អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីព្រមានអ្នកវិភាគកុំធ្វើឲ្យបែកបាក់ជាតិនិងប៉ះពាល់សន្តិសុខជាតិបញ្ហានេះចំណុចល្អគឺមិនទាន់មានការវៃខ្នោះចំពោះអ្នកគ្រាន់តែនិយាយទេ!
ភ្នំពេញ៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នៅរាត្រីថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ២០២៦នេះ បានបង្ហោះសារនៅលើបណ្ដាញសង្គម លើកឡើងពីការកើនឡើងនៃអ្នកវិភាគគ្រប់ប្រភេទនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងបានក្រើនរំលឹកដល់អ្នកវិភាគមួយចំនួនឲ្យប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការបញ្ចេញមតិ ដើម្បីកុំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ឯកភាពជាតិ!។
ដោយផ្អែកលើឃ្លិបវិដេអូAIក៏ស្រដៀងនិងសម្តីម្ចាស់ហ្វេសប៊ុកឈ្មោះលីពូដែលសម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រីយកមកបង្ហោះដែលមានខ្លឹមសារឌឺដងឲ្យអ្នកចេះដឹងថាមិនស្មើនិងអ្នកចែវទូកដែលមិនមានសញ្ញាបត្រ័រតែពេលមានអាសន្នរត់រួចខ្លួនបាននោះ
សម្តេចតេជោបានមានប្រសាសន៍ថា បើទោះជារូបភាពវីដេអូដែលលោកប៉ែន ប៊ុនរត្ឋ័ផ្ញើជូនសម្តេចចេញពី AI ក៏សម្តេចយល់ថាវាមានប្រយោជន៍ក្នុងពេលដែលបណ្ឌិតមួយចំនួនតូចកំពុង "ពុលទឹកមាត់លើការវិភាគ"។ សម្តេចបានកត់សម្គាល់ពីការកើនឡើងនៃអ្នកវិភាគគ្រប់គ្រឿង និងគ្រប់រឿង រហូតដល់វិភាគមិនស្របគ្នាទៀតផង។ សម្តេចបានទទួលស្គាល់ថា ការមិនស្របគ្នាជាដំណើរធម្មតានៃការយល់ដឹងរបស់មនុស្ស និងជាផ្នែកមួយនៃការតស៊ូមតិនៃដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។
ជាមួយនិងការព្រមានតែមិនទាន់ចាត់ការសម្តេចតេជោបានអំពាវនាវថា៖ «អ្វីដែលខ្ញុំសូមរំលឹកសូមកុំទុកឲ្យការខុសគ្នានូវមតិនេះបំផ្លាញនូវអង្គឯកភាពនៃស្ថាប័នជាតិដែលបំពេញការងារជាប្រចាំជូនជាតិនិងប្រជាជន»។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ការខុសគ្នាជាមួយពួកប្រឆាំងទោះប្រើពេលរាប់សិប រហូតរាប់រយឆ្នាំទៀតក៏គ្មានឥទ្ធិពលលើការងារនោះដែរ។ សម្តេចក៏បានកោតសរសើរចំពោះបញ្ញាវ័នក្នុងស្ថាប័នជាតិ ដែលមិនសូវបញ្ចេញយោបល់ជាពាក្យសំដី តែបញ្ចេញសកម្មភាពបម្រើប្រជាជនជាក់ស្តែង។
សម្តេចតេជោបានស្នើសុំឲ្យបណ្ដាអ្នកវិភាគគួរជៀសវាងវិភាគដាក់ក្បាលមេក្រូលើបញ្ហាយោធា សន្តិសុខ និងផ្សព្វផ្សាយចេញក្រៅ ព្រោះជារឿងសម្ងាត់របស់ជាតិ។ ប្រសិនបើមានអនុសាសន៍ជូនស្ថាប័នជាតិ គួរប្រជុំបិទទ្វារ និងបញ្ជូនមកស្ថាប័នជាតិដែលចង់ជួយ។ សម្តេចក៏បានណែនាំឲ្យមើលវីដេអូ AI អំពីបណ្ឌិត និងអ្នកអុំទូក ដែលជាគតិលោកមួយផងដែរ។
សម្រាប់ម្ចាស់ហ្វេសប៊ុកឈ្មោះលីពូដែលរងការប្រតិកម្មពីបណ្ឌិតនានាលើសំណេររីះគន់បណ្ឌិតថាកុំឲ្យមាក់ងាយបណ្ឌិតក៏បានបានចេញមកបកស្រាយថែមមុននឹងសុំបញ្ចប់រឿងថា៖
១. ចំណេះដឹង និងចំណេះធ្វើ (Theory vs. Practice) :បណ្ឌិតខ្លះចេះដឹងជ្រៅជ្រះ ស្ទាត់ជំនាញតែនៅលើទ្រឹស្តី បន្ទាត់ក្រាហ្វ និងតួលេខនៅក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ប៉ុន្តែខ្វះខាត "ចំណេះរស់" (Survival Skills) ឬការយល់ដឹងពីតថភាពជាក់ស្តែងនៅលើដី។ ដូចអ្នកចែវទូកទោះបីមិនបានរៀនសូត្រខ្ពង់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែគាត់មាន «ជំនាញឯកទេស» ខាងផ្នែកទូកចែវ និងការមើលអាកាសធាតុ ដែលជាអ្នកសម្រេចជោគវាសនារស់រានមានជីវិតក្នុងស្ថានភាពអាសន្ន។
២. ភាពខុសគ្នារវាង "អ្នកវិភាគ" និង "អ្នកបញ្ជាការសមរភូមិ" : ដូចដែលបងបានលើកឡើងចំៗ៖ «បើយើងជំនាញសេដ្ឋកិច្ចវិភាគតែពីសេដ្ឋកិច្ចទៅ កុំវិភាគរឿងយុទ្ធសាស្ត្រទ័ព»។ ការអង្គុយមើលពីចម្ងាយ រួចគូសវាសយុទ្ធសាស្ត្រតាមចិត្តនឹកឃើញ វាងាយស្រួលណាស់។ ប៉ុន្តែអ្នកដែលនៅសមរភូមិជួរមុខ ( frontline commanders) គឺជារក្សាសភាពការណ៍ផ្ទាល់ ត្រូវផ្អែកលើអាកាសធាតុ ភូមិសាស្ត្រ ស្មារតីកងទ័ព និងកត្តាជាក់ស្តែងរាប់រយជំពូក ដែលមិនមានចែងក្នុងសៀវភៅទ្រឹស្តីឡើយ។ ការសម្រេចចិត្តដកថយ ឬវាយលុក គឺយកជីវិតជាដើមទុន មិនមែនយកទឹកមាត់ជាដើមទុននោះទេ។
សូមបញ្ជាក់ថាប្រតិកម្មនេះបានកើតឡើងក្រោយពីមានបណ្ឌឹតវយ័ក្មេងមួយរូបឈ្មោះញ៉ឹលរដ្ឋាដែលខ្លះថាចេញពីសាកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកនលើកយកសភាពការណ៍ពិតនាពេលបច្ចុប្បន្នដូចជាថៃកាន់កាប់ទឹកដីខ្មែរ៦០កន្លែង។ធ្វើឧកញ៉ាហើយមិនគួរមានបណ្ឌិតដែលមិនបានរៀនសូត្រនោះទេមកនិយាយជាដើម។អ្នកតាមបណ្ដាញសង្គមមានការកោតសសើរថាជាមនុស្សដែលហ៊ាននិយាយការពិតតែសម្រាប់អ្នកដឹកនាំគេឈរទីតាំងផ្សេងគឹយល់ផ្សេង។សំខាន់សភាពការណ៍នៅល្អគឺវាមានតែប៉ុណ្ណឹងមិនទាន់មានការវ៉ៃខ្នោះអីទេ៕
