប្រ៊ី​អេ​ល​អា​តា​ល់​( Gabriel Attal )​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​បារាំង បាន​ថ្លែង​នៅតាម​វិទ្យុ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​១​កុម្ភៈ​នេះ​ថា រដ្ឋាភិបាល​បារាំង សូម​អំពាវនាវ​ឲ្យ​កងទ័ព​ភូមា ត្រូវ​ដោះលែង​មនុស្ស​ទាំងអស់ ហើយ​ទទួលស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត ដែល​ប្រជាជន​ភូមា​បានសម្រេច​ចិត្ត​។ លោក​បាន​អះអាងថា រដ្ឋាភិបាល​បារាំង កំពុង​ពិភាក្សា ជាមួយ​ដៃគូ និង​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​ឯទៀត ដើម្បី​រក​យន្តការ​អន្តរជាតិ ជួយ​ស្រោចស្រង់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ភូមា​។ រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន សិង្ហ​បុរី ឥណ្ឌា និង​អូស្ត្រាលី​ជាដើម សុទ្ធតែ​បាន​សម្តែង​ការព្រួយបារម្ភ អំពី​ការ​រលត់រលាយ នូវ​ការរីកចំរើន​បង្គួរ នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅ​ភូមា​។​

​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​០១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២១​ផ្សាយ​ថា​៖​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​បានប្រកាសថា ខ្លួន​បាន​ដឹងលឺ​អំពី​ការធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា ដែល​កើតឡើង​នៅក្នុង​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នា​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ ហើយ​សង្ឃឹមថា ភាគី​ទាំងអស់​អាច​ដោះស្រាយ​ការខ្វែងគំនិត​គ្នា​នានា នៅក្រោម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​រក្សា​ឲ្យ​បាន​នូវ​ស្ថិរភាព​។ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន លោក វ៉ាង វិ​ន​ពី​ន (Wang Wenbin) បានលើកឡើង​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា «​ខាងយើង​បាន​កត់សម្គាល់ឃើញ​នូវ​អ្វី ដែល​បាននិងកំពុង​កើតឡើង​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ហើយ​កំពុងតែ​ស្វែងយល់​ស្ថានការណ៍​បន្ថែមទៀត​។ ចិន​គឺជា​អ្នកជិតខាង​ល្អ​មួយ​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ហើយ​យើង​សង្ឃឹមថា គ្រប់ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា នឹង​អាច​ដោះស្រាយ​ការខ្វែងគំនិត​គ្នា​ទាំងឡាយ នៅក្រោម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក៏ដូចជា​ក្របខណ្ឌ​ច្បាប់​នៃ​ប្រទេស​ខ្លួន ហើយ​រក្សា​ការពារ​ឲ្យ​បាន​នូវ​ស្ថិរភាព​នយោបាយ និង​សង្គម​»​។​

​សូមបញ្ជាក់ថា​កាលពី​ខែ​មុន​ប្រមុខ​ការទូត​ចិន​លោក វ៉ាង យី (Wang Yi) បាន​ជួប​ជាមួយ​អគ្គមេបញ្ជាការ​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោក មីន អោ​ង ហ្លេ​ង (Min Aung Hlaing) អំឡុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​មួយ​ទៅកាន់​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ ឥឡូវ​អំណាច​គ្រប់គ្រង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ត្រូវបាន​ផ្ទេរ​ទៅ​ឲ្យ​លោក មីន អោ​ង ហ្លេ​ង សាន ស៊ូ​ជី និង​ប្រធានាធិបតី នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​។​

​គួរ​បញ្ជាក់ថា ប្រទេស​ចិន​ធ្លាប់បាន​គាំទ្រ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា កាលពី​សម័យ​ដែល​ប្រទេស​នេះ​ស្ថិតក្រោម​របប​យោធា ប៉ុន្តែ​ចិន​ក៏​តែ​បន្តធ្វើ​ការ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ដដែល នៅក្រោយពេល​លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី ក្លាយជា​មេដឹកនាំ​របស់​សហភាព​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​

 


​ខាងក្រោម​នេះ​គឺជា​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗ ដែល​ធ្លាប់បាន​កើតឡើង​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​៖
*​ឆ្នាំ​១៩៤៧៖​លោក អោ​ង សាន ដែលជា​មេដឹកនាំ​ចលនា​ប្រឆាំង​ជប៉ុន និង​ចលនា​ទាមទារ​ឯករាជ្យ​ជាតិ​ពី​អង់គ្លេស ត្រូវបាន​គេ​លួច​ធ្វើឃាត​។ លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី គឺជា​កូនស្រី តែ​ម្នាក់ គត់​របស់លោក អោ​ង សាន​។​
*​ឆ្នាំ​១៩៤៨៖​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ទទួលបាន​ឯករាជ្យ​ជា​ផ្លូវការ​ពី​អង់គ្លេស ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី លោក U Nu
*​ឆ្នាំ​១៩៦២៖​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​ឧត្ដមសេនីយ៍ Ne Win បាន​ឡើងកាន់​អំណាច​ដោយ​ការធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​។ គ្រប់​គណបក្សប្រឆាំង​ទាំងអស់ នៅពេលនោះ ត្រូវបាន​ហាមឃាត់ ហើយ​យោធា​គ្រប់គ្រង​លើ​រាល់​កិច្ចការ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ឧស្សាហកម្ម ដែល​ធ្វើ​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​ដាំ​ក្បាល​ចុះក្រោម ដោយសារតែ​ទណ្ឌកម្ម​អន្តរជាតិ​។​

*១៩៨៨៖​បាតុកម្ម​គាំទ្រ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ បាន​ផ្ទុះឡើង​នៅ​ខែសីហា ហើយ​ត្រូវបាន​បង្ក្រាប​យ៉ាង​សាហាវ​ពី​យោធា ខណៈ​បើតាម​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល មនុស្ស​ប្រហែលជា ៥,០០០​នាក់ បាន​ស្លាប់​ក្នុងការ​បង្ក្រាប​នេះ​។ នៅ​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​ដដែល លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី បាន​បង្កើត​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ (NLD)​។​
*១៩៩០៖​នៅក្រោម​សម្ពាធ​ពី​អន្តរជាតិ យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បានរៀបចំ​ឱ្យមាន​ការបោះឆ្នោត​មួយ ដែល​នៅពេលនោះ គឺ​គណបក្ស​របស់លោក​ស្រី ស៊ូ​ជី ទទួលបាន​ជ័យជម្នះ​ភ្លូកទឹកភ្លូកដី​។ ប៉ុន្តែ យោធា បដិសេធ​ទទួលស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត ហើយ​ថែមទាំង​ចាប់ខ្លួន​លោកស្រី ស៊ូ​ជី ឃុំ​ក្នុងផ្ទះ​ទៀតផង​។​

*​ឆ្នាំ​១៩៩៥៖​នៅក្នុង​ខែកក្កដា លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី ត្រូវបាន​ដោះលែង​ឱ្យមាន​សេរីភាព ចេញពី​ការឃុំខ្លួន​នៅក្នុង​ផ្ទះ​។​
*​ឆ្នាំ​១៩៩៧៖​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ចូល​ជា​សមាជិកសមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬ​ហៅ​កាត់​អាស៊ាន​។​
*​ឆ្នាំ​២០០០៖​លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី ត្រូវបាន​យោធា​ចាប់ឃុំខ្លួន​នៅក្នុង​ផ្ទះ​សាជាថ្មី ជាហេតុ​ជំរុញ​ឱ្យ​អឺរ៉ុប បង្កើន​ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​
*​ឆ្នាំ​២០០២៖​លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី ត្រូវបាន​ដោះលែង​ឱ្យមាន​សេរីភាព​ជាថ្មី​ម្ដងទៀត និង​ត្រូវបាន​អនុញ្ញាតឱ្យ​ធ្វើដំណើ​រ​ជុំវិញ​ប្រទេស​។​
*​ឆ្នាំ​២០០៣៖​លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី ត្រូវបាន​យោធា​ចាប់ឃុំខ្លួន​ជាថ្មី ដោយ​យោធា​អះអាងថា​ដើម្បី​ការពារ​សុវត្ថិភាព​លោកស្រី បន្ទាប់ពី​មានការ​វាយប្រហារ​មួយ​លើ​ក្បួន​រថយន្ដ​របស់លោក​ស្រី​។​

*​ឆ្នាំ​២០០៦៖​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ប្រកាសថា​ពួកគេ​សម្រេច​ផ្លាស់ប្ដូរ​រដ្ឋធានី​ទៅ​ទីក្រុង ណៃ​ពិដោរ វិញ​។ ដំបូង​ឡើយ ទីក្រុង យ៉ាង​ហ្គ​ន គឺជា​រដ្ឋធានី​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​
* ឆ្នាំ​២០០៧៖​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា រាប់ពាន់នាក់ បាននាំគ្នា​ចុះ​តាម​ដងផ្លូវ​ធ្វើបាតុកម្ម​តវ៉ា នៅក្នុង​ទីក្រុង​យ៉ាង​ហ្គ​ន ក្រោយ​រដ្ឋាភិបាលយោធា​លុបចោល​ជំនួយ​លើ​ឥន្ធនៈ​។ មនុស្ស​រាប់សិប​នាក់ ត្រូវបាន​គេ​រាយការណ៍​ថា​បាន​បាត់​បង់ជីវិត នៅក្នុង​ការបង្ក្រាប​រប​ស់​យោធា​។​
*​ឆ្នាំ ២០០៨៖​ដំណើរការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទៅរក​ប្រជាធិបតេយ្យ បានចាប់ផ្ដើម ជាមួយ​ភាពចម្រូងចម្រាស​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការបោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ លើ​ការធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង តែ​២​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពី​ព្យុះ​ស៊ីក្លូន Nargis វាយប្រហារ​លើ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​

*​ឆ្នាំ​២០១០៖​គណបក្ស USDP ស្និទ​នឹង​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ទទួលបាន​ជ័យជម្នះ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត ដែល​គណបក្ស NLD ពហិការ​មិន​ចូលរួម​។ លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី ត្រូវបាន​ដោះលែង​ឱ្យ មាន​សេរីភាព​ពី​ការឃុំខ្លួន​នៅក្នុង​ផ្ទះ នៅ​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​ដដែល​។​
*​ឆ្នាំ​២០១២៖​ជម្លោះ​នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakhine បាន​បង្ខំ​ឱ្យ​ជនជាតិដើម​ភាគតិច​មូស្លីម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​រាប់សែន​នាក់ រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅ​បង់​ក្លា​ដែ​ស និង​រាប់រយ​នាក់​ត្រូវបាន​គេ​រាយការណ៍​ថា​បាន​ស្លាប់​។​

*​ឆ្នាំ​២០១៥៖​គណបក្ស NLD ទទួលបាន​ជ័យជម្នះ​ភ្លូកទឹកភ្លូកដី​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​សកល ហើយ​លោកស្រី ស៊ូ​ជី ក្លាយជា​មេដឹកនាំ​ដោយមាន​តួនាទី​ជាទី​ប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​
*​ឆ្នាំ​២០១៦៖​ជម្លោះ​នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakhine ផ្ទុះឡើង​ជាថ្មី បន្ទាប់ពី​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា អះអាងថា​ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា បានសម្លាប់​មន្ត្រីប៉ូលិស​៩​នាក់​។ អំពើហិង្សា​នេះ​បង្ខំ​ឱ្យ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ជាច្រើន​នាក់​ស្លាប់ និង​រាប់សែន​នាក់​ផ្សេងទៀត រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅកាន់​ប្រទេស​បង់​ក្លា​ដែ​ស​, ម៉ាឡេស៊ី និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី ផងដែរ​។​

*​ឆ្នាំ​២០១៧៖​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​ដឹកនាំ​ប្រតិបត្តិការ​យោធា​មួយ នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakhine ដោយ​បង្ខំ​ឱ្យ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ច្រើនជាង ៧៣០,០០០​នាក់ ភៀសខ្លួន​ទៅកាន់​ប្រទេស​បង់​ក្លា​ដែ​ស​។ ក្រុម​អ្នកស៊ើប​អង្កេត​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​ចោទថា​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​ប្រល័យពូជសាសន៍​ប្រឆាំង​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។ ប៉ុន្តែ លោកស្រី អោ​ង សាន ស៊ូ​ជី តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​រប​ស់លោក​ស្រី បាន​ច្រានចោល​ការចោទប្រកាន់​បែបនេះ​។​
*២០១៩៖​ជម្លោះ​ប្រដាប់អាវុធ បាន​ផ្ទុះឡើង​នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakhine រវាង​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​ប្រដាប់អាវុធ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។ លោកស្រី ស៊ូ​ជី ក៏បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​យោធា បង្ក្រាប​ក្រុម​ឧទ្ទាម​មួយ​នេះដែរ​។​

*​ឆ្នាំ​២០២០៖​នៅ​ថ្ងៃទី​០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២០ គណបក្ស NLD បានទទួល​ជ័យជម្នះ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​សកល​។​
*​ឆ្នាំ​២០២១៖​នៅ​ថ្ងៃទី​២៦ ខែមករា​៖ អ្នកនាំពាក្យ​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោក​ឧត្ដមសេនីយ៍ត្រី Zaw Min Tun បាន​ព្រមាន​ថា យោធា​នឹង​ចាត់វិធានការ​ឆ្លើយតប បើសិនជា​បណ្ដឹងតវ៉ា​លើ​លទ្ធផល បោះឆ្នោត​របស់​ពួកគេ មិន​ត្រូវបាន​ដោះស្រាយ​ទេនោះ​។​

​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨ ខែមករា​៖ គណៈកម្មាការ​រៀបចំ​កា​របោះ​ឆ្នោត ច្រានចោល​ការចោទប្រកាន់​របស់​យោធា ដោយ​និយាយថា​ការបោះឆ្នោត​បាន​ប្រព្រឹត្តទៅ​ដោយមាន​តម្លាភាព និង​យុត្តិធម៌​។​​នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែមករា​៖ យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​និយាយថា​ពួកគេ​នឹង​ការពារ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​នីតិរដ្ឋ​។​
​នៅ​ថ្ងៃទី​០១ ខែកុម្ភៈ​៖ យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​គ្រប់គ្រង​ស្ថានការណ៍​បាន​ទាំងស្រុង ជាមួយ​ការប្រកាស​ដាក់​ប្រទេស​ក្នុង​គ្រាអាសន្ន​រយៈពេល​មួយឆ្នាំ ព្រមទាំង​ផ្ទេរអំណាច​ទៅឱ្យ លោក​អគ្គមេបញ្ជាការ​យោធា មីន អោ​ង​ហ្លេ​ង (Min Aung Hlaing)​។a miyamar coupp a miyanmar coupa1