ក្តៅគេរិះគន់ប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីលបដិសេធមិនទទួលជំនួយពន្លត់ភ្លើងឆេះព្រៃអាម៉ាហ្សូន
16-April-2026 / ព័ត៌មានអន្តរជាតិ
ប្រេស៊ីល៖ រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីលបានបដិសេធ «មិនទទួលយក» ថវិកាជំនួយពីប្រទេសកំពូលសេដ្ឋកិច្ចទាំង៧( G7) ដែលចង់ចូលរួមជួយកិច្ចប្រឹងប្រែងពន្លត់ភ្លើង ដែលកំពុងឆេះព្រៃអាម៉ាហ្សូន (Amazon) ឡើយ។ នេះបើតាម ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំង AFP នៅរសៀលថ្ងៃអង្គារ ទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩។
ក្នុងកំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូល G7 ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក ម៉ាក្រុង បាននិយាយថា មេដឹកនាំនៃប្រទេស G7 បានព្រមព្រៀងគ្នាថា នឹងផ្តល់ជំនួយជាថវិកាចំនួន ២០លានអឺរ៉ូ (ជាង២២លានដុល្លារអាមេរិក) ដើម្បីជួយប្រទេសនៅតំបន់ព្រៃអាម៉ាហ្សូន ទប់ទល់នឹងបញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃដ៏អាក្រក់។ តែទីប្រឹក្សារបស់ប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីល បាននិយាយថា «យើងអរគុណហើយ ប៉ុន្តែប្រហែលជាធនធានជំនួយនេះគួរតែយកទៅប្រើប្រាស់ ក្នុងការដាំដុះព្រៃឈើឡើងវិញនៅអឺរ៉ុបគឺល្អជាង»។
ផ្ទុយទៅវិញឈីលី ដែលមានចំណែកគ្រប់គ្រង ព្រៃអាម៉ាហ្សូនមួយផ្នែកបានប្រកាសស្វាគមទទួលយក ជំនួយពីក្រុមប្រទេសហ្សេ ៧ ដោយថា ប្រទេសដែលមានព្រៃអាម៉ាហ្សូន ត្រូវការ ជំនួយបន្ទាន់ ដូចជា ក្រុមពន្លត់អគ្គិភ័យ និងយន្តហោះពិសេសដើម្បីដឹកទឹកទៅពន្លត់ ភ្លើងឆេះព្រៃអាម៉ាហ្សូន។ ក្រៅតែពីជំនួយបន្ទាន់សម្រាប់ពន្លត់ភ្លើងឆេះព្រៃ អាម៉ាហ្សូន ក្រុមប្រទេសមហាឧស្សាហកម្ម ហ្សេ ៧ បានព្រមព្រៀងគ្នាផងដែរ ថា នឹងផ្តល់កញ្ចប់ថវិកា ៣០លានដុល្លារ ផ្សេងទៀត សម្រាប់គម្រោងដាំដើមឈើឡើងវិញ នៅព្រៃ អាម៉ាហ្សូន នៅក្រោយភ្លើងឆេះព្រៃលើកនេះ។
តាមប្រធានាធិបតីបារាំង លោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង គម្រោងទឹកប្រាក់ ជំនួយទី២ នឹងត្រូវលើកយកទៅជជែកនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅខែកញ្ញាខាងមុខ និងថា វាអាចកើតឡើងទៅបាន លុះណាមានការយល់ព្រមព្រៀង ពីភាគីប្រេស៊ីល ផ្ទាល់ ហើយនិងប្រទេស ៨ផ្សេងទៀត ដែលជាម្ចាស់ព្រៃ អាម៉ាហ្សូន។
ប្រធានាធិបតីបារាំង បានឲ្យដឹង ពីសំណើចង់ឲ្យគេបង្កើតលក្ខន្តិកៈអន្តរជាតិ សម្រាប់ព្រៃអាម៉ាហ្សូន ក្នុងករណី ដែលថ្នាក់ដឹកនាំ របស់ប្រទេស នៅក្នុងតំបន់ អាម៉ាហ្សូន ធ្វើនយោបាយ បំផ្លាញ បរិស្ថាន របស់ផែនដីដែលប៉ះពាល់ដល់ ប្រធានាធិបតី ប្រេស៊ីល លោកបុលសូណារ៉ូ ដែល រងការរិះគន់ ថា ជាអ្នកនៅពីក្រោយ ជំរុញ ឲ្យមានការកាប់ឆ្ការ ដុតព្រៃ អាម៉ាហ្សូន យ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ដើម្បីពង្រីកយកដី ធ្វើកសិកម្ម ពោល គឺដើម្បីប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ដោយមិនខ្វល់ពីបញ្ហាបរិស្ថាន។ តំបន់ព្រៃអាម៉ាហ្សូន គ្របដណ្ដប់លើប្រទេសដូចជា ប្រេស៊ីល, បូលីវី, កូឡុំប៊ី, អេក្វាដ័រ, ដែនដីបារាំងហ្គីយ៉ាណា (French Guiana), ហ្គូយ៉ាណា (Guyana), ប៉េរូ, ស៊ូរីណេម (Suriname) និងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ខណៈ៦០ភាគរយ គឺស្ថិតក្នុងប្រទេសប្រេស៊ីល ដែលជាកន្លែងមានករណីឆេះច្រើនជាងគេ។
ក្រៅពីទំនាស់គ្នារឿងបរិស្ថានដោយសារព័ត៌មាន CNN នៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩បានឲ្យដឹងថា៖លោកប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អែមម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានហៅលោក ហ្ស៊ែរ បូលសូណារ៉ូ (Jair Bolsonaro) ថា «ជាមនុស្សគ្មានការគោរពទាល់តែសោះ»។ការប្រតិកម្មបែបនេះគឺ បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីលរូបនេះឆ្លើយឆ្លងសារនៅលើ Facebook បែបចំអកឡកលើយដាក់ភរិយារបស់លោកម៉ាក្រុង គឺលោកស្រី ប្រ៊ីហ្គីតេ ម៉ាក្រុង (Brigitte Macron)។
នៅក្នុងសារបង្ហោះលើទំព័រ Facebook របស់លោក Bolsonaro កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ អ្នកលេង Facebook ម្នាក់បានចូលឆ្លើយឆ្លង និងបង្ហោះរូបភាពដោយចង់ប្រៀបធៀប រវាងជំទាវទីមួយរបស់ប្រេស៊ីល និងជំទាវទីមួយរបស់បារាំង។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ នោះលោក Bolsonaro បានចូលឆ្លើយឆ្លងលើរូបភាពនោះដោយនិយាយបែបចំអកថា «កុំធ្វើឱ្យគាត់ (លោក ម៉ាក្រុង) អាម៉ាស់មុខអី... ហាហា!»។
ដោយឡែកជាការឆ្លើយតប លោក ម៉ាក្រុង បានចាត់ទុកប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីលរូបនេះ «ជាមនុស្សគ្មានការគោរពទាល់សោះ»។ លោក ម៉ាក្រុង បានលើកឡើងនាឱកាសចូលរួមកិច្ចប្រជុំ G7 ក្នុងទីក្រុង ប៊ីយ៉ារីត (Biarritz) ប្រទេសបារាំង នៅថ្ងៃចន្ទសប្ដាហ៍នេះយ៉ាងដូច្នេះថា «គាត់ជាមនុស្សគ្មានការគោរព ទាល់តែសោះចំពោះភរិយារបស់ខ្ញុំ... តែខ្ញុំគិតថាប្រជាជនប្រេស៊ីល នឹងមានភាពអៀនខ្មាស់ចំពោះឥរិយាបថបែបនេះ ហើយខណៈខ្ញុំមានមិត្តភាពជាច្រើន និងគោរពដល់ប្រជាជនប្រេស៊ីល ខ្ញុំសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងមានប្រធានាធិបតីម្នាក់ ដែលផ្តោតតែទៅលើការងារ»។
គួរបញ្ជាក់ថា បើតាមប្រវត្តិស្នេហារបស់លោក ម៉ាក្រុង និងភរិយាបច្ចុប្បន្ន គឺពិតជាបានធ្វើឲ្យពិភពលោក កោតសរសើរមិនស្ទើរនោះឡើយកន្លងមក ព្រោះអ្នកទាំងពីរពីមុនត្រឹមតែជាសិស្ស និងគ្រូបង្រៀនប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែលោក ម៉ាក្រុង នៅតែបាក់ចិត្តស្រឡាញ់អ្នកគ្រូ ដែលមានអាយុបងលោករហូតដល់ទៅជាង ២០ឆ្នាំ រហូតសម្រេចយកគ្នាជាគូទាល់តែបាន ចំពោះមុខការប្រឆាំងពីគ្រួសារ។លោកស្រី Brigitte Macron ត្រូវបានគេដឹងថា ជាកម្លាំងជម្រុញដ៏សំខាន់ឲ្យលោក ម៉ាក្រុង ក្លាយជាអ្នកនយោបាយវ័យក្មេងដ៏រឹងមាំ និងរហូតកក្លាយជាប្រធានាធិបតី នៃប្រទេសបារាំងតែម្តង៕
